DE VERDIEPING

Hoofdofficier van justitie Hugo Hillenaar: 'Het OM doet méér dan alleen maar een straf eisen'

Hoofdofficier van justitie Hugo Hillenaar
Hoofdofficier van justitie Hugo Hillenaar © Ruud de Boer
In het interviewprogramma 'De Verdieping' ontvangt Ruud de Boer de hoofdofficier van justitie in Rotterdam: Hugo Hillenaar. De hoofdofficier heeft de afgelopen jaren stad en regio zien veranderen. "Ondanks dat de Veiligheidsindex laat zien dat er in 20 jaar echt wel positieve ontwikkelingen te zien zijn, zie ik ook dat er een forse verharding plaatsvindt", zegt hij. "Het geweld wordt steeds grover. Vuurwapengeweld, messengeweld onder de jeugd. Ik maak me daar oprecht zorgen over."
Hillenaar maakt samen met burgemeester Aboutaleb en politiechef Westerbeke onderdeel uit van de zogeheten 'driehoek', een orgaan dat regelmatig bij elkaar komt voor handhaving, opsporing en veiligheid in de stad en de regio. Namen en begrippen die regelmatig in het nieuws komen, ook niet altijd positief. "Neem de gerechtelijke dwalingen rond de Schiedammer Parkmoord. Dat deed ons enorm veel. De officieren die die zaak gedaan hadden, dachten: hoe kan dit gebeuren? Wat heb ik fout gedaan? We waren echt wel een beetje in verwarring. En ook defensief. Uiteindelijk ontstond de reflectie dat er een aantal waarborgen moest ontstaan om er voor te zorgen dat zoiets nooit meer kan gebeuren."

'Ik word later officier van justitie'

Waar de meeste jongens van 16 jaar dromen over het worden van een voetballer of piloot, wist Hilenaar het op die leeftijd zeker: ik word officier van justitie. Dit werd ingegeven toen hij als 16-jarige drie dagen mocht meelopen met een officier van justitie. Zijn vader, die burgemeester was, had dat geregeld. Het pad leek door die ervaring geëffend. Toch begon Hillenaar als advocaat: aan de 'andere kant van de lijn'. "Dat heeft een enorme meerwaarde gehad voor mijn latere werk. Ik kan daardoor invoelen hoe het is voor een verdachte. Sowieso ga ik nog steeds vaak de straat op om die voeling met de maatschappij te houden."
Net zoals bij de politie, heeft ook het Openbaar Ministerie (OM) te maken met een personeelstekort. Op de vraag of het soms 'piept en kraakt' kan Hillenaar alleen maar bevestigend antwoorden. "Gelukkig is er meer geld vanuit het Rijk beschikbaar gesteld. Maar ik zie wel graag continuïteit in die financiën. Dat is in het verleden niet altijd goed gegaan. Maar nu er geld is, ben je er nog niet. Je hebt dan niet onmiddellijk mensen. Die moeten opgeleid worden. We hebben nu vacatures voor officieren van justitie. Als ik nu zie hoe hard er gewerkt wordt op mijn parket, ben ik soms bang dat ik een te groot beroep doe op hun immense loyaliteit. Die is enorm groot. Dat zag je bijvoorbeeld bij de avondklokrellen. De werkdruk is enorm. Soms voel ik me daar als werkgever wel schuldig over en vraag ik me af of het nog wel in balans is."

Drugshandel in Rotterdamse haven

Een belangrijk onderdeel van de politie en het OM is het bestrijden van drugshandel in de Rotterdamse haven. Een taak waarvan sommigen zeggen dat het dweilen met de kraan open is. Hillenaar staat daar positiever in. Uit een onlangs verschenen rapport is gebleken dat we toch 50 tot 60 procent van de ingevoerde cocaïne in beslag nemen. En dat is ten opzichte van eerder onderzoek (20 procent) fors meer. "Dat doet de criminele organisaties pijn", concludeert de hoofdofficier.
Vaak valt het woord 'Narcostaat' als we het over Nederland hebben. Het Duitse blad Der Spiegel is niet mals voor Nederland in een artikel met de ronkende kop 'Käse, Koks (cocaine) und Killer'. Hillenaar vindt het vergelijken van Nederland met een Narcostaat echt een brug te ver. "Dat moeten we onmiddellijk naast ons neerleggen. Neemt niet weg dat we wél een probleem hebben. Het vuurwapengeweld in de stad en daarbuiten is vaak drugsgerelateerd. De uithalersproblematiek: dat gaat over jongeren uit ónze wijken."

'Houd de keten niet in stand'

Net als burgemeester Aboutaleb en politiechef Westerbeke, doet hoofdofficier Hillenaar óók een beroep op de 'andere kant' van de keten: de gebruiker. "Het gebruiken van cocaïne is bijna genormaliseerd. Jongens: snap nou dat als je dat lijntje gebruikt, je gewoon echt een infrastructuur van geweld, liquidaties, van corruptie en noem maar op, in stand houdt. Neem je verantwoordelijkheid."
Het OM doet meer dan alleen een straf eisen, zo betoogt Hillenaar. Het OM zoekt de samenwerking op met verschillende instanties. Van preventie tot repressie, we moeten daarvoor de krachten bundelen. Het begint op de scholen. Uitleggen wat risico’s zijn. Het 'snelle geld' klinkt aanlokkelijk, maar het is een doodlopende weg: eenmaal in het circuit, kom je er niet meer uit. Je moet héél dicht op die jongeren in de wijken zitten en ze kénnen. Dat móet tot resultaat gaan leiden. Ik ga daarvoor."
De hoofdofficier van justitie Rotterdam spreekt een uur lang met passie over zijn vak in 'De Verdieping'. Dat gesprek kun je hieronder horen.
Beluister hier het gesprek met Hugo Hillenaar
Of beluister het gesprek als podcast: via ‘De Verdieping met Ruud de Boer’ kun je niet alleen het gesprek met de hoofdofficier beluisteren maar ook vele andere gesprekken met bijzondere regiogenoten. Klik daarvoor op een van onderstaande icoontjes: