DIEREN

Rob denkt dat deze stoelen een fortuin waard zijn, maar hij kan ze niet verkopen. Wie helpt hem?

Wie kan Ranger Rob helpen met het verkopen van zijn stoelen uit de tijd van Napoleon?
Wie kan Ranger Rob helpen met het verkopen van zijn stoelen uit de tijd van Napoleon? © Rijnmond
Zes deftige houten stoelen uit de tijd van Napoleon. ‘Ranger Rob’ heeft niet alleen slangen, poolvossen en alligators, maar bezit mogelijk ook zeldzaam antiek. De Dordtenaar wil de eeuwenoude stoelen verkopen om zijn droom waar te maken: een opvangplek voor exotische dieren. Maar hij loopt vast in de antiekwereld en zoekt nu hulp.
We gaan terug naar woensdag 23 december 2020, vlak voor kerst. Rob van der Graaf vertrekt in alle vroegte uit Dordrecht voor een spontane en uitzonderlijke missie. Aan zijn auto is een aanhangwagen gekoppeld. Onder een zeil liggen zes sierlijke stoelen die mogelijk een fortuin waard zijn. Vlak voor vertrek koopt Rob nog een ticket voor de ferry die ‘s middags vertrekt uit Calais.
Zijn bestemming is Londen. Rob heeft die week van een Amsterdamse antiquair gehoord dat hij in de Engelse hoofdstad moet zijn, bij het beroemde veilinghuis Christie’s. Alleen daar weten ze deze stoelen op waarde te schatten en goed te verkopen, zegt de antiquair. In het Verenigd Koninkrijk zal waarschijnlijk worden gevochten om de stoelen van Britse makelij.
'Ranger Rob' op pad door London met mogelijk miljoenen in zijn aanhangwagen
'Ranger Rob' op pad door London met mogelijk miljoenen in zijn aanhangwagen © Rob van der Graaf

Goed ingepakt

“We hadden de stoelen echt ongelooflijk goed ingepakt”, kijkt Rob terug op de wonderlijke reis. “In grote verhuisdozen en in wel tien rollen bubbeltjesfolie.” De actie is zo spontaan dat Rob niet weet dat zijn hond de grens niet over mag zonder bijbehorende papieren. In de buurt van het Franse Calais moeten ze daarom halsoverkop op zoek naar een pension voor een halve dag. Die vinden ze diep op het Frans platteland. Met de antieke stoelen in de aanhanger hobbelen ze eindeloos over een modderpad.
Rob kan twee jaar later best lachen om het bezoek aan Londen. Trots toont hij zijn stoelen. Speciaal voor Rijnmond heeft hij ze uit de beveiligde opslag gehaald. Ze staan mooi opgesteld in een halve cirkel. “Moet je kijken, wat een prachtig materiaal”, wijst Rob. “Gemaakt van mahoniehout. Ze zijn gedecoreerd met ambachtelijk inlegwerk en ivoor. Echt vakmanschap uit die tijd.”
De stoelen zijn om naar te kijken en niet om op te zitten. “In de Middeleeuwen waren de mensen een stuk kleiner en lichter”, zegt Robs kameraad Manuel daarover. Rob heeft het nodige onderzoek gedaan en weet zeker dat de stoelen ergens tussen 1760 en 1790 zijn gemaakt door de fameuze Britse gebroeders Adam. Zij ontwierpen landhuizen voor de Britse elite en richtten die vervolgens in met de mooiste meubels. Hun stoelen en tafels zijn zéér gewild en vandaag de dag bijna niet te vinden.
De complete set stoelen van 'Ranger Rob', mogelijk gemaakt door de gebroeders Adam
De complete set stoelen van 'Ranger Rob', mogelijk gemaakt door de gebroeders Adam © Rijnmond
Maar hoe zijn deze stoelen dan toch terecht gekomen in een buitenwijk van Dordrecht, bij Ranger Rob? Daarvoor moeten we een eeuw terug in de tijd, naar Hendrik-Ido-Ambacht. Daar woonden de oom en tante van Robs moeder. Ze hadden er een succesvolle tuinderij. “Oom Jas en tante Aagje hadden geld en hielden van mooie spullen. Ze waren erg lief en ze waren gek op mij. Ik kwam er graag, in dat statige huis”, herinnert de nu 76-jarige mevrouw Van der Graaf zich.
De kinderloze Jasper en Aagje zijn zelfs zo dol op het meisje dat ze haar willen adopteren. "Ze wilden mij in huis nemen", blikt Robs moeder terug. "Maar daar zeiden mijn ouders nee tegen. Ik bleef gewoon thuis." Maar als ze op bezoek gaat, ziet ze de mysterieuze groenbruine stoelen. Het tuinderspaar houdt van antiek, viel ooit voor de set van zes stoelen en kocht ze. Maar wanneer en van wie, dat is een raadsel.
De stoelen van Rob zijn gedecoreerd met ambachtelijk inlegwerk
De stoelen van Rob zijn gedecoreerd met ambachtelijk inlegwerk © Rijnmond
In de jaren 60 of 70 wordt voor het eerst ‘alarm geslagen’ door de Dordtse antiquair Jan d’Hond die ziet dat ze daar in Ambacht iets heel bijzonders in huis hebben. Hij probeert een koop te regelen, maar Jasper en Aagje weigeren. Ze houden te veel van de zes stoelen: twee met armleuning voor de heer en dame des huizes en vier zonder leuning voor de gasten. Detail: de man zit hoger dan zijn echtgenote. Zo ging dat in de achttiende eeuw.
Als Jasper en Aagje uit Hendrik-Ido-Ambacht in de jaren '80 overlijden erft Robs moeder de antieke stoelen. Zij is de lieveling van het echtpaar en heeft recht op het mogelijk grote fortuin. Er is altijd goed gezorgd voor de stoelen. Kenners zijn vandaag de dag verbaasd over de goede staat van de set, zegt Rob. Die stoelen gaan nu over naar haar zoon Rob, zodat hij zijn droom waar kan maken. “Nee, het doet me geen pijn om er nu afstand van te nemen. Alles voor de dieren”, zegt de energieke zeventiger.

