375 jaar Schotse kerk in Rotterdam

The Scots Church viert in september 2018 het 375-jarig jubileum in Rotterdam. In 1643 werden de eerste diensten gehouden in een wijnpakhuis aan de Wijnhaven. Kort daarna stelde Rotterdam de kapel van Sint-Sebastian beschikbaar in de Lombardstraat op de hoek van de Meent.

Vijftig jaar later had de kerk al duizend leden. De Schotse gemeenschap in Rotterdam bestond vooral uit handelaren en zeelieden, maar ook gevluchte protestante Schotten. Verder sloten ook Rotterdammers zich aan.

Stenen uit Schotland

Op het Vasteland werd een nieuwe kerk gebouwd. De stenen voor het pand kwamen uit Schotland. "Een hele onderneming", vertelt George Ross van de Schotse kerk. "Met zeilschepen werd het materiaal naar Rotterdam gebracht, voornamelijk als ballast zodat het de kerk niets kostte."

De eerste steen werd gelegd in 1695 en op 20 oktober 1697 werd de eerste dienst gehouden. De kerk aan het Vasteland deed ruim 240 jaar dienst. Het bombardement op Rotterdam van 14 mei 1940 verwoestte ook de Schotse kerk. Eén bom sloeg in en vernietigde het pand volledig.

George Ross: "Leden van de kerk zijn zo snel mogelijke het verwoestte pand binnen gegaan en verzamelden de meest waardevolle spullen. Ze hebben de archieven en avondmaalzilver, kunnen redden. Die lagen in een kluis in de kelder."

Uniek

De archieven over 375 Schotse kerk in Rotterdam zijn opgeslagen bij het Stadsarchief Rotterdam. Daniël van Bokhoven van het archief: "Het is een heel belangrijk archief dat op initiatief van de Schotse kerk is gedigitaliseerd. Het is uniek materiaal omdat het ouder is dan andere Schotse archieven."

Naast stukken over de organisatie van de kerk en de kerkdiensten, is er ook een diaconie-archief. Van Bokhoven: "Als je dan ziet hoe ze bijvoorbeeld voor de wezen zorgden, dat is echt indrukwekkend. Als die op eigen benen moesten gaan staan, kregen ze soms een hele uitrusting mee. Het geeft een hele mooie indruk van het leven in de 18e en 19e eeuw."

George Ross heeft stukken over zijn familie gevonden in de archieven. Zijn betovergrootvader is in 1854 geëmigreerd van Schotland naar Nederland. "Een paar maanden later is er een kind geboren en dat is gedoopt in de kerk in Rotterdam", weet Ross nu. In het doopregister in het archief kwamen we zijn naam tegen."

Ter ziele

Na het bombardement op Rotterdam was de Schotse kerk eigenlijk ter ziele. George Ross: "de gemeenschap was ter ziele, het gebouw was ter ziele en de dominee was terug naar Schotland gegaan."

Een groep Schotten in Rotterdam wilde na de Tweede Wereldoorlog graag weer een kerk in Rotterdam. Zij wisten de kerk in Edinburgh te overtuigen. Ross: "In 1951 kwam er weer een predikant naar Rotterdam die de leiding op zich nam van een nieuwe kerk."

Nieuwbouw

Het nieuwe gebouw kwam aan de Schiedamse Vest. De eerste dienst daar was op 2 september 1956. Nog altijd is de Schotse kerk daar gevestigd. Inmiddels niet meer alleen voor Schotten. Ook Engelssprekende Afrikanen en internationale studenten die in Rotterdam wonen, hebben zich aangesloten. Daarom is de officiële naam nu Scots International Chuch Rotterdam. Op 16 september wordt gevierd dat de Schotse kerk in Rotterdam 375 jaar bestaat.

Meer over dit onderwerp:
madm vergetenverhalen
Deel dit artikel: