DIEREN

Video: Gevechtshelikopter jaagt koeien de stuipen op het lijf: 'Die druiloor gaat precies boven mijn vee oefeningen doen'

Een afbeelding uit het filmpje met de helikopter (l) en een Apache-gevechtshelikopter (r)
Een afbeelding uit het filmpje met de helikopter (l) en een Apache-gevechtshelikopter (r) © Arie Verhorst/Defensie
Het gebeurt regelmatig boven de weilanden in de Hoeksche Waard: gevechtshelikopters die voor hun werk oefenen met allerlei manoeuvres. Maar dinsdag waren de koeien van boer Arie Verhorst in Westmaas de sigaar: een Apache-helikopter vloog zo laag over dat zijn koeien het op een rennen zetten.
Verhorst kijkt meestal niet vreemd op van de helikopters. "We zien ze wel vaker. In de buurt is een akkerbouwgebied, daar zie ik ze wel eens oefenen." En vorige week nog moest een rokende gevechtshelikopter een noodlanding maken in Strijen.
Maar afgelopen dag deden ze iets wat volgens Verhorst niet is afgesproken: vliegen boven weilanden waar vee graast. "Die druiloor gaat precies daar allerlei oefeningen doen. Ik was in de schuur aan het werk. Mijn vrouw zag het. Die rende naar buiten en maakte een filmpje."
De koeien schrokken zich rot, legt de melkveehouder uit. "Ze zien ineens iets boven zich wat heel veel lawaai maakt. Dan gaan ze rennen. Ze vlogen zo de stal in. Maar voor hetzelfde geld gaat er eentje de sloot in of breekt er een z'n poot."

Afspraken over vliegzones

Volgens Verhorst zijn er door de jaren heen meerdere klachten ingediend. Dat heeft er volgens de boer toe geleid dat er met Defensie is gesproken. "Volgens mij zijn er onder de vorige burgemeester (Van Hemmen was tot maart 2022 burgemeester van de Hoeksche Waard, red) afspraken gemaakt dat ze niet boven veegebieden mogen vliegen."
Waarom mogen gevechtshelikopters zo laag vliegen? Het is belangrijk dat vliegers dit oefenen, omdat ze tijdens hun missies daar ook mee te maken krijgen, zegt Defensie. De Hoeksche Waard is benoemd tot een zogeheten 'laagvlieggebied'. In heel Nederland moeten vliegtuigen tot 45 meter boven de grond blijven, behalve in laagvlieggebieden. Daar mogen ze zo laag als nodig vliegen.
Boer Verhorst zegt tegen Rijnmond: "De piloot ziet die koeien toch lopen, denk ik dan?" Maar zo eenvoudig is het niet, legt woordvoerder Raissa Broeren van Defensie uit: "Onze vliegers zijn zich bewust van vee, maar soms zien zij niet goed wat er onder ze gebeurt."
Broeren zegt dat ze het filmpje ook heeft gezien en dat ze in gesprek gaan met de vliegers om het te bespreken. "Mocht zoiets gebeuren dan hebben wij ook een klachtenafhandeling. We doen echt ons best om er rekening mee te houden, maar soms gebeurt het toch."

Geen afspraken maar dialoog

Dat er afspraken zijn gemaakt tussen Defensie en de gemeente Hoeksche Waard is haar niet bekend: "We zijn in gesprek met de omgeving en de gemeentes, omdat wij ook wel echt zien welke impact wij daar hebben. We voeren de dialoog hoe we het beter kunnen doen en kijken waar mensen tegenaan lopen, maar er zijn geen concrete afspraken dat we daar (boven gebieden waar vee graast, red) niet mogen vliegen."
De gemeente Hoeksche Waard laat weten dat er eind 2020 een gesprek is geweest tussen Defensie en de gemeente. Daarin is afgesproken dat de gemeente een kaart aanlevert met 'rode vlekken' waar niet gevlogen mag worden vanwege overlast voor vee. Bij het verzenden van die kaart is "met klem gevraagd rekening te houden met deze gebieden en ze te vermijden."
Maar het gaat volgens een woordvoerder om 'informele afspraken', omdat niet de gemeente, maar het ministerie van Defensie het bevoegd gezag heeft. "De gemeente probeert wel zo veel mogelijk bewustwording te creëren. Ook is in juli opnieuw een brief verstuurd naar Defensie naar aanleiding van raadsvragen.
Locoburgemeester Harry van Waveren van Hoeksche Waard: "Als je nu ziet wat er gebeurt, dan zijn we nog niet tevreden met de reactie van Defensie op onze verzoeken en op de signalen die ze vanuit de gemeenschap hebben gekregen en krijgen. We hebben begrepen dat Defensie contact opneemt met de heer Verhorst en hopen dat dat tot goede afspraken leidt en dat meer rekening wordt gehouden met de terechte verzoeken."