DORDRECHT

Gespot op Dordt in Stoom 2022: lelijke Hugo, vrouwelijke Lena en dorstige Mounty

Historische voertuigen bekijken bij Dordt in Stoom 2022
Historische voertuigen bekijken bij Dordt in Stoom 2022 © Rijnmond
Auto’s, schepen en treinen zien ze in Dordrecht wel vaker, maar afgelopen weekeinde waren er heel wat bijzondere exemplaren te zien. Aangedreven door stoommachines. Dordt in Stoom is het omvangrijkste stoomevenement van Europa. Meer dan 275 duizend bezoekers kwamen naar de stad voor een blik terug in de tijd. Rijnmond zet vijf bijzondere rijdende of varende monumenten in het spotlicht.

Stoombus Mounty uit 1915: "Vijf maanden fulltime restaureren, maar dan heb je ook wat"

55 kilometer bergopwaarts reden dit soort busjes in Amerika. Vandaar de toepasselijke naam 'Mountainwagons'. De Stanley Mountainwagons werden gebouwd van 1909 tot 1917. Twaalf passagiers reden zij vanaf het treinstation in Loveland in Colorado naar het Stanley Hotel in het hart van de Colorado Rockies. Maker Roel Rasker heeft deze tocht nog niet zelf gemaakt: "Ik ben enkel naar Engeland en Denemarken geweest, maar naar Colorado staat op mijn bucketlist. "
Stoombus "Mountie" met maker Roel Rasker
Stoombus "Mountie" met maker Roel Rasker © Rijnmond
Vijf maanden is hij fulltime bezig geweest om deze wagen te restaureren. Dat was het dubbel en dwars waard, zegt hij. Zeker als hij er lekker hoog in zit en de stoomfluit laat blazen. "Ik ben net een kleine jongen met speelgoed."
Iedere week rijdt hij wel een rondje van 100 kilometer. Dan moet hij wel vier keer stoppen om water te halen. Dus kijkt hij continu uit naar garages of tuinslangen. "Maar ik hoefde nog nooit voor water te betalen."

Locomotief 01 1075 uit 1940: "Met 140 kilometer per uur over de rails"

"01 1075 is de grootste stoomlocomotief in Nederland", tipt Robbie Bergsma van Stoom Stichting Nederland. Tot 1956 reden dit soort treinen in Dordrecht dagelijks op en aan. Er werden er zoveel gebouwd dat de stoomlocomotieven op een gegeven moment geen namen meer kregen, maar nummers. Nu is deze locomotief in Dordrecht enkel dit weekend te bewonderen. 140 kilometer is de maximale snelheid. "Kan je het je voorstellen met die twee meter hoge wielen?"
Stoomlocomotief 01 1075 met liefhebber en reparateur Robbie Bergsma
Stoomlocomotief 01 1075 met liefhebber en reparateur Robbie Bergsma © Rijnmond
Een stoomlocomotief heeft heel veel onderhoudswerkzaamheden nodig. Maar toch onderhoudt Robbie Bergsma liever een Stoomlocomotief, dan een elektrische locomotief. Volgens hem kan iedereen een stoomlocomotief repareren. "Je hoort, ruikt, ziet of voelt het als er iets mis is. Daardoor weet je snel wat te doen."
Bij een elektrische stoomlocomotief weet Bergsma zelf vaak niet eens wat er aan de hand is. "Ik open dan mijn laptop en probeer uit de data af te lezen wat er is. Maar vaak zet ik alles even uit, wacht ik vijf minuten en hoop ik dat het daarna gefikst is."

Stoomtractor Lena uit 1905: "Vrouwelijkheid tussen alle lompe machines"

"Ze is niet zo'n lompe machine, beetje vrouwelijk met de olie en die geur", beschrijft eigenaresse Carolina Schriever haar stoomtractor Lena. Toen Schriever haar kocht zag ze er nog niet zo uit als nu. Lena is teruggebracht naar hoe ze eruit zag in 1905 met de hulp van deelnemers van Engelse stoomevenementen. "De ene maakte de sticker voor mij, een ander persoon de ijzers en nog iemand opperde om het dak te maken."
Stoomtractor Lena met eigenaar Carolina Schriever en Frank Schriever
Stoomtractor Lena met eigenaar Carolina Schriever en Frank Schriever © Rijnmond
Het netwerk met liefhebbers van stroommachines heeft ze opgebouwd doordat ze als 11-jarige mee moest helpen op de kraam van haar ouders bij stoomevenementen. "Toen was ik het enige meisje op zo'n evenement," vertelt ze. De meeste mannen lieten vrouwen en kinderen thuis, waardoor de liefde voor stoommachines niet werd doorgegeven aan de dochters. Ook nu is zij één van de enige vrouwen hier met een eigen stoommachine. Ze probeert de liefde voor stoom machines door te geven aan haar dochter. Die is er nog niet bij, maar zoon Frank heeft inmiddels wel zijn eigen schaalmodel van een stoomtractor gekocht.

Stoomboot Hugo uit 1929: "Mooi omdat 'ie lelijk is"

Tweeëneenhalve dag van te voren starten Tom Mostert en de andere vrijwilligers met 6000 liter water warm maken zodat Stoomboot Hugo kan varen. Vroeger werd het volop gebruikt als havensleepboot in Hamburg. "Zo lelijk dat 'ie mooi is", beschrijft eigenaar Sven van de Vorm de boot. Met de hoeveelheid kolen die het schip verbruikt, is vaak varen niet zo goed voor het milieu, weet Van de Vorm "Maar tien tot vijftien dagen met dit monument varen kan wel. Anders moeten mensen ook gaan nadenken over hun vluchten naar Curaçao."
Stoomboot Hugo met Tom Mostert en de andere vrijwilligers
Stoomboot Hugo met Tom Mostert en de andere vrijwilligers © Rijnmond

Van de Vorm vraagt zichzelf wel eens af waarom hij deze boot heeft gekocht: "Het kost enorm veel geld en tijd, eigenlijk moet je een beetje gek zijn om dit als hobby te hebben." Mostert en Van de Vorm zijn drie dagen in de week bezig met de boot: "Tachtig tot negentig procent van de tijd zijn we bezig met onderhoud, tien procent van de tijd brengen we dit museumstuk tot leven door het te laten varen. "

Stanley Stoomauto uit 1914: "Ondanks de Brexit net op tijd hier"

Deze auto komt uit de stal van een Engelse heer met veel vermogen. Ondanks dat 'ie onder het stof en de spinnenwebben zat, werd Peter Turvey er gelijk verliefd op en kocht 'm van zijn landgenoot. De Stanley Stoomauto bleek een dure aankoop, want vele reparaties volgden. "Maar zoals mijn vrouw altijd zegt: 'Als ik een Aston Martin had gekocht was ik nog veel meer verloren'." Hij legt uit dat de Stanley als een Tesla rijdt. Maar het gaat wel wat trager met de maximale snelheid van 50 kilometer per uur.
Stanley stoomauto met eigenaar Peter Turvey
Stanley stoomauto met eigenaar Peter Turvey © Rijnmond
Turvey was haast niet in Dordrecht geweest. Met de Brexit bleek het heel moeilijk om machines uit Engeland te halen door alle douaneregels. Hierdoor missen er ongeveer vijftien stoommachines bij Dordt in Stoom 2022. Turvey bleef volhardend. Het is hem en een andere heer uit Engeland gelukt om hun stoomauto's door de douane te krijgen: "Net op tijd, maar ik ben er. Mooie plek hier en lekker weer!"