Biert welvarend dankzij bier of de Bernisse?

Het gehucht Biert is in de veertiende eeuw een welvarend dorp met twee kerken. Vijf eeuwen later heerst er armoede in het buurtschap. Biert heeft een bijzondere geschiedenis. En heeft die naam nou met bier te maken of niet?

Het antwoord op die vraag weet Bob Benschop van het Streekarchief Voorne-Putten. Hij vertelt dat op het plaatsnaambord van Biert regelmatig twee extra letters verschijnen: Biertje.

"Het zou kunnen, maar we weten niet zeker of de naam Biert met bier te maken heeft", aldus Benschop. "De vroegste vermelding van Biert dateert uit 1304, toen heette het gebied Biervliet.

Bernisse

De toevoeging Vliet zal te maken hebben met de Bernisse, die in die tijd zo werd genoemd. Van oude tolrekeningen weten we dat er over de Bernisse ook bier wordt vervoerd. Het zou dus zomaar kunnen dat de naam Biert met het gerstenat te maken heeft, maar echt zeker weet je het nooit met dat soort oude namen."

Biert ligt dus aan de rivier de Bernisse, een belangrijke rivier in de Middeleeuwen. De Bernisse is een drukke handelsroute en daardoor kent Biert welvaart. Dat blijkt ook uit een bepaling uit het jaar 1375 waarin staat dat de parochiekerk van Biert jaarlijks 32 Hollandse ponden moet betalen aan de kapittelkerk van Geervliet. Voor die tijd is het een enorm bedrag.

Twee kerken

In Biert staan in die tijd twee kerken. De ene parochie is gewijd aan de maagd Maria, de andere aan de heilige Nicolaas, de beschermheilige tegen watersnood en dieven. Veel is er over Biert niet bekend uit die tijd. Eén van de kerken verdwijnt, maar het is niet duidelijk of de kerk is gesloopt of bijvoorbeeld afgebrand.

De welvaart van Biert neemt af als de Bernisse steeds verder dichtslibt. De handel maakt plaats voor landbouw en veeteelt. In 1622 telt het dorp 83 inwoners. Een belastingboek uit 1632 meldt zeventien huizen.

Simonshaven

Dat maakt het voor Biert onmogelijk om zelfstandig te blijven. Steeds meer functies worden gedeeld met het nabijgelegen Simonshaven. Dat dorp is door het verzanden van de Bernisse nooit tot echte bloei gekomen.

De bestuurders van beide dorpen worden samengevoegd en de dominee predikt afwisselend in Biert en Simonshaven. Over de overgebleven kerk van Biert is bekend dat het gebouw in 1884 is afgebrand.

"Er zijn een paar afbeeldingen van de kerk van Biert, maar die verschillen wel. We zouden eigenlijk op het weiland waar hij gestaan heeft - dat is nu onbebouwd - een grondscan moeten doen om te kijken of de fundering er nog ligt. Dan hebben we nog een beetje beeld van hoe het er vroeger heeft uitgezien", zegt Benschop.

Scheepsmast in de polder

Jan Kluit uit Brielle schrijft eind achttiende eeuw bijzonderheden uit de regio. In zijn dagboeken beschrijft hij een curieus verschijnsel in Biert: er zou een scheepsmast uit de polder omhoog steken.

"Kluit is naar Biert gegaan en sprak met mensen die vertelden dat zij als inderdaad een mast hebben gezien", weet Bob Benschop. "Ze komen met verschillende verklaringen. Het kan zijn dat het schip ooit is vastgelopen en dat niemand de moeite heeft genomen het vlot te trekken."

Een ander verhaal vertelt dat het schip gebruikt is om een gat te dichten in een dijk of om een diepe put te dempen. "Dat gebeurde wel eens in die tijd. Er werd een schip in gevaren en het werd opgevuld".

Ook wordt gezegd dat het om een schip van de Spanjaarden gaat dat op 1 april 1572 door vluchtende Spaanse troepen is achtergelaten. Het blijft mistig of het verhaal van de mast in de polder klopt, en welke verklaring er dan voor is.

Nissewaard

Net zo mistig als delen van de geschiedenis van Biert. Zeker is dat het dorp tot 1855 als zelfstandige gemeente functioneert. In dat jaar wordt Biert samengevoegd met Simonshaven en gaan de dorpen bij Geervliet horen. De gemeente Geervliet gaat in 1980 op in Bernisse. Sinds 1 januari 2015 vormt Bernisse samen met Spijkenisse de gemeente Nissewaard.

Meer over dit onderwerp:
madm vergetenverhalen
Deel dit artikel: