De verlaten Wilhelminapier in de jaren 70 en 80

Het is een verlaten havengebied met half lege pakhuizen, overslag van aluminium broodjes, kraakpanden en nauwelijks te bereiken. De Wilhelminapier in Rotterdam lijkt in de jaren zeventig en tachtig nauwelijks op het gebied dat het nu is.

Lange tijd is de Wilhelminakade een plek van bedrijvigheid. De Holland Amerika Lijn heeft er z'n vertrek- en aankomst hal, passagiersschepen domineren het beeld. Ook de kantoren en andere gebouwen van de HAL zorgen voor activiteit op de pier.

Begin jaren zeventig is de grote emigratiegolf van Europa naar Amerika voorbij. Vliegen naar naar de Verenigde Staten wordt steeds goedkoper. Passagiersvaart vanuit Rotterdam naar New York wordt overbodig.

Leegstand

De Holland Amerika Lijn gaat zich meer op cruises richten en doet dat vanuit Amerika. Op de Wilhelminapier in Rotterdam komen steeds meer gebouwen leeg te staan. De kade wordt een onherbergzaam gebied. In de jaren tachtig wordt het voormalige hoofdkantoor van de HAL gekraakt.

"Toch worden er wel mogelijkheden gezien in het gebied", weet Rob Noordhoek van Museum Rotterdam. In 1982 verschijnen de resultaten van een onderzoeks van de Rotterdamse Kunststichting voor de ontwikkeling van de 'Kop van Zuid'. Dat is dan nog het gebied met de wijken Feijenoord, Noordereiland, Afrikaanderbuurt en Katendrecht, inclusief de havengebieden die ertussen liggen.

KunstHAL

In 1988 is voor de manifestatie 'Beelden in de stad' een tentoonstelling in de voormalige vertrekhal van de HAL. Bij 'Beelden in de stad' zijn aan de Westersingel beelden te bekijken en mensen kunnen dan met een pontje naar de Wilhelmipier. "In de vertrekhal is een expositie te zien, de hal is dan omgedoopt tot KunstHAL", aldus Noordhoek. Later is de hal de locatie voor de architectuurtentoonsteling 'de Collectie'.

Het voormalige directiegebouw op de kop van de Wilhelminapier staat jaren leeg en wordt in 1988 gekraakt als protest tegen (dure) woningbouwplannen in het gebied. Die plannen krijgen steeds meer vorm. Als Riek Bakker haar ideeën voor de Kop van Zuid ontwikkelt, koopt de gemeente het HAL-kantoor. Het directiegebouw en de vertrekhal worden in 1990 op de voorlopige lijst van gemeentelijke monumenten gezet.

Horecaondernemers Daan van der Have en Hans Loos en ontwerper Dorine de Vos willen van het kantoorgebouw een hotel maken. Dat plan valt in goede aarde bij de gemeente en de drie gaan in 1991 aan de slag. Noordhoek: "Een enorme klus, want leegstand en krakers hebben hun tol geëist."

Kantine Werklust

In de periode van verbouwen runt Rob Baris in een verlaten bedrijfskantine zijn pop-up restaurant 'Kantine Werklust'. Bezoekers weten zijn restaurant te vinden en betreden zonder moeite het onherbergzame gebied dat de Wilhelminapier dan nog is.

Icoon

Ondertussen wordt er met man en macht gewerkt om het voormalige directiegebouw om te toveren tot hotel. "Langzaam komt de grandeur weer tevoorschijn", zegt Noordhoek. Op 5 mei 1993 wordt Hotel New York geopend. "Het oude icoon in een nieuw jasje wordt door de Rotterdammers vrijwel meteen in het hart gesloten."

Hotel New York geeft de Wilhelminapier en plannen voor de ontwikkeling van het gebied een belangrijke impuls. Vijfentwintig jaar later heeft de pier onder meer een theater, woontorens, kantoorgebouwen en restaurant. En de Erasmusbrug die in 1996 geopend is, zorgt voor een veel betere bereikbaarheid.

In Museum Rotterdam is tot 1 november de tentoonstelling Hotel New York, story of pioneers te zien. In de expositie komt de geschiedenis van de Wilhelminapier uitgebreid aan bod. Lees meer over de Wilhelminapier in eerdere afleveringen van Vergeten Vergeten over de ondergang van de Statendam in mei 1940, het Landverhuizershotel en de Wilhelminasteen.

Meer over dit onderwerp:
madm vergetenverhalen
Deel dit artikel: