OPMERKELIJK

Mevrouw Haack (76) stierf geen eenzame dood en kreeg 'onterecht' een eenzame uitvaart: 'Stiekem lacht ze in haar graf'

Mevrouw Gudrun Haack (l) en haar uitvaart (r)
Mevrouw Gudrun Haack (l) en haar uitvaart (r) © Privé/Rijnmond
"Mevrouw Haack is helemaal geen eenzame dood gestorven. Ik heb sinds april haar mantelzorg gedaan, omdat de instanties haar compleet lieten zitten!!" Dit bericht krijgt Rijnmond kort na de publicatie over de eenzame uitvaart van mevrouw Haack uit Spijkenisse. Buurman Frank en vriendin Lina zijn 'des duivels'. Zij weten van niets.
Zij stuurt nog ballonnen en hij zou op verjaardagsvisite gaan. Maar de avond voor haar 77e verjaardag overlijdt mevrouw Haack. Vijf weken na haar dood begeleiden dichters haar naar het graf omdat er anders niemand bij haar uitvaart aanwezig zou zijn.
“Mijn klomp brak. Ik was flabbergasted toen ik dit las.” Buurman Frank stuurt het Rijnmond-artikel door naar Lina en heeft haar even later huilend aan de telefoon. “Ik dacht dat ik flauwviel toen ik dat bericht kreeg. What the fuck is dit?”
Begrijpelijk dat ze boos en verdrietig zijn. “Had één keer met mij of Lina gebeld”, merkt Frank op.

Kluizenaartje

Uit hun verhalen rijst een beeld op van een bijzonder type dat heeft gekozen voor een kluizenaarsbestaan en in haar laatste maanden volledig afhankelijk wordt van haar buren. De onderbuurman wordt noodgedwongen haar mantelzorger, omdat “instanties bijna niets deden terwijl zij met rottende wonden in bed lag”. Ook andere buren zetten zich voor haar in.
Ruim 30 jaar geleden leren Lina en Gudrun elkaar kennen. Dat gebeurt tijdens ‘A Course in Miracles’ in Sliedrecht, een cursus in spirituele levensfilosofie. Na hun eerste kennismaking reizen ze iedere week samen naar de spirituele cursus in wonderen. “Een hele onderneming was dat, altijd leuk.” Wat ze daar leren? “Hoe je tegen de wereld aankijkt, hoe je met elkaar omgaat en hoe je boosheid kan omzetten.”
Dit zijn de katten van mevrouw Haack
Dit zijn de katten van mevrouw Haack © Rijnmond

Spirituele gave

Volgens Lina had mevrouw Haack een spirituele gave. Ze kan dromen uitleggen en ziet dingen, zoals een man met een grote bril in de hoek van de woonkamer. “Dat was mijn vader. Ik vond dat heel erg prettig want hij stond te lachen”, vertelt Lina over deze wonderlijke ervaring.
Vanwege haar werk voor een Duits transportbedrijf is mevrouw Haack in Spijkenisse terechtgekomen. Als de firma opnieuw verhuist, blijft ze. Maar ze raakt wel werkloos en belandt in de bijstand. “Ze werd niet altijd begrepen of mensen wilden haar niet begrijpen”, zegt Lina.

Huis vol boeken

Ze leest veel en weet veel. “Zij was een leesfanaat. Altijd bezig met boeken”, vertelt Lina. Haar flat stond er ook vol mee. Dat begint al in de gang. “Daar stonden allemaal plastic kratten waar ze een boekenkast van maakte.” In rolkarretjes bewaart ze spullen, deuren zijn vervangen door douchegordijnen en lichtjes hangen aan het plafond. “Ze leefde zoals ze wilde leven. Geen luxe. Dat had ze allemaal niet nodig.”
Buurman Frank kent mevrouw Haack ook als een boekenmonster. “Hele dagen was ze bezig met spirituele boeken lezen en vertalen, scripties schrijven en non-stop op het internet.” Hij woont 23 jaar onder haar en doet regelmatig klusjes: lampen vervangen, beeldschermen installeren, boodschappen doen.
In de buurt staat ze bekend als het vrouwtje dat voor zwerfkatten zorgt. “Ze bouwde warme hokjes voor ze in de winter en voerde ze elke dag met haar magere AOW’tje”, vertelt Frank. Ze spijkert zijn Duits bij als hij een hbo-opleiding volgt. “We hebben eindeloos geoefend en zonder hulp van mevrouw Haack was ik nooit afgestudeerd.”
Gudrun Haack
Gudrun Haack © Privé

Nana Mouskouri-kapsel

Ze is bij leven best een opvallende verschijning geweest, vertelt Lina. “Ze liep met grote kaplaarzen en een Nana Mouskouri-kapsel.” Lina krijgt daar opmerkingen over: “Dat jij met haar de stad ingaat.” Haar antwoord is altijd: “Hoe ze eruitziet, moet ze zelf weten.”
Mevrouw Haack is een einzelgänger en leeft in haar eigen wereld. “Ze koos ervoor om als een kluizenaar te leven en daardoor vervreemdde ze zich van de maatschappij”, vertelt Frank. Ze stoot mensen af met haar alternatieve kijk op de wereld en onderhoudt nauwelijks contact met familie in Duitsland. “Maar eenzaam was ze niet”, benadrukt Lina. “Ze was hartstikke gelukkig en tevreden in haar eigen hut.”

