ONDERWIJS

Wanhopige ouders en leerkrachten door 'wanbeleid' op Rotterdamse basisschool: 'Iedere dag iemand anders voor de klas'

Ouders willen hun aangeslagen kinderen naar een andere school sturen (Foto ter illustratie)
Ouders willen hun aangeslagen kinderen naar een andere school sturen (Foto ter illustratie) © Pexels
Onbevoegde leraren voor de klas, kinderen die zich onveilig voelen en slechte communicatie vanuit de directie. Op de Van Brienenoordschool in de Rotterdamse wijk Oud-IJsselmonde stapelen de problemen zich al een tijdje op. Woensdagavond trekt een groep boze ouders uit protest naar de school, waar een gesprek is met de directie en een select aantal ontevreden ouders. Twee politieagenten staan bij de deur om de boel in de gaten te houden, buiten staan zo'n tien ouders. Een leerkracht, een oud-leerkracht en twee bezorgde ouders doen hun verhaal. "We worden monddood gemaakt."
"Mijn dochter zit in groep 3 en wil niet meer naar school", vertelt Radonja van Raam. Haar twee kinderen zitten op de basisschool en ze is lid van de ouderraad. "Ze ging van een blij meisje naar iemand die heel moe uit school komt. Haar beker drinkt ze niet leeg, want dan moet ze plassen en dat wil ze liever niet. De wc's zijn vies en als zij gaat, dan mogen de andere kindjes daarna niet meer plassen." Volgens de school wordt het hele gebouw dagelijks schoongemaakt door een schoonmaakbedrijf.

Onrust en huilende kinderen

Dat het gedrag van haar dochter zo veranderd is, komt volgens Radonja doordat er steeds andere leerkrachten voor de klas staan. "Vier verschillende gezichten in een halfjaar, waaronder een leerling en een onderwijsassistent. Dat zorgt voor veel onrust. De regeltjes veranderen steeds en de leerkracht weet amper hoe de kinderen ervoor staan."
Nu heb ik steeds een huilend kind thuis, die niet naar school wil.
Patrick Huisman, vader
Patrick Huisman, die ook in de ouderraad zat, merkt dat zijn zoon uit groep 4 daar ook last van heeft. "Jarenlang heeft hij het erg naar zijn zin gehad op school. Nu heb ik steeds een huilend kind thuis, die niet naar school wil." Tussen de middag worden de kinderen opgevangen door de Feyenoord Foundation, legt Patrick uit. "Maar dat zijn zelf ook kinderen, dus die hebben totaal geen overwicht. Er is een hoop commotie op het schoolplein die zij niet kunnen bedwingen, waardoor er geslagen en geschopt wordt."
De Feyenoord Foundation herkent zich niet in dat beeld en benadrukt dat er altijd een volwassen professioneel maatschappelijk trainer aanwezig is bij de activiteiten vanuit de sportclub op het plein.

Schoonmakers en voorleesmoeders voor de klas

Op het eerste gezicht lijkt het alsof de school vooral hard getroffen is door het lerarentekort. Maar dat is lang niet het enige probleem, vertelt een leerkracht, die anoniem wil blijven. Volgens de leerkracht zijn sinds september 14 leraren vertrokken, waardoor er nog 5 bevoegde leraren rondlopen voor bijna 450 kinderen. "Daarom geven schoonmakers en voorleesmoeders les, want de bezetting komt niet rond." Daarnaast staan leraren in opleiding en onderwijsassistenten voor de klas.
De school laat weten dat er op dit moment 14 fte bevoegde leraren op school zijn. Er zijn 3,2 fte vertrokken, maar evenveel nieuw personeel aangetrokken, plus nog ondersteunend personeel. Dat er niet altijd bevoegde leraren voor de klas staan, bevestigt de school in een reactie. "Het komt inderdaad voor dat we soms niet volledig bevoegde leerkrachten ter overbrugging inzetten. Bij afwezigheid van leraren door bijvoorbeeld griep, zijn we op die korte termijn niet altijd in staat om direct vervanging te organiseren." Via detacheringen vallen soms wel bevoegde leerkrachten in, maar dat is nooit voor langere tijd.
Patrick kan daar met zijn hoofd niet bij. "Je gaat toch ook niet tegen een beginnende arts zeggen: 'Hier heb je de sleutel van de operatiekamer, doe jij die hartoperatie maar even'?"
Ook de leerkracht geeft aan dat erg kwalijk te vinden. "Als wij als leerkrachten onze mond opentrekken, krijgen we te horen dat we daar niet over moeten praten. We worden monddood gemaakt. We voelen ons niet meer veilig."

