VOGELGRIEP

Desastreuze gevolgen van de vogelgriep te zien op vogeleiland in het Haringvliet

Dode vogel als gevolg van vogelgriep op vogeleiland Bliek
Dode vogel als gevolg van vogelgriep op vogeleiland Bliek © Staatsbosbeheer
Op en rond het vogeleiland Bliek in het Haringvliet zijn honderden grote sterns slachtoffer geworden van de vogelgriep. Inmiddels zijn zoveel trekvogels overleden dat wordt gevreesd voor het uitsterven van de soort in Nederland. En, nog erger: de kuikens die uit het ei komen hebben vaak geen vader of moeder om ze te voeden.
De vogels vallen dood uit de lucht of spoelen aan op het strand. Deze variant van de vogelgriep onder kustvogels zorgt in korte tijd voor veel dode grote sterns, een zeevogel die verwant is aan de meeuw. "De ziekte is zo agressief dat de vogels plotseling kunnen sterven", vertelt Piet van Loon, boswachter Publiek Staatsbosbeheer Grevelingen, woensdag op Radio Rijnmond.
Het begon allemaal toen de collega's van de boswachter eind mei het broedproces van de grote stern wilden monitoren. Eenmaal aangekomen op het vogeleiland, dat zo'n drie hectare beslaat, voelden ze dat er iets mis was. "Er waren 270 nesten en daartussen lagen opeens allemaal dode vogels." Het begon met een handjevol vogels, maar al snel liep het aantal op. "Er zijn nu tegen de honderd grote sterns overleden aan de vogelgriep."

Verstoring op het eiland

Het eiland is in 2018 aangelegd door het Wereld Natuur Fonds als 'Droomfondsproject Haringvliet' en is alleen per boot te bereiken. Er zijn geen looppaden aangezien het eiland speciaal voor de vogels is ingericht. Wel is er een vogelkijkhut dicht bij de steiger waar vogelaars kunnen aanmeren, zodat de vogels niet verstoord raken.
"Zo'n verstoring moeten we, zeker nu, koste wat het kost voorkomen. Het kan er namelijk voor zorgen dat de vogels verkassen, waardoor de verspreiding van de vogelgriep nog groter is." Om deze reden worden de overleden vogels ook vaak niet verwijderd van het eiland, omdat de andere vogels hiervan kunnen schrikken.
Ondanks de oversterfte onder de grote sterns op Bliek, zijn de eieren begin juni toch uitgekomen. Alleen dan doet het volgende probleem zich voor. "Sterns vormen hechte koppels in de opvoeding van hun kuikens. Als de ene ouder komt te overlijden, stopt de andere ouder met het voeden van het kuiken. Hierdoor sterven alsnog veel kuikens."

Herstel vogelpopulatie

Toch is er, volgens de boswachter, een kans dat de kuikens het overleven, maar op een volwaardig herstel van de vogelpopulatie hoeven we niet rekenen. "Volgend jaar zijn de kuikens nog niet oud genoeg om voor nageslacht te zorgen. Een grote stern heeft zeker drie jaar nodig." Experts verwachten dat het aantal grote sterns pas over twintig jaar weer op het peil is.
Piet van Loon eindigt met een belangrijke boodschap. "Blijf absoluut van de dode vogels af en maak er melding van. Dat kan bij verschillende organisaties: het portaal van Rijksoverheid, waarneming.nl en op bij Dutch Wildlife Health Centre. Deze organisaties zorgen voor de juiste maatregelen."