COOLSINGELRELLEN

De Coolsingelrellen van dichtbij: 'Laat alles vallen en ren voor je leven'

De ME hielp de brandweer de branden te blussen.
De ME hielp de brandweer de branden te blussen. © still uit video
De Coolsingelrellen van 19 november 2021 zijn voor veel hulpverleners de heftigste momenten die ze ooit hebben meegemaakt. Bevelvoerder Eric Linthuis en centralist Rens Bouthoorn van de brandweer in de regio Rotterdam-Rijnmond stonden die avond nauw in contact met elkaar. Voor andere collega's in het land vertellen zij in het kader van het programma 'samen leren van incidenten is een must (slim)', hun verhaal.
Centraal in hun verhaal staat die vrijdagavond de flat aan het Bulgersteyn, een zijstraat van de Coolsingel. Twee politieauto's staan tegen de zijkant van de flat en zijn door relschoppers in brand gestoken. De vlammen slaan er hooguit, tegen de flat aan.
Geluidsfragment meldkamer
Vrouwenstem: Ik denk dat er al veel meldingen over zijn, maar er staat hier beneden een politieauto in brand.
Brandweer: Ja, ik ga je meteen afkappen. We zijn ermee bekend. Maar het is voor ons niet veilig om nu op te treden. We laten hem branden.
Vrouwenstem: En, wat moeten wij doen? Want wij wonen in het gebouw erboven!
Brandweer: Ramen en deuren dichthouden.
Vrouwenstem: Niet naar buiten?
Brandweer: Nee, niet naar buiten, vooral niet naar buiten.
Het lijkt een dag als alle andere als Eric Linthuis van Kazerne Baan en Rens Bouthoorn op de meldkamer op de Wilhelminakade aan het werk gaan. Maar het wordt een avond die ze nog lang zal heugen.
Rens (centralist in de 112-meldkamer): "Het was eigenlijk een dag zoals iedere andere. Om 14:30 uur kom je op je werk en je weet niet wat je te wachten staat. Het kan alle kanten op.”
Tekst gaat verder onder de foto
Eric van de brandweer over de Coolsingelrellen
Eric van de brandweer over de Coolsingelrellen © Fragment uit Video
Eric (brandweerman): “We hebben toen nog niks gehoord over wat ons die avond te wachten zou staan. Dan gaat het heel snel. Er zitten wat jongens op de telefoon, op social media. Er komen al heel snel wat dingen. Uiteindelijk had iemand een site gevonden waar je mee kon kijken, livebeelden vanaf de Coolsingel. Dus ja, wat livebeelden hadden we al. Op een gegeven moment werd er ingezoomd op de politie auto’s die ze aanstaken. En dan zit je eigenlijk te wachten tot het alarm gaat (op de kazerne).“
Rens: “Uiteindelijk toen de politie auto’s in de brand gestoken waren, hadden we al iets van: We moeten hier iets mee. Dat kunnen we niet laten gaan. Twee politie auto’s onder een flat. De kans dat dat naar binnen slaat is echt aanzienlijk."

'Wat ga je dan tegen die mensen zeggen?'

