WEER

Iedereen zag deze mysterieuze windtrechter, maar wat was het precies?

De tuba, foto genomen richting Strijen
De tuba, foto genomen richting Strijen © Willeke
In de Rotterdamse regio werd boven de Oude Maas donderdagmiddag op verschillende plekken een beginnende windhoos gespot. Althans, daar lijkt het op, maar officieel mag het zo niet worden genoemd. Weerman Ed Aldus geeft uitleg.

Wat is het?

Het lijkt op een beginnende windhoos, maar dat is het eigenlijk niet. “Zolang ‘ie niet de grond of het wateroppervlak bereikt, mag je daar niet over spreken”, vertelt Ed. “Dan wordt het een tuba genoemd.”
Beginnende windhoos of 'tuba' trekt over de regio (beelden: Thijs Oost)

Hoe ontstaat het?

Een tuba ontstaat door uitzakking van de bewolking. "Dat wordt veroorzaakt door stijg- en daalstromen in zo’n wolk. Ze ontstaan vaak in de buurt van buien. Op dit moment zitten er ook een paar flinke, plaatselijke buien in de regio. Soms haalt zo’n slurf het oppervlak, maar dan droogt ‘ie vrij snel uit.”

Wanneer kan het uitgroeien tot een windhoos?

“Dan moet de instabiliteit van de lucht groter zijn, evenals de tegenstellingen in temperatuur”, vervolgt Ed. “Er moet voldoende vocht aanwezig zijn, daarom ontstaan ze heel vaak boven het water als het warm is. Zonder waterdamp heb je ook geen wolken. Er moet windschering aanwezig zijn. Dat betekent dat er een roterende beweging moet plaatsvinden vanaf de grond naar boven.”
'Tuba' boven Rotterdam
'Tuba' boven Rotterdam © Joshi

Hoe bijzonder is het?

Daar is Ed duidelijk over: niet. “Mensen schrikken er vaak een beetje van, maar het is iets wat in Nederland heel vaak wordt gespot, vooral in het najaar. We zitten nu in de tweede helft van augustus, het vroege najaar. Het heeft mede te maken met het warme water. Het is voor Nederland niet bijzonder.”
Het zal de komende weken vaker gaan gebeuren, voorspelt Ed. “Vooral aan zee. Het zeewater is vrij warm. Door de koude lucht in het najaar komt onstabiliteit in de lucht vanzelf op gang."
De tuba gezien vanuit Rotterdam
De tuba gezien vanuit Rotterdam © Ronald Backers
En het is, zo besluit Ed, in niets te vergelijken met de sterkere exemplaren, zoals degene waar Barendrecht vorig jaar oktober mee te maken kreeg. “Dat was echt een tornado. Dat was heel bizar.”