ARMOEDE

'Probleemwijken' krijgen miljoenen van het Rijk, maar wat gebeurt er met dat geld?

De Dordtse wijk Crabbehof
De Dordtse wijk Crabbehof © RTV Dordrecht
Al lang staat Schiedam-Oost op de kaart als 'een van de slechtste wijken van Nederland'. Ondanks dat de wijk inmiddels is opgekalefaterd, blijft het een aandachtspunt. "Kijk maar eens achter de voordeur", zegt de Schiedamse burgemeester Cor Lamers. Om te voorkomen dat de wijk verder achteruit gaat is deze week het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid van start gegaan. Ook de 'probleemwijken' Dordrecht-West, Vlaardingen-West en Rotterdam-Zuid zijn opgenomen in het programma.
Voor het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid van het Rijk zijn in totaal negentien wijken geselecteerd. Ze krijgen geld om iets aan de problemen te doen. Verschillende ministeries uit Den Haag gaan met elkaar samenwerken in dit project. Zo wordt er geïnvesteerd in het opknappen of creëren van zo'n 25 duizend woningen (600 miljoen euro), het voorkomen van jeugdcriminaliteit (82 miljoen euro) en de aanpak van armoede en schulden (20 miljoen euro).
Het geld is niet alleen bedoeld om de huidige problemen aan te pakken, maar ook vooral om te bouwen aan een betere toekomst. Daarom wordt er fors geïnvesteerd in het verbeteren van de onderwijskwaliteit en de versterking van scholen met veel leerachterstanden.
De start van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid was maandag een feestelijke bedoeling in Schiedam-Oost. In het Huis van de Wijk Oost presenteerden ministers Hugo de Jonge (Volkshuisvesting) en Dennis Wiersma (Onderwijs) het programma aan de burgemeesters van de negentien steden die gebruik mogen maken van de 700 miljoen die is vrijgemaakt om kwetsbare wijken te helpen. Het programma is een lang gekoesterde wens van deze burgemeesters, want het water staat hen soms aan de lippen.

'Achter de voordeur'

De Schiedamse burgemeester Cor Lamers kreeg bij aankomst van de andere burgemeesters al wat complimenten over Schiedam-Oost en hoe de wijk eruit ziet. In zijn openingsspeech refereert hij daaraan, maar maakt een belangrijke kanttekening. "Kijk eens achter de voordeur", geeft Lamers de andere burgemeesters mee. "Daar zie je soms gordijnen die al tien jaar niet gewassen zijn. Dat kan een indicatie zijn dat er meer speelt."
Schiedam-Nieuwland en -Oost staat in het lijstje met kwetsbare gebieden namelijk erg hoog: op plek vijf. Alleen Amsterdam-Zuidoost, Nieuw-West, Lelystad-Oost en Zaandam-Oost doen het slechter.
Voor de burgemeesters van de vijftien gemeenten met de kwetsbaarste wijken was het al een tijd geleden reden om stevig aan de bel te trekken bij het kabinet. "Er circuleerden al langer lijstjes bij het rijk over de zwakste wijken van Nederland. Dan moet je alle energie erin steken om dat te veranderen. En daarin vonden deze burgemeesters en later ook het Rijk elkaar", legt burgemeester Lamers uit aan SCHIE.

'Grote wens'

"Deelname aan dit programma was een grote wens", zegt burgemeester Wouter Kolff tegen RTV Dordrecht. "Het gaat op veel punten steeds beter met Dordrecht, maar met name in een aantal wijken moeten we gericht met elkaar aan de slag om zaken te verbeteren. Het is niet te accepteren dat de plek waar binnen onze stad je wieg staat, bepaalt welke toekomst je hebt. Met deze integrale aanpak gaan we daar met hulp van het kabinet en andere partners wat aan doen."
De doelstelling van het Nationaal Programma is om de leefbaarheid en veiligheid van de meest kwetsbare gebieden in vijftien tot twintig jaar tijd op orde te brengen en het perspectief voor de bewoners te verbeteren. "Dit doen we door de fysieke omgeving te verbeteren, meer toekomstperspectief aan jongeren te bieden en de veiligheid te vergroten. Dit sluit ook mooi aan bij de Dordtse politieke wensen."
Dordrecht-West bestaat uit de wijken Crabbehof, Wielwijk en Krispijn. Wat het concreet voor deze delen van Dordrecht gaat betekenen, is nog afwachten. De komende maanden wordt er samen met lokale partners en in afstemming met het Rijk gekeken naar de invulling van het programma.
"Er gaat nog meer geïnvesteerd worden in de preventie van jeugdcriminaliteit en het vergroten van weerbaarheid van jongeren, we zorgen ervoor dat bewoners meer kunnen meedoen in de samenleving, we verbeteren slechte woningen en zorgen voor meer gemengde wijken", laat de Dordtse burgemeester weten.

Schiedam

Met het bouwen van woningen met een iets hoger prijskaartje, hopen de gemeente Schiedam en de regering de wijk Oost een boost te geven. "Dat brengt zo’n wijk wat beter in balans", weet minister De Jonge. "Heel vaak is het een wijk waar veel goedkope woningen zijn. Dat trekt dan mensen met een laag inkomen. Die hebben ook wat vaker problemen, waardoor de problemen zich opstapelen in één wijk. Een diversere wijk is in dat geval echt nodig."
In Schiedam is men al bezig met die diverse wijken. Dat gaat niet ten koste van het aantal sociale huurwoningen, want die blijven de afgelopen jaren gelijk. De eerste stappen zijn al gemaakt in de Wetenschappersbuurt. "Dat was de slechtste buurt van Schiedam”, herinnert Lamers zich. "Daar hebben we gesloopt en gemixte woningen voor teruggeplaatst. Wat meer eengezinswoningen bijvoorbeeld. En je ziet dat het inkomensniveau omhoog gaat en de sociale controle beter wordt.”

Taalachterstand

Toch is het niet allemaal hosanna in Schiedam. Want ondanks dat er stappen worden gemaakt en er nu extra geld beschikbaar komt, blijven de problemen. Eén van die problemen is de taalachterstand bij jonge kinderen. "Heel veel kinderen uit Schiedam-Oost en Nieuwland komen met een taalachterstand binnen op het basisonderwijs. Dat kan die basisschool niet meer repareren. Dus we moeten meer investeren in een beter taalontwikkeling voor het vierde jaar van kinderen."
Onderwijsminister Wiersma onderschrijft dat. Hij is blij met het initiatief dat de burgemeesters getoond hebben. "De plannen worden nu gemaakt waar het hard nodig is. We maken nu niet vanuit Den Haag de plannen, maar we faciliteren wat in deze kwetsbare wijken goed werkt. Dus als een school wat langer open blijft om extra bijles te geven, dan moeten we daarbij helpen als dat werkt."

Rotterdam-Zuid

Bij het maken van de plannen is goed gekeken naar het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid. Ook daarin faciliteerde het Rijk de gemeente om problemen in de wijk op te lossen. Burgemeester Lamers doet daar voor Schiedam alvast zijn voordeel mee.
"We staan in nauw contact met onze collega’s uit Rotterdam. We leren van elkaar. Dat gaan we ook met Delft en Vlaardingen als vier gemeentes doen. En zoals burgemeester Ahmed Aboutaleb al zei, er is een hoop goed gegaan, maar leer ook van wat er bij ons niet goed is gegaan."
Dit verhaal is gemaakt in samenwerking met SCHIE en RTV Dordrecht.