NIEUWS

Honderden mensen wachten op een woning maar – sorry! – de rechter heeft het te druk

De flats zijn klaar om gesloopt te worden.
De flats zijn klaar om gesloopt te worden. © Rijnmond
“Spuuglelijk, neerhalen die dingen.” Een veelgehoorde mening over de vier wederopbouwflats die boven de geluidswal van de A13 uittorenen bij Rotterdam-Overschie. De flats zouden ook al lang gesloopt zijn en de bouw van 150 sociale huurwoningen bijna voltooid. Alleen de hoogste bestuursrechter heeft geen tijd om de zaak te behandelen. Dat is enorm balen voor alle woningzoekenden. Bovendien loopt het prijskaartje ook fors op door deze buitensporige vertraging.
In het voorjaar van 2022 is de zaak aangespannen bij de Raad van State en sindsdien is het muisstil. Er is nog altijd geen zicht op een zittingsdatum. Al meerdere keren heeft woningcorporatie Woonstad aangedrongen op snelle behandeling vanwege de grote woningnood maar helaas zonder resultaat. Onlangs hebben ze hun advocaat een brief laten schrijven maar ook dat brengt geen schot in de zaak. “Er is nog niets gewijzigd. U hoort van ons”, was het summiere antwoord.

Insluipers

Al die tijd woont er al geen kip meer in de vier grijsgrauwe flats aan de Oost-Sideline in Rotterdam-Overschie. In april 2022 vertrokken de laatste tijdelijke bewoners die de flats moesten beschermen tegen kraak en vandalisme. En zijn de woningen helemaal gestript. Er zit geen toilet, keuken of kraan meer in. Dat was in de veronderstelling dat de sloop snel kon beginnen. Maar het loopt allemaal anders.
De dichtgetimmerde flats zorgen sindsdien voor een unheimische en onveilige situatie. Er zijn al meerdere insluipers, inbrekers en dealers gesignaleerd. Na klachten van buurtbewoners en de Wijkraad Overschie heeft Woonstad een beveiligingsbedrijf ingeschakeld voor permanente bewaking. Prijskaartje? 10.000 euro per maand. Hierin zijn de stijgende bouwkosten niet meegerekend.
Lege flats in Rotterdam-Overschie
Lege flats in Rotterdam-Overschie © Rijnmond

‘Wat een gore flats’

"Spuuglelijk, afschuwelijk, heel armoedig." Er is nauwelijks nostalgisch sentiment. “Wat een gore flats.” Toch springt erfgoedvereniging het Cuypersgenootschap in de bres voor deze ‘lelijke eendjes van Overschie’.

Blokken als tempels

De flats met in totaal 144 woningen zijn een bijzonder voorbeeld van goedkoop en snel bouwen vlak na de WOII. In 1948 werden de flats in een paar maanden uit de grond gestampt. Ook toen was er een gigantische woningnood, na het verwoestende Duitse bombardement op Rotterdam van mei 1940. Er werd gebouwd met schokbeton, een Nederlandse uitvinding van betonnen bouwelementen geproduceerd in de fabriek en op locatie in elkaar gemonteerd. Het was één van de eerste voorbeelden van prefab montagebouw. Met een sierlijk reliëf van kruizen en stippen.
“Het zijn imposante gebouwen en je hebt er een beetje opvoeding voor nodig om te begrijpen wat er mooi en interessant aan is”, zei architectuurhistoricus Herman van Bergeijk eerder tegen Rijnmond. In de jaren ’40 en ’50 werd er met bewondering geschreven over de flats in Overschie: “Het Kleinpolderplein is een groot openluchtlaboratorium”, kopte het Vrije Volk. “Blokken als tempels, gewijd aan de mechanisatie van ons leven”, schreef dezelfde krant in 1952.
In 2020 adviseerde de Rotterdamse Welstandscommissie om de flats tot gemeentelijk monument uit te roepen vanwege de hoge zeldzaamheidswaarde zowel voor Rotterdam als voor Nederland. "Het ensemble is gaaf en herkenbaar als enige systeembouwcomplex dat in originele vorm over is."