Directeur

Wantrouwen en onvrede voeren de boventoon. Een groot deel van die onvrede is gericht tegen de directeur van de school. "In bijna alle gevallen was de directie de reden om weg te gaan. De directeur zegt vanmorgen A, vanmiddag B en morgen C", vertelt de leerkracht. Dat wordt bevestigd door een oud-leerkracht, die recentelijk de Van Brienenoordschool verliet.
Eerder stond de directeur aan het hoofd van een basisschool in Amsterdam. Die moest in 2019 de deuren sluiten vanwege een lerarentekort. Ook kreeg de school in 2007, 2012 en 2019 een onvoldoende van de onderwijsinspectie.
"Ik kon me niet vinden in de koers die werd gevaren. Er was geen overleg mogelijk en de communicatie was ontzettend slecht. Op appjes en mails werd nooit gereageerd en ik kreeg niet de begeleiding die ik nodig had." Dat had een grote invloed op het werkplezier van de leerkracht in kwestie. "Als ik stress heb en 's nachts wakker lig, dan moet ik voor mezelf kiezen. Maar wel met pijn in m'n hart. Het allerergste vind ik dat het ten koste gaat van de kinderen. Nu staat er iedere dag iemand anders voor de klas."
De paus is nog makkelijker te bereiken.
Patrick Huisman, vader

Geen gehoor

In de slechte communicatie herkennen ook Radonja en Patrick zich. "Als je mailt naar de directie, krijg je sowieso geen antwoord. Als je naar binnen gaat, zijn ze niet aanwezig of krijg je onzin te horen. Geluisterd wordt er niet", zegt Radonja. Patrick vertelt dat beide juffen van groep 4 dit schooljaar vertrekken, maar dat de ouders dat pas op het laatste moment te horen kregen. Ook het bestuur geeft geen gehoor, zegt hij. "De paus is nog makkelijker te bereiken."
Voor hem is de emmer inmiddels overgelopen. Hij is uit de ouderraad gestapt.
De school erkent dat communicatie een probleem is en heeft iemand aangenomen om dat te verbeteren en "geïnvesteerd in een verbetering van de communicatiemiddelen."

Naar een andere school

Voorlopig lijkt een oplossing niet in zicht. "Waarschijnlijk gaat de Van Brienenoordschool leeglopen", denkt Patrick. "Wij gaan onze jongste zoon van school halen. We hebben er geen vertrouwen meer in en ik wil niet dat mijn kinderen er de dupe van worden."
Hij is niet de enige. "Ik overweeg mijn dochter naar een andere school te sturen", zegt Radonja. "Dat zou ik jammer vinden, want ze heeft hier al haar vriendinnetjes en het is een school waar we ontzettend leuke tijden hebben gehad." Dat vindt ook Patrick. "De school is fantastisch geweest, al die jaren dat mijn oudste dochter hier les kreeg. Het zou zonde zijn als de school kapot gaat."
De school zegt het op prijs te stellen dat ouders meedenken en meepraten over de kwaliteit van het onderwijs en de gang van zaken op de school. "Wij zijn ook in gesprek met ouders. Wij nemen graag kennis van de overwegingen van ouders om hun kinderen niet op onze school te laten, daarvan moeten en kunnen wij leren en ons verbeteren."

Veilige haven

Toch is niet alle hoop verloren, denkt Radonja. "De enige oplossing is dat de directeur weggaat. Als het beleid verandert, krijgen de leerkrachten weer energie en worden nieuwe mensen aangetrokken. Dan kan de school weer gezond worden."
De oud-leerkracht vindt vooral dat de directeur verantwoordelijkheid moet nemen. "Die hoeft van mij niet weg, maar mag wel gaan nadenken over haar aandeel in het feit dat er zoveel mensen weggaan. Daar heeft ze geen oor naar."
"Jullie zijn onderwijs, jullie moeten zorgen voor veiligheid en ontwikkeling", zegt de leerkracht die anoniem wil blijven over de directie. "School is de enige veilige haven die sommige gezinnen in deze wijk hebben. Kom op. Deze school moet door. De wijk moet door."