ZOMER

De Rotterdamse spagaat tussen rust en reuring: waarom evenementenmakers het zwaar hebben

De Pleinbioscoop in Rotterdam in 2020
De Pleinbioscoop in Rotterdam in 2020 © Jan de Groen
Rotterdam wil graag een bruisende stad zijn, maar ook bewoners beschermen tegen overlast. Dat leidde afgelopen februari tot nieuwe, strengere regels rond vergunningen voor festivals: de zogeheten 'Parapluherziening evenementen'. Die nieuwe regels moeten de levendigheid en de leefbaarheid van Rotterdam in een goede balans houden. Maar het is daardoor ingewikkelder geworden om iets te organiseren. Pleinbioscoop kreeg voor het eerst de vergunningen niet rond en festivalorganisatoren maken zich zorgen.
De nieuwe regels komen erop neer dat 'geluidsarme evenementen' als Pleinbioscoop, Roffa Mon Amour of de Dakendagen over één kam worden geschoren met vuurwerkshows en muziekfestivals. Er is in Rotterdam per gebied precies afgesproken hoeveel dagen in het jaar er festivals mogen zijn. Dat is inclusief op- en afbouwen.

Doorgeslagen balans

Daarom is er minder ruimte, legt Renske Satijn van Rotterdam Festivals uit. En dat treft de levendigheid en de reuring. Het is zeker strenger en ingewikkelder geworden om iets te organiseren in Rotterdam. Niet omdat de gemeente ineens strenger handhaaft, maar omdat de afspraken over evenementen nu veel duidelijker zijn afgesproken in de Rotterdamse gemeenteraad. Dat is volgens Satijn ook positief: zowel bewoners als organisatoren weten beter waar ze aan toe zijn dan voorheen, toen de regels een stuk onduidelijker waren. Maar nu is de balans doorgeslagen naar rust, zegt Satijn.
"Het afblazen van Pleinbioscoop deze week raakt iets diepers. Het mag rauw in Rotterdam, niet alles hoeft keurig in een luxe bedje afgekaderd. Je kon in Rotterdam altijd pionieren, proberen, innoveren en aanpassen als het niet werkte. Dat gevoel raak je. Daarom reageren mensen na Pleinbioscoop: als dít al niet kan..."

Enorme kostenstijgingen

Rotterdam doet ook niet alles verkeerd, vindt Satijn. Het Zuiderpark is bijvoorbeeld helemaal festivalproof aangelegd. Wat volgens Satijn nu nodig is is maatwerk en leren van de negatieve effecten van de nieuwe regels. "Ons pleidooi is: ga opnieuw in gesprek met de gemeenteraad."
Er komt nog een ander probleem bij voor organisatoren. Door de inflatie en personeelstekorten stijgen prijzen flink en is er schaarste aan mensen en materialen. Als beveiliging eerst 4.000 euro kostte, koste dat nu zomaar 20.000. En je kunt niet altijd genoeg bouwers en chauffeurs vinden om meteen na het festival alle materialen af te breken en weg te rijden. "Het wordt spannend. Ik heb echt met ze te doen. Het is niet makkelijk", zegt Satijn.
Brendo Festen organiseert dit jaar de tiende editie van CuliNESSE, een culinair muziekfestival aan de Zevenhuizerplas in Nesselande en het broertje Opperdepop Festival in het Annie M.G. Schmidtpark tussen Bleiswijk en Berkel en Rodenrijs.

Niet overhaast opruimen

De nieuwe regels zijn wel heel duidelijk en op tijd, vindt hij. Maar het deed wel pijn om een uur eerder af te moeten sluiten. Alle voorgaande edities van Culinesse mochten tot middernacht doorgaan, nu moet hij om 23:00 uur stoppen. Dat is ook voor de bezoeker niet leuk. De meeste mensen kochten drie jaar geleden al een kaartje - voor corona - voor toen nog een festival tot 00:00 uur.
Ook de nieuwe regels voor op- en afbouwen waren even spannend. Op een harde ondergrond heeft een evenement zeven dagen om op- en af te bouwen, op een zachte ondergrond tien dagen. Bij de Zevenhuizerplas betekent dat voor Festen vijf dagen opbouwen en vijf dagen afbouwen. Dat moet ook nog veilig. "We hebben dat kunnen oplossen met de veiligheidsdiensten, maar regen en droogte hebben bijvoorbeeld invloed op het opbouwen en afbreken." Organisatoren willen een locatie ook netjes en niet overhaast achterlaten.

