Rijnmond Staat Stil bij katholieke dwangarbeid

De Rooms-Katholieke Kerk heeft lange tijd tehuizen gehad in Nederland, waarin meisjes dwangarbeid moesten verrichten. Voor grote textielbedrijven zaten zij gratis te naaien en te borduren.

Een groep vrouwen heeft nu de handen ineengeslagen en eist een schadevergoeding. Zij zeggen in de jaren vijftig en zestig een gruwelijke tijd te hebben gehad, onder het strenge bewind van de nonnen.

"Het was de hel", zegt Joke de Smit (72)  uit Rotterdam. "Als ik ooit in de hel kom, dan weet ik al hoe het is." Haar vriendin Pien Scheltens (70) beaamt dat. "Ze hebben mijn jeugd afgepakt.Ze hebben me monddood gemaakt. Alles wat me lief is, hebben ze afgenomen."

Beiden zaten onder meer in Zoeterwoude, in een tehuis van de congregatie De Goede Herder. Lies Vissers (65) vertrok van Rotterdam naar Almelo. "Ik had een identiteit, was een vrolijk meisje toen ik daar aankwam.Maar ging naar buiten als een leeg omhulsel."

Vernederingen

De vrouwen raken niet uitgepraat over de vernederingen die zij moesten ondergaan. Van het zakgeld bleef doorgaans niets over, door de vele boetes die moesten worden betaald. "Als je op de verwarming zat, kostte dat al een kwartje. Ik de grote zaal werd je ten overstaan van de anderen belachelijk gemaakt."

De meisjes mochten niet met elkaar praten en geen vriendschappen sluiten. Contacten met thuis waren spaarzaam: brieven bleven onbeantwoord. De dag werd gevuld met naar de kerk gaan en werken. Heel veel werken. De vrouwen weten inmiddels voor wie: "Voor onder meer V&D, C&A, Ten Cate. Er is grof aan ons verdiend."

Heropgevoed

In de ogen van de katholieke kerk ging het hier om moeilijke meisjes, gevallen vrouwen, die heropgevoed moesten worden. "Een leven van zonde op te geven en een betere plaats in de maatschappij aan te bieden."

Joke de Smit was misbruikt door haar stiefvader en moest het huis uit. Pien Scheltens verzuimde school om bij naar gescheiden moeder te gaan en kreeg de kinderbescherming op haar dak. Lies Vissers kon niet door haar moeder worden opgevoed en werd uit huis geplaatst.

Allen zijn het erover eens: "We werden helemaal niet gered. Het was puur voor het geldelijk gewin." Lies Vissers wordt er emotioneel van:"We zijn leeggeroofd door de nonnen."

Geloof een knauw

Hun vertrouwen in de katholieke kerk heeft een enorme knauw gekregen. Joke de Smit: "Ik geloof wel in God, maar niet in het grondpersoneel. Het heet 'zusters van liefde'.  Kom op man, ze weten helemaal niet wat liefde is." Pien Scheltens: "Ik kom uit een katholiek gezin, maar ik ben het geloof daar kwijtgeraakt."

De vrouwen hebben advocate Liesbeth Zegveld in de armen genomen, die de mogelijkheden van een civiele claim onderzoekt. Zij doet dat inmiddels namens enkele tientallen vrouwen. "We willen geld, voor alle gratis arbeid die we hebben verricht. Voor het feit dat we werden opgesloten, geen onderwijs kregen. We willen genoegdoening en vooral de erkenning van de katholieke kerk, dat het is gebeurd."


Luister naar Rijnmond Staat Stil (klik op de blauwe tegel): drie vrouwen over de vernederingen, de zware arbeid en hun verloren jeugd....

Deel dit artikel: