NIEUWS

De Reis van een Radijs: Rotterdam hoopt dat schoolkinderen hun ouders gaan opvoeden tot brave afvalscheiders

Compostles op de Kleine Prins in Rotterdam-Alexander
Compostles op de Kleine Prins in Rotterdam-Alexander © Rijnmond
Alles in dezelfde afvalbak onder het motto 'opgeruimd staat netjes'. Zeker in de stad was dat lange tijd dé manier om de boel schoon te houden. Maar de verbranding van afval zorgt voor heel veel luchtvervuiling. Rotterdam wil daarom terug naar de natuur en boeren voorzien van natuurlijke stadscompost. Dat betekent: afval scheiden en keukenresten apart weggooien. Alleen hoe krijg je dat ‘aan de man’? Rotterdam hoopt dat kinderen de sleutel tot succes zijn.
“Ieuw, dat stinkt”, gillen de kinderen. Hun les begint bij de compostbak naast een paar flats in Rotterdam-Alexander. Sandra Danckaert is van Natuurstad en laat groep 7 van de Kleine Prins ruiken aan de rottende en schimmelende groente-, fruit en etensresten, de zogeheten gfe’s. Zowat alles mag erin: van afgekloven vleesbotten, bananenschillen tot koekjes over datum. “Dat stinken is een goed teken”, vertelt Danckaerts aan de kinderen, “want dan weet je dat schimmels en bacteriën aan de slag zijn.”

Kringloop van radijs

Daarna gaan de kinderen terug naar school en krijgen uitleg over de kringloop van de natuur. Het is een nieuw lesprogramma op Rotterdamse scholen en het heet ‘De reis van een radijs’. De kinderen leren hoe een oude radijs weer vruchtbare grond wordt voor het kweken van een nieuwe radijs. “Je snijdt loof van een radijs en die gooi je in de gfe-bak. In de fabriek wordt daar compost van gemaakt en daar kunnen we radijszaadjes op planten die weer nieuwe radijsjes worden”, vertelt Danckaerts de klas. “En zo gaat het maar door”, verklaart ze de eindeloze kracht van de natuur.
Het blijft niet bij theorie. Danckaerts pakt een aantal zakken compost en de kinderen gaan hun eigen radijsjes kweken. Ze krijgen een kartonnen potje en een flinke schep grond. Daar moeten ze gaatjes in prikken en zaadjes in doen. “Binnen een paar weken groeien daar weer nieuwe radijsjes uit”, voorspelt Danckaerts. “Als je ze een beetje water geeft, niet teveel.”
Composteerles op Rotterdamse basisscholen

'Raar compost van oude radijs'

De kinderen van groep 7 vinden het gek én bijzonder én speciaal dat de grond waarop ze hun radijsjes kweken, een paar maanden geleden nog een bananenschil was. Of de restjes van een patatje oorlog. ”Best wel heel bijzonder”, zegt de 10-jarige Lois.
“Ik vind het best wel raar. Het was misschien een radijs of appel of een andere groente”, zegt de 11-jarige Chiara vol verbazing.
In Rotterdam staan steeds meer gfe-bakken op plekken waar veel flats en appartementsblokken staan. Daar kunnen bewoners hun keukenresten in kwijt. Ze hebben daarvoor geen aparte container nodig, zoals mensen met een eigen tuin dat wel hebben. Rotterdam is voor driekwart een stad van hoogbouw en daar valt bij het scheiden van afval nog heel veel winst te halen. Het afval dat nu in de verbrandingsoven eindigt, zou met één derde verminderd kunnen worden. Het is dus belangrijk dat veel meer bewoners hun afval gaan scheiden.
gfe-bak bij flats in Rotterdam
gfe-bak bij flats in Rotterdam © Rijnmond

Stadscompost voor landbouw

“Er zit nog heel veel waarde in het afval. We kunnen daarvan compost maken en daar kunnen we de landbouw mee bemesten”, vertelt Jeanine Wolfs van de gemeente Rotterdam. “En hoe jonger je begint met scheiden, hoe beter. De kinderen kunnen hun ouders een handje helpen.” Wijk voor wijk is Rotterdam het plaatsen van gfe-bakken aan het uitrollen. Over vier jaar staat de hele stad vol. Een fabriek in de Rotterdamse haven maakt van dat afval compost en biogas. De gfe’s scheiden betekent ook dat andere afvalsoorten, zoals verpakkingen en plastics, beter te scheiden zijn. Want: die zijn minder vies en daardoor beter te hergebruiken.
De kinderen van de Kleine Prins krijgen hun potje compost met radijszaadjes mee naar huis met de boodschap dat er van afval weer iets moois te maken is. “Ik ben heel benieuwd welke kleur radijs er straks uitkomt”, zegt de 10-jarige Lois. De 10-jarige Antoine vindt wel dat de kringloop veel geduld van je vraagt voor kort geluk. “Je bent weken bezig om zo’n radijsje te maken en dan heb je maar twee minuten om te genieten.” Een geruststelling - met zucht - is dat hij dan weer van voren af aan kan beginnen.
Hier groeien de nieuwe radijsjes op compost van oude radijsjes
Hier groeien de nieuwe radijsjes op compost van oude radijsjes © Rijnmond