OPMERKELIJK

Jan sliep jaren op een bom uit WOII, zijn geliefde huis in Rotterdam wordt nu steentje voor steentje gesloopt

Woningen worden gesloopt voor ontmanteling blindganger
Woningen worden gesloopt voor ontmanteling blindganger © Rijnmond
Weemoedig volgt Jan Booister (76) de sloop van zijn huis aan de Claes de Vrieselaan in Rotterdam-West. Toen hij er rond de eeuwwisseling kwam wonen, wist hij niets van een bom uit de Tweede Wereldoorlog onder zijn huis. Totdat een buurman zei: “Je weet toch wel dat je boven op een bom woont?"
Ruim tachtig jaar is dat goed gegaan, maar het risico op ontploffing is nu te groot vanwege funderingsherstel bij de buren. Het gevolg is dat hij en vijf andere gezinnen hun huizen voorgoed moesten verlaten om de blindganger alsnog op te sporen en ontmantelen. De sloop van de panden is inmiddels in volle gang.
“Tjongejonge, er is weinig meer van heel, nou nou nou”. Met helm op en veiligheidsschoenen aan loopt Jan Booister mistroostig zijn oude huis in. De slopers hebben al goed huisgehouden: de ramen, de keuken, de badkamer, de tussenmuren, de plafonds. Alles is er al uit.
Hij woont tegenwoordig in een modern appartement aan de Wilhelminakade met een prachtig uitzicht over de stad. “Ik vind het niks”, zegt hij over de sloop. “Maar ja, ik slaap toch liever niet boven een bom.”
Video over de sloop van woningen voor het ontmantelen van een blindganger uit WOII

Afzwaaier

Op 3 oktober 1941 ging om half tien ’s avonds het luchtalarm af. Britse bommenwerpers vlogen boven Rotterdam om haveninstallaties te vernietigen, zodat de Duitsers er geen gebruik meer van konden maken. Helaas ging het mis, zoals vaker in die periode, en kwamen de projectielen op woonwijken terecht. Twee bommen gingen niet af. Ook de kathedraal aan de Mathenesserlaan werd geraakt. Daar hebben ze de boel nog uitgegraven, maar niets gevonden.
Bij de Claes de Vrieselaan ging de bom dwars door het dak en drie plafonds. Die waren van hout, riet en stuc. Daar vloog die bom makkelijk doorheen. Alleen beneden in het souterrain was er een stukje beton. “Hij zou zelfs dwars door een piano zijn gegaan”, vertelt Barry Zuidgeest. Hij is projectleider van de ontmanteling van de blindganger.
Diep onder de grond kwam-ie tot stilstand. Het was oorlog en toen werd al snel besloten om het maar zo te laten. “Alles is netjes dichtgemaakt, de vloeren zijn hersteld. En het was weer verder leven. Zo ging dat.” Een bommenteam is nog op inspectie geweest en oordeelde dat het geen kwaad kon. Er is toen wel een notitie gemaakt en zo weten we nagenoeg zeker dat er een blindganger onder pand 27 van de Claes de Vrieselaan ligt.
Jan Booister
Jan Booister © Rijnmond

Bom boven bed

Booisters bed stond letterlijk boven het projectiel. Al die tijd had hij daar lekker geslapen, maar na het onderzoek naar de precieze locatie van de bom – waar hij maanden voor zijn huis uit moest – was zijn nachtrust verstoord. Een vriend grapte nog: “Je bent de enige Nederlander die boven een bom slaapt.” Booister zelf vond het minder leuk. Hij wilde weg.
Het wrange is: van funderingsherstel bij de buren is het nooit meer gekomen, ook dat pand moet worden gesloopt. Die bom heeft ruim tachtig jaar roerloos op zijn plek gelegen en dat zou nog wel eens tachtig jaar zo kunnen blijven, maar wroeten in de grond zou de ontsteking in werking kunnen zetten. En dat risico wil niemand nemen. Inmiddels zijn alle bewoners uitgekocht door de gemeente, de voorbereidingen getroffen en is de sloop van drie panden in volle gang.

Steentje voor steentje, balkje voor balkje

Alles moet heel voorzichtig gebeuren om die bom niet wakker te schudden. Dat is niet eng, wel een spannende operatie, zegt de projectleider van de sloop, Alex Gellweiler. “We gaan met handgereedschap en handmatig te werk. En dan wordt het steentje voor steentje, balkje voor balkje van boven naar beneden afgebroken.” Grote machines zijn uit den boze. Een paar bijzondere elementen uit de voorgevel zullen bewaard blijven om in de nieuwbouw terug te keren.
Twee 500-ponders voor een Britse bommenwerper
Twee 500-ponders voor een Britse bommenwerper © IWM

Zware of lichte bom?

Wat voor bom ze op acht meter diepte zullen aantreffen, is nog een verrassing. Het kan een lichte 250-ponder zijn, maar ook een zware 1000-ponder. Daarover is in de archieven niets terug te vinden. Na de sloop moet het uitgraven dan ook heel voorzichtig gebeuren.
Als ze op twee meter afstand van de bom zijn, dan wordt de Explosieven Opruimingsdienst van Defensie (EOD) ingeschakeld. Onder begeleiding van de EOD wordt de laatste twee meter schepje voor schepje afgegraven en zal de ontsteker worden verwijderd. “Dan kan de bom uit de grond getakeld worden en wordt-ie waarschijnlijk op de Maasvlakte tot ontploffing gebracht”, vertelt Barry Zuidgeest. Dat zal in mei volgend jaar gebeuren. Omwonenden moeten die dag hun huis uit en het luchtruim boven Rotterdam wordt een paar uur stilgelegd.
De 76-jarige Jan Booister fietst iedere twee weken wel even langs om naar de langzame destructie van zijn huis te kijken. Hij volgt het hele proces op de voet. "Ik hoop dat ik er straks ook bij mag zijn als die bom uit de grond komt en tot ontploffing wordt gebracht."
Panden Claes de  Vrieselaan worden gesloopt vanwege een onontplofte oorlogsbom
Panden Claes de Vrieselaan worden gesloopt vanwege een onontplofte oorlogsbom © Rijnmond

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of filmpje via WhatsApp ons of Mail: nieuws@rijnmond.nl