'Het is gewoon een job'

Voor ervaren evenementenmakers is het te doen met deze nieuwe regels, maar vooral voor nieuwe, jonge organisatoren is het lastig. "Als je Rotterdam in komt met het idee dat het een hippe, creatieve stad is, internationaal hoog aangeschreven en je loopt tegen deze regels aan, dan moet je als college flexibel kunnen zijn."
Het probleem is volgens Festen niet de heldere regels, maar wel het gebrek aan maatwerk. "Het is zonde voor gasten die in hun vrije tijd iets leuks willen organiseren. Het is gewoon een job." Daar loopt bijvoorbeeld ook de organisatie van Rollerdam Skatenight tegenaan. "Wij dachten: leuk skaten, en die vergunning komt wel goed. Maar daar komt veel meer bij kijken", zegt organisator Ed Dietz. Toen zij zonder vergunning op stap gingen, kregen zij de autoriteiten op hun dak. Voor nu worden ze gedoogd.
Festen zou willen dat er een soort alliantie komt van evenementenmakers. "Er zijn zoveel verschillende evenementen in de stad, maar er is geen eenheid. Juist ook voor mensen die eens iets willen proberen moet je terecht kunnen bij een onafhankelijke alliantie. Anders blijven alleen de professionele organisatoren over."

Levenslied en sterke verhalen

Ook organisator Frank Dros vindt het een lastig jaar. Hij organiseert dit weekend Blijdorp Festival in Rotterdam-Noord. "Een groot festival is totaal anders dan Pleinbioscoop, dus het is raar dat daar dezelfde regels voor gelden. Het is al een lastig jaar. Er zijn overal tekorten, alles is duurder, het zou fijn zijn als daar vanuit de gemeente wat meer begrip voor was. Het is wel belangrijk dat dat beeld helder is bij beleidsmakers."
Niet alleen de kosten lopen op, ook de inkomsten lopen terug. Er moet na corona zoveel worden ingehaald, dat kleinere festivals achterblijven in kaartverkoop, vertelt Dros.
Mark Rouwenhorst, eigenaar van evenementenbureau JMR, kreeg wél een vergunning tot na 23:00 uur voor de Nacht van de Kaap, een muziekfestival dat draait om het levenslied en sterke verhalen. Die kreeg hij niet zomaar. "Dat was echt hogere ambtenarij en er zijn een behoorlijk aantal uren in gaan zitten. We moesten aantonen waarom wij mochten afwijken van de geldende regels. Maar uiteindelijk lukte dat wel."

Geen plezier gunnen

Ook hij vindt dat de huidige regels te generiek zijn en dat maatwerk nodig is. "Maak een indeling naar het karakter van het evenement en het profiel van de doelgroep." Daarnaast merkt hij dat het steeds lastiger is om een plek te vinden binnen de stadsgrenzen, voor evenementen. "Met sociale media lijken klagers een steeds hoger woord te hebben. Dat irriteert me weleens. Er zijn gewoon mensen die een ander geen plezier gunnen, daar moet je óók rekening mee houden."
Gemeenteraadslid Marike Abrahamse (VVD) gaat samen met een aantal andere politieke partijen aan de slag met de problemen waar de organisatoren tegenaan lopen. "De regels die in 2019 zijn ingevoerd, hebben nooit getest kunnen worden, omdat in pilotjaar 2020 niets georganiseerd werd vanwege corona. We willen nu van 2023 een pilotjaar maken, om alsnog de regels te testen."
Daarnaast wil de Rotterdamse gemeenteraad om tafel gaan met organisatoren van evenementen. "We willen een hoorzitting organiseren op het gemeentehuis, om met de organisatoren in gesprek te gaan. Maar ook met de gemeentelijke kant, om te horen waar zij als vergunningverstrekkers tegenaan lopen. Naar aanleiding daarvan zijn we van plan een aantal regels aan te passen. Denk aan manieren om meer maatwerk te organiseren. " Ze wil in die sessies óók spreken met omwonenden, om álle belangen mee te wegen.