ENERGIETRANSITIE

Onrust over komst enorme ammoniaktank in Rotterdamse haven voor opslag waterstof

Henk Compter van de VVBV vreest voor gevaarlijke situaties
Henk Compter van de VVBV vreest voor gevaarlijke situaties © Rijnmond
Bewoners op Voorne-Putten maken zich zorgen over de komst van een ammoniaktank in de Europoort. De tank wordt met een opslag van 60.000 ton de grootste van Nederland. Omwonenden vrezen voor gevaarlijke situaties als de giftige stof ontsnapt.
Ammoniak speelt een belangrijke rol in de energietransitie. Het is een verbinding tussen waterstof en stikstof. Waterstof is een belangrijk alternatief voor fossiele brandstoffen als aardgas. Door middel van ammoniak kun je veel waterstof opslaan en vervoeren. En daarom is grootschalige opslag ervan belangrijk, zegt het Rotterdamse Havenbedrijf.
Een tank van 60 duizend ton ammoniak moet op het terrein van op- en overslagterminal OCI in de Europoort komen. Axel Pel, programmamanager verduurzaming industrie van DCMR Milieudienst Rijnmond snapt dat omwonenden zich zorgen maken. De terminal ligt hemelsbreed op enkele kilometers van de bewoonde omgeving. Pel vertelt dat de tank daarom aan strenge eisen moet voldoen, met een dubbele stalen wand en een betonnen buitenwand.
"Ammoniak is giftig spul, dus we doen er alles aan om te zorgen dat die tank straks veilig is."
De afstand tussen de tank en de dichtstbijzijnde huizen in Brielle is slechts zo'n 2 kilometer
De afstand tussen de tank en de dichtstbijzijnde huizen in Brielle is slechts zo'n 2 kilometer © Rijnmond

Ammoniak in je keukenkastje

Ammoniak is een goedje dat veel mensen in hun keukenkastje hebben staan om de ramen mee te ontvetten. Het zit dan, opgelost in water, in een fles. Je ogen raken geïrriteerd bij inademing. In hoge concentraties kan het zelfs blindheid, brandwonden en longschade veroorzaken.
Henk Compter van de Vereniging Verontruste Burgers Voorne is bang voor de risico's van grootschalige opslag van ammoniak. Hij denkt daarbij aan fouten van personeel of bijvoorbeeld een aanslag. "De techniek is misschien veilig, maar het is de mens die fouten kan maken. Dat heb je niet in de hand."
De impact van een ongeluk is groot. "Bij een ramp vormt de ammoniak een dikke giftige mist die vijf tot tien kilometer aan de grond kan blijven", vertelt Compter. "Hoeveel mensen kunnen dan op tijd vluchten? Als zoiets in de nacht gebeurt, kan niemand weg en heb je veel doden."
Zo ligt de camping van Brielle op ongeveer een kilometer afstand van de overslagterminal. De bezorgde bewoner wil dat er een groot onderzoek, een milieueffectrapportage komt naar de veiligheid. Het huidige onderzoek van DCMR vindt hij onvoldoende. "Zeker omdat er een grote kans is dat er in de toekomst meer van deze tanks gaan komen vanwege de energietransitie."
Een kijkje in de haven met bezorgde bewoner Henk:
Zorgen bij omwonenden vanwege bouw grote ammoniaktank in haven.
Waterstof en waterstofverbindingen zoals ammoniak (waterstof + stikstof) spelen volgens het Havenbedrijf Rotterdam een sleutelrol in de energietransitie. Het is een vervanging van aardgas en kan gebruikt worden als grondstof voor de industrie. "Europa zal grote hoeveelheden waterstof nodig hebben om haar klimaatdoelstellingen te halen. Een aanzienlijk deel hiervan kan worden geïmporteerd via de haven van Rotterdam", zei oud-topman Allard Castelein eerder.

'Willen we dit als maatschappij?'

De opslag van ammoniak in de Rotterdamse haven is niet nieuw, maar het formaat van deze nieuwe tank wel. De huidige overslagtanks hebben een capaciteit van 15.000 ton, maar de nieuwe tank wordt dus vier keer zo groot.
Compter van de Verontruste Burgers Voorne is ingenieur. Hij werkte vroeger als beheerder van een kleine ammoniaktank in Nijmegen. "In die jaren werd er bewust gekozen om in Nederlandse centrales geen ammoniak te gebruiken vanwege het gevaar, maar ammonia (ammoniak in water)."
Hij verwijst onder meer naar een ramp in 1989, toen een tank van 6.000 ton ammoniak leeg liep in Litouwen. Tienduizenden bewoners zijn toen geëvacueerd.

'Rampen gebeuren door stommiteiten'

Verontruste Burgers Voorne wil met DCMR en het Havenbedrijf het gesprek aangaan. "Is dit wel wat we als maatschappij moeten willen en is dit wel de juiste plaats?"
"Rampen gebeuren door stommiteiten. Als er door de mens of externe omstandigheden niet goed mee wordt omgegaan, kan techniek geen veiligheid garanderen. Het is dus hoogmoed om te denken dat het absoluut veilig is. We moeten zo'n stof in zo'n hoeveelheid niet voor de poort van Brielle neer gaan zetten."
Maar waar dan wel? "Op een eiland op zee", stelt hij voor. "Ammoniak zou dan dáár omgezet moeten worden tot waterstof en via een leiding naar het land gaan. De plannen nu leiden tot extra transport over de weg van ammoniak, over het spoor en veel via binnenschepen."
Deze woningen in Brielle liggen hemelsbreed op zo'n 2 km afstand van de plek van de ammoniaktank
Deze woningen in Brielle liggen hemelsbreed op zo'n 2 km afstand van de plek van de ammoniaktank © Google Streetview

Gevaar van dijkdoorbraak is groter

Voor de vergunningverlening van deze tank zijn de regels aangescherpt. DCMR gaat er streng op toezien dat het bedrijf zich aan deze regels houdt. Maar dát er risico's zijn, ontkent DCMR niet. Die kans is echter zeer klein. "In Nederland is het risico op een dijkdoorbraak duizend keer groter dan dat er iets mis gaat met deze tank. We hebben er alle vertrouwen in dat deze opslag veilig is."

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of filmpje via WhatsApp ons of Mail: nieuws@rijnmond.nl