1,7 miljoen pond

Terug naar Londen, een paar dagen voor kerst. Het sneeuwt als Rob en zijn bijrijder Ben het Britse vasteland oprijden. Door het oponthoud met de hond is het inmiddels veel later dan ze hoopten. Veilinghuis Christie’s gaat vroeg dicht en er is nog een hele rit voor de boeg. Rob belt dat ze later zijn. Als ze om half negen ‘s avonds de inmiddels witte King Street inrijden is het veilinghuis donker, maar zit het hoofd van de afdeling antiek al uren te wachten op de stoep.
Het gesprek is prettig, maar de medewerker van Christie's kan geen toezeggingen doen. De kluis is al dicht, de stoelen moeten mee terug. Maar op de terugweg gebeurt er iets vreemds, zegt Rob. Een oude pagina over twee soortgelijke Adam-stoelen die zijn verkocht, verdwijnt spontaan van de website van Christie’s. De verkoopprijs is heftig: 1,7 miljoen pond (1,9 miljoen euro). Rob wist er nog net op tijd een screenshot van te maken. Is dit een voorbode van wat komen gaat?
Het screenshot dat volgens 'Ranger Rob' verdween nadat hij bij het veilinghuis was geweest
Het screenshot dat volgens 'Ranger Rob' verdween nadat hij bij het veilinghuis was geweest © Rijnmond
Christie’s verbreekt plots het contact en verwijst naar een bevriend veilinghuis in Amsterdam. Rob gaat op onderzoek uit, leest een stapel artikelen en onderzoeken en belt rond binnen de antiek- en veilingwereld. "Grote veilinghuizen werken samen om zo de inkoopprijs laag te houden", zegt Rob. Hij wordt daarin bevestigd door meerdere mensen die in de sector hebben gewerkt, stelt hij. Hij durft het niet aan om de stoelen te verkopen, bang als hij is om opgelicht te worden.
Een taxateur van het tv-programma Tussen Kunst & Kitsch is behulpzaam en overtuigd dat de stoelen echt van de gebroeders Adam zijn. Omdat het niet zijn rol is om te verkopen kan hij geen koop op poten zetten. Ook een andere taxateur kijkt zijn ogen uit. “Als je deze verkoopt, hoef je nooit meer te werken.” Rob schrijft een brief aan prinses Beatrix. Hij krijgt antwoord: ze raadt twee veilinghuizen aan. Ook daar durft hij het niet aan. “Als je een buitenstaander bent in het hoge segment van de antiekwereld laten ze je niet binnen."

Zo goedkoop mogelijk

Rob is bang dat hij met een fooi wordt afgescheept, terwijl de stoelen misschien de hoofdprijs waard zijn. “Ze willen me een oor aannaaien. Meerdere specialisten bevestigen dat ze echt zijn. Maar zodra je bij de veilinghuizen komt, willen ze ze zo goedkoop mogelijk van je kopen.”
Het gaat hem eigenlijk niet om dat geld, want hij hoeft er niet rijk van worden. Hij wil wel wat anders: "Wat ik hoop is dat de stoelen terugkeren naar hun land van herkomst en dat iedereen ze kan zien, in een museum bijvoorbeeld. Niet in een donkere kluis." En Rob wil dus een opvangplek voor exotische dieren.
Op 1 januari 2024 moet een nieuwe wet in werking treden, hierdoor is het niet meer toegestaan om exotische dieren te houden: "Daardoor zullen veel stokstaartjes, slangen, papegaaien en andere dieren op straat komen te staan als hun baasje overlijdt of niet meer voor ze kan zorgen", zegt Rob. De verwachting is dat met deze wet veel dieren op straat komen te staan . Er is nu al een tekort aan opvangplekken.
Rob strijdt al jaren voor een opvangplek voor exotische dieren in Dordrecht of de nabije omgeving. Hij zegt in een constructief gesprek te zijn met de gemeente. Dat wordt door de gemeente bevestigd. Geld voor de bouw van een opvangcentrum zou dat proces kunnen versnellen. “We hebben nog dertien maanden, dan gaat de wet in”, zegt Rob. De klok tikt dus.
Daarom doet hij nu een oproep. “Ik loop vast in de antiekwereld. Ik hoop op iemand die mij kan helpen en die me eerlijk behandelt. De prijs is niet het belangrijkste. Als we de dieren maar kunnen helpen.”
Reacties op dit artikel en tips voor Rob kunnen naar maurice.laparliere@rijnmond.nl.
Rijnmond blijft Rob volgen in zijn poging om met de stoelen een opvangcentrum op te richten.