Hergebruik karakteristieke gevels

Corporatie Woonstad wil nog steeds slopen maar heeft het oorspronkelijke ontwerp aangepast met behoud van historische waarde. Als handreiking. De huidige gevels blijven grotendeels staan en de nieuwbouw wordt er tegenaan gezet. Dat kost ongeveer twee tot drie miljoen euro meer. De flats moderniseren met het oog op het lawaai en de uitlaatstoffen van de A13, zou onmogelijk zijn. De nieuwbouw voorziet in 150 sociale huurwoningen.
Voorlopig ontwerp van de nieuwe flats in Rotterdam-Overschie met behoud van de oude gevels
Voorlopig ontwerp van de nieuwe flats in Rotterdam-Overschie met behoud van de oude gevels © DOOR architecten
Voorlopig ontwerp nieuwe flats in Rotterdam-Overschie met behoud van de oude gevels
Voorlopig ontwerp nieuwe flats in Rotterdam-Overschie met behoud van de oude gevels © DOOR architecten

Flauwekul

Dit hergebruik vindt de erfgoedclub flauwekul. “Het gaat om het geheel en dan moet je geen grapjes gaan uithalen met een paar platen”, zei Lydia Lansink eerder al tegen Rijnmond.
Het Cuypersgenootschap houdt nog steeds vast aan dit standpunt ook al heeft de rechtbank Rotterdam het in maart 2022 naar de prullenbak verwezen. Bij de hoogste bestuursrechter in Den Haag hopen de erfgoedstrijders op meer begrip. Alleen die heeft nog altijd geen tijd om de zaak in behandeling te nemen.
Het hoger beroep is inmiddels ruim anderhalf jaar geleden ingediend. “Nog geen nieuws aan het front”, laat een strijdlustige Lansink weten. Van de Raad van State is ze wel gewend dat ze geduld moet hebben, maar het duurt nu wel heel erg lang. “We hebben nog geen enkele uitnodiging gehad om ons standpunt toe te lichten. Dat is wel raar.” De verdere verpietering van de flats is haar niet ontgaan. “Het is helemaal overhoop gekladderd met graffiti.”
Graffiti op de flats in Overschie
Graffiti op de flats in Overschie © Rijnmond

Meer zaken en minder personeel

Woordvoerder Wendy van der Sluijs van de Raad van State bevestigt dat ‘oudere’ zaken nog altijd op de plank liggen. “De Afdeling bestuursrechtspraak heeft te maken met een grote instroom van nieuwe rechtszaken, en tegelijkertijd hebben we minder medewerkers. Dat leidt helaas tot oplopende wachttijden.” De Raad van State probeert de wachttijden naar beneden te krijgen maar dat lukt niet 1,2,3.
De sloopzaak van Overschie krijgt ook geen prioriteit of voorrang. Ook al is het een wooncrisis, deze zaak is wettelijk gezien niet eentje die voorrang mag krijgen op ‘gewone’ zaken. Alleen zogenoemde crisis- en herstelwetzaken krijgen dat. Hieronder vallen grote bouwprojecten op het gebied van duurzaamheid en energietransitie of om de bouwsector uit het slop te helpen tijdens een kredietcrisis.
Voorlopig is er ook nog geen zicht op een zittingsdatum. “Nee helaas. Als ik iets van een inschatting had gehad, had ik die gegeven”, deelt de woordvoerder spijtig mee.

Wachten beu

Het lange wachten frustreert de corporatie. “Dit is een allesbehalve bevredigend traject”, zegt woordvoerder Kevin van Eikeren van Woonstad. “Er is een gigantische wooncrisis en het staat maar leeg. Dit kan toch niet.” Ook de gemeente Rotterdam betreurt het grote oponthoud, zeker omdat woningen in het sociale huursegment hard nodig zijn.
De corporatie wil niet langer aan het lijntje gehouden worden. Zonder uitspraak van de Raad van State zetten ze hun plannen in gang en begin december dienen ze bij de gemeente een goedkeuring voor sloop in. “We hebben lang genoeg gewacht, er staan duizenden mensen te springen om een woning.”
De gemeente zegt ‘het volste vertrouwen in het plan van Woonstad’ te hebben. De verwachting is dan ook dat de sloopaanvraag goedgekeurd zal worden.
Graffiti op de gevels van flats in Rotterdam-Overschie
Graffiti op de gevels van flats in Rotterdam-Overschie © Rijnmond

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of filmpje via WhatsApp ons of Mail: nieuws@rijnmond.nl