Lijdensweg

Al jaren kampt de Duitse met een slechte gezondheid. Ze heeft hartfalen en diabetes. Volgens Lina surft ze het internet af op zoek naar alternatieve geneeswijzen. “Ze had haar eigen ideeën. Wat ze vond, vond ze dan ook. Ze ging daar steeds verder in. Niet alles is goed, zei ik dan tegen haar.”
Ze wordt zieker en zieker. In het voorjaar wordt ze opgenomen in het ziekenhuis. Een ouder echtpaar dat naast haar woont, zorgt voor de katten, het huishouden en de post. Als ze na drie maanden thuiskomt, vindt ze dat er maar weinig in huis is gedaan. Voor deze buren is het dan welletjes. “Over de doden niets dan goeds. Ze was een lieve dame, maar ook manipulatief. Het is niet voor niets dat ze bijna niemand meer had. Daar heeft ze het deels zelf naar gemaakt”, verklaart onderbuurman Frank.
Daarna is het ziekenhuis in en uit, en begint een ‘lijdensweg’. Ze wordt meerdere keren met een ambulance opgehaald voor een spoedopname en dezelfde avond weer ontslagen. “Ze moest zelf maar kijken hoe ze thuiskwam terwijl ze niet meer kon lopen van de pijn”, vertelt Frank. Drie keer per dag gaat hij langs om voor haar en de katten te zorgen. “Thuis lag ze in bed weg te kwijnen en kon ze niet meer naar de koelkast om eten te pakken.”

Veeleisend typje

Tevergeefs probeert Frank hulp in te schakelen. “Bij de huisarts zeiden ze droog: ‘Ja meneer, de hele zorg zit op slot. We zullen na het weekend kijken wat we kunnen doen.’” Alle zorg komt op zijn schouders terecht. “Ze is een typje dat veel vraagt. Ik ben alles voor haar gaan doen. Ik ben er bijna aan onderdoor gegaan, zowel mentaal als financieel.”
Volgens Lina mag Gudrun in haar handen knijpen met zo’n lieve buurman. Zelf kan ze weinig betekenen want ze heeft zware artrose en is slecht ter been. De 75-jarige houdt wel telefonisch contact en stuurt vele berichtjes. “Altijd even goedemorgen en slaap lekker. Elke dag.”
In september moet mevrouw Haack opnieuw met spoed naar het ziekenhuis. Haar been wordt afgezet. “Die operatie heeft ze maar net overleefd.” Ze verhuist naar een revalidatiecentrum in Rotterdam-Zuid en de katten moeten naar het asiel. Frank brengt een paar keer per week alles wat ze nodig heeft. Een broer uit Duitsland kondigt zelfs aan op verjaardagsvisite te komen. Ze sterft ‘onverwachts’ de avond voor haar 77e verjaardag.
“Been afgezet, beestjes verliezen, huisje verliezen. Het is nogal wat”, zegt Lina.

Niet mijn pakkie-an

Buurman Frank wordt die zondagochtend als eerste gebeld. “Ze belden om zes uur dat ze was overleden. Daarna belden ze nog een keer om te vragen wat er met het lijk moest gebeuren.” Hij verwijst naar de maatschappelijk werker en haar familie. Aan een medewerker van een begrafenisonderneming geeft hij de sleutels. Die maakt een rondje door haar huis en zegt dat er niets te halen valt. Daarna hoort de buurman niets meer. “Ze is in de koelkast gezet vanwege een geldkwestie en omdat niemand haar schulden wilde erven.”
Lina vertelt dat mevrouw Haack principieel niets heeft geregeld. “Dat wilde ze niet, vond ze allemaal onzin.” Ze beschouwt haar lichaam als slechts een omhulsel en na de dood ‘was het niet meer haar pakkie-an’.
Een notaris en de gemeente hebben onderzoek gedaan in de registratiesystemen en nabestaanden in Duitsland opgespoord. Die hebben van alles afstand gedaan. Er is nog contact geweest met een andere buurman, maar niet met Frank of Lina. “Ze wisten me altijd voor van alles te vinden, maar niet als ze wordt begraven. Ik kan er met mijn pet niet bij. Ergens in de communicatie is iets volledig misgegaan”, concludeert Frank.
Dragers laten de kist van mevrouw Haack zakken
Dragers laten de kist van mevrouw Haack zakken © Rijnmond

Lachen om al die onzin

Lina stuurt het artikel van Rijnmond door naar familie in Duitsland. Een schoonzus reageert nuchter: “Ze heeft het zo gewild en is toch netjes begraven.”
Buurman Frank en vriendin Lina vinden het "triest, heel triest" dat niemand is uitgenodigd en een "onzinartikel" over mevrouw Haack is gepubliceerd. Ze willen rechtzetten dat ze geen eenzame dood is gestorven. Wat zou mevrouw Haack zelf van alle onzin hebben gevonden? “Stiekem lacht ze in haar graf”, vermoedt Frank. Lina is het daar mee eens. “Gudrun is lekker aan het reizen en ligt in een deuk.”
Reactie gemeente Rotterdam: "Onze zoektocht naar nabestaanden verloopt via officiële systemen zoals de gemeentelijke basisadministratie en die van de politie. Ook kunnen we informatie inwinnen bij ambassades. Het is niet onze wettelijke plicht om buren of bekenden te informeren. We doen ons best om iemand niet eenzaam te begraven. Als ons signalen bereiken, dan is het mooi als er meer mensen aanwezig zijn. Maar het kan gebeuren dat we niet iedereen 'in the picture' krijgen."

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of filmpje via WhatsApp ons of Mail: nieuws@rijnmond.nl