“We kregen belletjes van die flat… (stilte). Eerst vanaf de overkant. Op een gegeven moment kregen we mensen aan de telefoon vanuit die flat. Die zeiden, de vlammen likken hier langs de ramen, er komt rook naar binnen. Wat ga je dan tegen die mensen zeggen? Vlucht maar naar buiten?”
Fragment vanaf de meldkamer
Mannenstem: Een politieauto hebben ze in brand gestoken, vlak bij ons gebouw.
Brandweer: Dat is ons bekend, maar vanwege de omstandigheden kunnen we nu niks doen.
Mannenstem: Maar moet ik m'n huis uit gaan, want wat moet ik doen?
Brandweer: Nee niet naar buiten, ramen en deuren sluiten.
Rens (centralist): “Wat ga je tegen die mensen zeggen? We hebben geadviseerd alles zo dicht mogelijk te houden en naar de centrale ruimte te gaan, maar niet zomaar de straat op te vluchten. Daar hebben we geprobeerd de verbinding met de politie te zoeken om te zorgen dat die mensen er veilig uit konden.”
“De telefoontjes van die melders hebben er op een gegeven moment gezorgd, dat we dachten, we kunnen die mensen niet laten zitten. Als dit fout gaat (als de brand van de auto's overslaat naar het flatgebouw, red.), ga ik niet lekker naar m'n bed.”
Op de meldkamer ontstaat discussie. Maar uiteindelijk wordt het besluit genomen om te gaan blussen.
Rens: "De politie zegt het is veilig. Je ziet op beelden de politie op linie staan. Ik zag dat het veilig was. En als de politie zegt dat het zo is, dan kun je er van uit gaan. En, laat ik duidelijk zijn, zij hebben het ook niet verkeerd ingeschat. Zij zijn ook verrast en overvallen. Zo zie je maar, veilig is ook relatief."
Tekst gaat verder onder de foto
Centralist Rens over de Coolsingelrellen
Centralist Rens over de Coolsingelrellen © Fragment uit Video
Eric: "We zijn via een andere route gereden dan normaal. De Coolsingel stond immers vol. Via de Korte Hoogstraat reden we het Bulgersteyn in. Op de Coolsingel zagen we een groep mensen staan. De auto's tegen het pand brandden behoorlijk. Om te blussen moesten we ook dicht bij de ME staan. Die beschermden ons en stond op de hoek van de Coolsingel. We wilden gaan blussen en toen ging het snel. We zetten de straal erop en werden bekogeld met alles wat ze vonden. Keien, zwaar illegaal vuurwerk, dat hoorden we aan de dreunen. Dan moet je beslissen. Ik heb nog getwijfeld: kunnen we het nog? Maar dan kom je op een punt dat het ook voor ons te gevaarlijk wordt."
Rens: "Wij keken mee via camerabeelden. We zagen een terugtrekkende beweging. Toen zagen we groepen rennen. Toen was het voor hen: inpakken en wegwezen. Even later klonk het: laat alles vallen en ren voor je leven."
Eric (via de mobilofoon) sluit af met: "Dit gaat uit de klauwen lopen."
Rens: "Je hoort, dit is niet oké. Je denkt, kak, kak, kak. Je kunt niets doen. Je zit met gekruiste vingers en hoopt dat ze goed wegkomen."
Eric: "Ik zei: gooi het neer. We zien wel wat er overblijft. Rennen! De chauffeur heeft nog de contactsleutel uit de wagen kunnen halen, een ander pakte z'n telefoon. Ik ging als laatste weg en voelde nog kei op m'n rug."
"Wij zijn naar kazerne Bosland (in Kralingen, red.) gerend. We hebben daar tien minuten gestaan. Toen kwam het moment dat het toch veilig genoeg was om die brand aan te pakken. Het was moeilijk om terug te gaan. Met twee wagens van Bosland, zijn we gegaan. We hebben geblust en de wagen alsnog ingepakt. Op de hoek van de Blaak zijn we gaan staan. We hebben gemeld dat we veilig stonden. Even een afwachtende houding, maar dan gaat er van alles door je heen."
Rens: "Dat bericht was een pak van m'n hart. Ik was er zo blij mee."
Eric: "Ik werd van alle kanten gebeld. Ik was blij dat we veilig weg waren, allemaal ongedeerd. Toen zijn we richting kazerne gegaan. Daar was genoeg te doen."

Gewonde relschoppers verzorgen?

Op de kazerne aan de Baan ontstaat uiteindelijk een bijzondere situatie. Bij de schermutselingen tussen politie en relschoppers zijn mensen gewond geraakt. Om die zo snel mogelijk te verzorgen, willen andere hulpdiensten de gewonden op de brandweerkazerne verzorgen.
Eric: "Ze wilden een gewondennest inrichten op de kazerne. Een paar van ons kregen toen kortsluiting. Die mafketels, die ons hebben bekogeld, komen die in ons veilige huis. Moeten wij die opvangen? Dat ging er bij een aantal jongens niet in. Uiteindelijk hebben we snel geschakeld. Is de sportzaal aan de overkant geopend en is deze ingericht. Niemand is bij ons gekomen. Geen gewonde is in de kazerne gekomen. Dat doet wel iets met je. Dat voelde niet goed."
Rens: "Ik ben naar Baan gereden om Eric in de ogen te kijken. Ik heb jou gestuurd. Zijn wij nog oké? Toen ben ik naar huis gegaan."
Eric: "De mensen hebben het best moeilijk gehad. Als zoiets nog een keer gebeurt dan zal ik misschien eerder de beslissing nemen om terug te trekken of niet in te zetten. Maar ik ga nog steeds met plezier naar mijn werk toe."
Rellen op de Coolsingel
Eric Linthuis, bevelvoerder van Baan, moest zich terugtrekken tijdens de rellen: het was te gevaarlijk