LONGREAD

Trots in Tirana: Feyenoord-supporters sluiten prachtig Europees seizoen in stijl af

Feyenoord-supporters in Tirana
Feyenoord-supporters in Tirana © Rijnmond/Orange Pictures/VK Sportphoto
De allerlaatste Europese uitwedstrijd van Feyenoord was compleet het tegenovergestelde van de voorlaatste. In Tirana was alles fantastisch, behalve het resultaat. Voor de zesde keer volgde Frank Stout het Legioen op de voet. Hoe een verloren finale niet opwoog tegen een van de beste Europese trips van deze eeuw.
307 dagen. Zolang duurde de Conference League in totaal voor Feyenoord. Begonnen in Pristina en eindigend in Tirana. Net als tegen FC Drita vlogen sommige supporters nu ook naar de Kosovaarse hoofdstad om hiervandaan nog 260 kilometer af te leggen naar Tirana. Marcel bijvoorbeeld, voor wie de cirkel rond was.
Drie vragen voeren de boventoon aan het begin van de week. Met hoeveel Feyenoord van AS Roma gaat winnen, of je een kaartje (over) hebt en hoe je in Tirana bent gekomen. Londen, Wenen en Milaan blijken populaire tussenstops te zijn, evenals de vlieg- en treincombi Kopenhagen/Malmö. Vanuit de hele wereld reizen Feyenoord-supporters naar Tirana. Jan vanuit Cambodja, Lars vanaf de Noorse poolcirkel en Dirk vanuit Australië.
"Die man van 30 uur uit Cambodja versla ik wel", zegt Kevin breedlachend op de dag van de finale. De supporter uit Hendrik-Ido-Ambacht is op wereldreis met z'n vriendin en heeft van zijn vriendin toestemming om er drie dagen tussenuit te gaan. Twee keer 38 uur vliegen voor twee keer 45 minuten voetbal. "Zij verdient echt een award voor de beste vriendin. Sommigen verklaren mij voor gek, maar iedere Feyenoord-supporter zal mij begrijpen." En zo is het. 'Als je niet in Tirana bent geweest, hoef je nooit meer te komen' is op social media een veelgemaakte grap, met serieuze ondertoon.
Het is dus #matchday. De dag die je nooit wist dat zou komen. De apotheose van een ongekend seizoen. Making memories, zoals Feyenoord zelf op hun eigen kanalen schrijft. En zo is het. Tirana zal de komst van Feyenoord niet snel vergeten. Want geen Albanees ontkomt aan de Rotterdamse invasie, al is het alleen al omdat de stampende beats vanaf de fanzone al in de ochtend door de halve stad te horen zijn.
De finale van de Conference League moet een feest voor iedereen worden. Daarom heeft de minister van Binnenlandse Zaken 25 mei uitgeroepen tot een nationale feestdag. De komst van Feyenoord en het Legioen is een attractie op zich. Rond het middaguur hebben zich al zo'n tien cameraploegen verzameld bij de Murat Toptani promenade, waar ook iedere local een filmpje of foto maakt van die duizenden Feyenoorders. Een kale man op een scootmobiel rijdt toeterend door het Legioen met achterop zijn karretje twee supporters met drie halve liters Heineken in hun handen.
Het is de familiereünie van mensen die je wel kent, maar waarvan je lang niet ieders naam weet. Waar de volledig getatoeëerde Michael uit Delft naast de deftige grijze geschiedenisleraar staat. Het is meneer Van der Stoep, oud-docent van collega Dennis van Eersel. Later wordt de leerling aangesproken door de meester. "Ik weet nog goed dat je vroeger in de klas zei dat je zo graag Feyenoord-commentator bij Radio Rijnmond wilde worden. Het is gelukt en ik ben blij voor je."
Gelukkig komt het grasveld voor het podium van de fanzone steeds meer in de schaduw te liggen. Niet ongunstig met een temperatuur van boven de dertig graden. Ook de mensen die wat minder bedreven zijn in het hakken en zagen vinden de weg naar het podium. Voor hen is het wel prettig als Peter Houtman om 17:00 uur de microfoon krijgt. Als de aardigste man van Nederland begint met Ga je mee naar het stadion klinkt een gejuich uit duizend kelen.
Met DJ Panic achter de draaitafel gaat het volume nog wat omhoog en worden de supporters verder opgezweept voor de belangrijkste Europese wedstrijd van de afgelopen twintig jaar. Door heel Tirana zijn zo'n 10 duizend Feyenoorders, zeker meer dan de helft daarvan bevindt zich in de fanzone en de naastgelegen boulevard met tal van restaurants en kroegen.
