Eerste vegetarisch restaurant in Rotterdam in 1902

Futura Nobis is de naam van het eerste vegetarische restaurant in Rotterdam. Het zit aan de Coolsingel en opent in november 1902 de deuren. Futura Nobis betekent 'de toekomst is aan ons'.

In 1894 wordt de Nederlandse Vegetariërsbond opgericht, naar Engels voorbeeld. Er zijn dan nog geen vijftig leden. De Rotterdamse afdeling komt in 1902 tot stand.

"Eén van de initiatiefnemers in Rotterdam is de progressieve onderwijzeres Ida Heijermans", weet Anne Jongstra van het Stadsarchief Rotterdam. "Zij is de zus van de beroemde toneelschrijver en socialist Herman Heijermans."

Beschaving

Ook de andere oprichters zijn idealisten, meestal uit betere kringen. Jongstra: "Het afzweren van vlees was voor hen een eerste stap op weg naar een hogere vorm van beschaving."

Voorzitter Esmeijer van de afdeling Rotterdam betoogt kort na de oprichting: vegetarisme bevordert de gezondheid en veredelt de ziel".

Spot

De Rotterdamse vegetariërsbond wil graag een hotel-restaurant in de stad. Dat lukt al vrij snel. In november 1902 gaat Futura Nobis aan de Coolsingel open. De opening van het vegetarische restaurant inspireert de Rotterdamse dichter en zanger Koos Speenhoff waarschijnlijk tot zijn spotlied 'De Vegetariërs of planteneters'.

Vegetariers zijn mensen, die de mensen anders wensen. Daarom eten zij slechts planten, net als grote olifanten. Zij zijn bang van dooie koeien, want die kunnen niet meer loeien. Beesten doden om te eten, noemen ze van Godvergeten. 't Is zo best en 't is zo fijn, vegetariër te zijn.
Koos Speenhoff

De zanger/dichter voert het lied voor het eerst op in december 1902 in Schouwburg Tivoli aan de Coolsingel, een paar deuren verwijderd van Futura Nobis. Het beeld dat Speenhoff schetst, zal nog lang het imago van vegetariërs zijn.

Wanbeheer

Restaurant Futura Nobis moet er al na een paar jaar mee stoppen. Jongstra: "Dat komt niet zozeer door gebrek aan klandizie, maar vooral door financieel wanbeheer". In 1910 komt er een nieuwe vegetarisch restaurant in Rotterdam: Pomona, in de omgeving van waar nu de Centrale Bibliotheek staat.

Pomona houdt het meer dan 25 jaar vol. "In de crisisjaren valt ook voor dit restaurant het doek", weet Anne Jonsgstra. "Soortgelijke restaurants in andere steden gingen toen ook één voor één op de fles. Dat was het einde van de 'eerste vegetarische golf'."

Geitenwollensokken

Vegetariërs blijven daarna lang een marginaal groepje. Bij het 70-jarig jubileum in 1964, telt de landelijke bond niet meer dan 2500 leden. Dat komt deels door het imago van geitenwollensokkenfiguren.

"In 1969 moest de voorzitter van de bond, VVD-politicus Arie Pais, praten als Brugman om het beeld van Speenhoff meer dan een halve eeuw daarvoor had geschetst, van tafel te krijgen", aldus Anne Jongstra.

Boost

In de jaren daarna verandert dat langzaam. Dat komt vooral door de groeiende aandacht voor thema's als dierenwelzijn, volksgezondheid en milieu. Jongstra: "Het idee dat er op die terreinen winst is te behalen als er minder vlees gaan eten, heeft vegetarisme een flinke boost gegeven."

Dat blijkt ook uit het groeiende aantal vegetarische restaurants. In de jaren zeventig zijn die nauwelijks te vinden in Rotterdam, tegenwoordig zijn er zeker vijftien restaurants die zich als vegetarisch of veganistisch presenteren.

Meer over dit onderwerp:
madm vergetenverhalen
Deel dit artikel: