TWEEBOSBUURT

Toen Ravi's Tweebosbuurt van een levendige buurt in een spookbuurt veranderde, moest hij daarover een documentaire maken

Ravi Sandberg in de Tweebosbuurt
Ravi Sandberg in de Tweebosbuurt © Rijnmond
De experimentele documentaire Fantoomwijk van regisseur Ravi Sandberg (29) heeft de première op het International Filmfestival Rotterdam (IFFR). Een wandeling met Ravi door de Tweebosbuurt, die hij niet meer herkent. “Bewoners waren niet meer welkom in de wijk, wat betekent dat voor ze? Daar gaat mijn film over.”
De ondergaande zon vuurt goudkleurige zonnestralen af op een lege bouwplaats. Dit was ooit een van levendige woonblokken in de Tweebosbuurt. In deze filmische setting begint de wandeling met regisseur Ravi Sandberg. “Het voelt surrealistisch om hier te lopen. Het is nu een vlakte, in totaal stonden hier ooit 600 woningen.”
Een van die woningen heeft hij zelf twee jaar anti-kraak bewoond. “In twee jaar tijd is de wijk vol levendigheid en dynamiek veranderd in een spookwijk met dichtgetimmerde huizen met graffiti. Beveiligingsbedrijven liepen rond met honden en zaklampen. Het is absurd om die verandering mee te maken. In het begin was het een fijne wijk maar het werd naargeestig en deprimerend om te wonen.” De spookbuurt werd een fantoomwijk.
Ravi groeide op in Rotterdam. Via het Grafisch Lyceum komt hij terecht bij de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht, waar hij afstudeerde met de film Regen. Fantoomwijk is zijn derde film en heeft deze kunnen maken door het winnen van de RTM Pitch van het IFFR. De première van Fantoomwijk is 27 januari in Lantaren Venster
Op een regenachtige ochtend in juli 2021 begint de demontage van de wijk dan echt. Graafmachines maken korte metten met de huizen. Ravi woonde nog tot eind 2021 in de wijk en zag hoe een sloopmachine zijn oude woonkamer verwoestte. “Dat was het moment dat ik wist dat ik iets met dit verhaal moest doen. Er is een bepaalde beeldvorming over de bewoners van de Tweebosbuurt gekomen dat dit beleid moest rechtvaardigen. Zij moesten plaatsmaken voor een andere groep mensen.” 
Ravi loopt door de Tweebosbuurt
Ravi loopt door de Tweebosbuurt © Rijnmond

Drijfzand

Hij loopt langs een opvallend geel bord: ‘Let op drijfzand, gevaarlijk terrein’ is te lezen. “Die woorden hebben iets metaforisch”, zegt Ravi. Je kan je beeldspraakfantasie op dit bord loslaten. Het wegzakken in een moeras van regelgeving of bewoners die geen kant meer op kunnen. Uiteindelijk komt hij tot deze conclusie. “Veel bewoners hebben het gevoel dat ze vastgezet zijn.”
Uit die uitzichtloze situatie is ook de opstand tegen de sloopplannen geboren. De kopstukken uit het verzet van de Tweebosbuurt zijn de hoofdrolspelers in de Fantoomwijk. Je ziet ze niet, maar voelt in hun stem de pijn die de strijd om de Tweebosbuurt heeft achtergelaten. Een anekdote in de film van inmiddels ex-bewoner Mustapha Eaisaouiyen over persoonlijk verlies gaat door merg en been.
De zon is inmiddels bijna onder. De schaduwen van de huizen die nog wel staan nemen de lege vlakte over. Ravi merkt op dat het enige wat nog over is in de wijk de ruïnes zijn. Op de grond zijn nog de contouren van keukens en huiskamers te zien. “Het is belangrijk om de verhalen uit de buurt te blijven vertellen en er stil bij te staan. De verhalen liggen op deze open vlakte maar je ziet het niet meer terug omdat de gebouwen er niet meer staan. Hier waren mensenlevens die moesten plaatsmaken voor duurdere woningen.”