CRUISESCHIP

Toeristenbelasting voor cruiseschepen? In Amsterdam deden ze het ook en ging het helemaal mis

De Aïda Prima in Rotterdam
De Aïda Prima in Rotterdam © Rijnmond
De nieuwe coalitie in Rotterdam wil dat passagiers van cruiseschepen die aanleggen aan de Wilhelminakade toeristenbelasting betalen. Toeristen die in hotels of bed & breakfasts verblijven, dragen immers ook een bedrag af. Maar is het plan goed doordacht? In Amsterdam namen ze in 2018 een soortgelijk besluit en haakten cruiseschepen af. Vijf vragen en antwoorden over de kwestie.

1. Waarom wil Rotterdam een toeristenbelasting voor cruiseschepen?

“Het wordt steeds drukker en voller in de stad”, zegt Leefbaar-voorman Robert Simons. Volgens hem is het een plan van alle vier de deelnemers aan de coalitie. “Rotterdam wil de cruiseschepen bij de toenemende belasting van de stad niet ontzien. We moeten de plannen nog uitwerken. Ook heeft de gemeenteraad nog een zegje te doen.”
In het coalitieakkoord van Leefbaar Rotterdam, D66, VVD en Denk staat: "Cruiseschepen horen van oudsher bij Rotterdam. Momenteel is er echter een disbalans tussen lusten en lasten van deze vorm van toerisme in de stad. Wij introduceren daarom een cruisebelasting (logiesbelasting voor cruisepassagiers). Passagiers die overnachten in Rotterdam op een cruiseschip gaan dus, net als bij hotels, logiesbelasting betalen."

2. Betalen cruiseschepen nu helemaal niets?

Echt wel. De schepen die Rotterdam aandoen betalen havengeld voor lengte en gewicht. Neem de AIDAprima. Dat schip is ruim 300 meter lang en kan tot 3.300 passagiers vervoeren. Volgens een woordvoerder van het Havenbedrijf Rotterdam betaalt de rederij 17.500 euro (iets meer dan 5 euro per persoon) voor het aanleggen bij de Wilhelminakade.
Volgens Mai Elmar van Cruise Port Rotterdam betalen de rederijen ook voor de afhandeling van het afval en veel andere zaken. Je moet dan denken aan loodsen, gidsen, beveiliging, onderhoud en onderdelen. De toeristen geven ook nog geld uit aan shoppen musea, horeca, attracties en taxi's. Ze schat de opbrengsten in tussen de 500 duizend (kleine schepen) en de 1 miljoen euro bruto.
“In het akkoord gaat het nu over die disbalans tussen lusten en lasten. Alsof er geen lasten voor de rederijen zijn… Daarnaast hebben ze het bijvoorbeeld in de Koopgoot altijd over de Duitse donderdag (op die dag arriveert altijd een schip van de Duitse rederij AIDA, red). Het levert dus ook iets op voor de stad.”
De Rotterdam VII aan de kade
De Rotterdam VII aan de kade © Rijnmond

3. Wat betalen rederijen in andere steden?

In Amsterdam betalen eigenaren van cruiseschepen 8 euro per passagier. Dat tarief is in 2018 ingevoerd. Alleen deden ze dat niet zo handig, vertelt Dick de Graaff van Cruise Port Amsterdam. “Het was met name de timing van de maatregel die nogal wat deining veroorzaakte. Twee maanden na het besluit van de gemeente moest er al worden betaald. Dat was voor de rederijen niet meer door te belasten aan de reizigers. Veel cruises worden al twee jaar van tevoren geboekt. De rederijen werden zodoende geconfronteerd met extra kosten.”

4. Die rederijen zullen flink boos zijn geweest?

Wat dacht je! Maar liefst 57 cruises deden Amsterdam niet meer aan. Die kozen voor IJmuiden en Rotterdam. Maar de hoofdstad stond nog wel in het reisprogramma van de toeristen. Dus werden al die toeristen in bussen gehesen en naar Amsterdam gebracht. Dat ging volgens De Graaff om wel 90 duizend reizigers. Is dat wel goed voor het milieu, mag je je dan hardop afvragen.
Rederij MSC keerde overigens sindsdien niet meer terug naar Amsterdam. Andere rederijen doen Amsterdam inmiddels wel weer aan.

5. Hoe nu verder in Rotterdam?

Robert Simons (Leefbaar) zegt dat het niet van vandaag op morgen in Rotterdam zal worden ingevoerd. De plannen voor toeristenbelasting moeten nog verder worden uitgewerkt.
Een vlugge rekensom leert wel dat het Rotterdam iets kan opleveren. Dit jaar doen 100 cruiseschepen de stad aan, in 2023 zijn dat er 108. Stel: Rotterdam rekent 8 euro per passagier. Als 100 cruiseschepen elk 2.500 passagiers meebrengen, levert dat 2 miljoen euro voor de gemeentekas op.
De timing speelt - met Amsterdam in gedachten - een belangrijke rol. Mai Elmar van Cruise Port Rotterdam heeft een suggestie. “Trek het gelijk met het leveren van de walstroom (het gebruik van elektriciteit vanaf de wal door een schip, red) in Rotterdam. Die is in het tweede kwartaal van 2024 voor cruiseschepen beschikbaar.”
Een woordvoerder van de Holland America Line zegt nog niet te kunnen reageren op de berichten over toeristenbelasting. De rederij kent het voorstel niet. Ook is het nog niet duidelijk of het gaat om kosten per dagdeel of per overnachtingen.