Het merendeel van het Legioen loopt zo'n twee tot drie uur voor de aftrap richting het Air Albania Stadium. Sinds de groepsfase heeft Feyenoord zes uitwedstrijden met publiek gespeeld, maar dit tafereel is voor mij persoonlijk het hoogtepunt. Op de breedste straat van Tirana - net als de rest van de stad vandaag autovrij - lopen duizenden supporters richting het stadion. Ik zie zoveel bekende gezichten van mannen en vrouwen die ik eerder ook heb ontmoet.
Door de regen in Berlijn. Langs de Kerstmarkt van Praag. In het uitvak van Belgrado. Tijdens de mars in Praag. Door het traangas van Marseille. Maar nu, op 25 mei 2022, staan we hier. In Tirana. Meerdere omhelzingen van mannen en vrouwen die stralen van geluk. De gedachten gaan terug naar al die bijzondere momenten. Er moet nog gevoetbald worden, maar voor mij gaat het niet mooier worden. De weg naar het paradijs ís het paradijs.
Hoe dichterbij het stadion, hoe meer kaartjes je aangeboden krijgt. 200 euro hoog in een hoek, 250 euro laag in een hoek. Al weet de lokale verkoper niet in welk vak je komt. Wesley uit Papendrecht en zijn twee vrienden ervaren dat als ze in de rij staan. Bewust neutraal gekleed in zwarte shirts worden zij toch herkend door fanatieke supporters van AS Roma, die met hun wijsvinger langs de keel gaan en 'I'll kill you' schreeuwen. Het drietal besluit uit de rij te stappen. Bij het stadion vinden zij iemand met wie zij de kaarten ruilen voor een plaats in het Feyenoord-vak, plus een extra bijdrage van 100 euro per persoon. Na afloop laat Wesley weten dat dit het absoluut waard is geweest.
Dat geldt ook voor de 2000 Feyenoorders die wel de trip naar Tirana gemaakt hebben en de finale kijken in de fanzone. Zij worden omringd door zo'n 1500 Albanezen, die ook schreeuwen voor Feyenoord. Helaas valt er minder te juichen dan iedereen hoopt. Hoe langer de wedstrijd duurt en een doelpunt uitblijft, hoe vaker er bier of plastic flesjes richting het immense scherm worden gegooid.
Na het laatste fluitsignaal stroomt het veld heel snel leeg. Zo'n 500 Feyenoord-supporters blijven ontgoocheld achter. Een kale supporter in het grijs-gele uitshirt zit minutenlang gehurkt op het gras met z'n handen voor z'n gezicht. Hoe heeft zo mis kunnen gaan? Er is gevloek en getier. Richting José Mourinho en z'n anti-voetbal. Richting de arbitrage, de spelers en zelfs richting Arne Slot. Maar al snel slaat de teleurstelling om in trots.
Even teleurgesteld als beschonken kroont Ricardo uit Dronten zich onbewust tot vertaler van het Feyenoord-gevoel. In iedere zin benadrukt hij hoe trots hij wel niet is. "Van m'n tenen via m'n hart tot in het puntje van m'n achterhoofd." Ricardo heeft naar eigen zeggen mensen van de grond geraapt met de woorden 'Wij zijn Feyenoord.' Zijn club heeft tegen alle verwachtingen in de finale van de Conference League gehaald en zowel op als naast het veld staat Feyenoord weer positief op de kaart. Niet belangrijk, meent Ricardo, die vervolgens een voor buitenstaanders onbegrijpelijke zin uitspreekt, maar die iedere Feyenoorder zal verstaan. "Wij zijn Feyenoord. En wat Feyenoord van Feyenoord vindt, is het enige dat belangrijk is."
Na middernacht struinen er nog steeds toeschouwers over de weg van het stadion naar het centrum van Tirana. De muziek is uit, de tap is dicht, het boek is gesloten. Een boek dat veel dikker is geworden dan vooraf gedacht. Op 26 augustus is de loting voor de groepsfase van de Europa League, op 8 september de eerste wedstrijd. Exact 265 dagen daarna, op 31 mei 2023, is de finale. The Road to Budapest...hopelijk een even onvergetelijke route als dit seizoen.
Vanaf Berlijn begaf Rijnmond-verslaggever Frank Stout zich tussen het Legioen. Het waren zes onvergetelijke uittrips, elk met een eigen verhaal: