Remonstranten: tijd voor relatietherapie met protestantse kerk

De remonstranten zoeken toenadering tot de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Dat is opmerkelijk. Een vierhonderd jaar oude geloofskwestie heeft beide kerkgenootschappen tot nu toe altijd tegenover elkaar doen staan. Maar het is tijd om daar een einde aan te maken, vindt de Rotterdamse remonstrantse voorganger Tjaard Barnard.

"Minder dan een kwart van de bevolking is nog lid van een kerk. Met dat als uitgangspunt is het volstrekt belachelijk dat we elkaar blijven buitensluiten vanwege iets van vierhonderd jaar geleden", zegt Barnard. Maar dan moet PKN wel hardop uitspreken dat de scheuring toen zo niet had moeten gebeuren. "Noem het een soort relatietherapie."

Het begon allemaal in 1610, een jaar na het ingaan van de wapenstilstand tijdens de opstand tegen de Spanjaarden. Toen diende een groep dominees bezwaren in tegen de in hun ogen al te strenge geloofsleer van de kerk. Ze vonden dat mensen een vrije wil hadden en dat God niet alles in een mensenleven bepaalde. Dat was tegen het zere been van andere predikanten. Zij verwierpen het bezwaarschrift, destijds remonstrantie genoemd. 

Dordtse synode

Dat leidde tot een landelijke vergadering van de gereformeerde kerken in Dordrecht, waarin de opvattingen over de vrije wil van de mens fel werden bestreden. En op 14 januari 1619 werden de bezwaarmakers of remonstranten de kerk uitgezet. De zogeheten Dordtse Leerregels tegen de dissidente predikanten maken nog altijd deel uit van de belijdenisgeschriften van PKN.

Precies vierhonderd jaar nadat een geloofskwestie Nederland tot op het bot verdeelde, vinden de remonstranten het tijd voor een toenadering tot PKN, de erfgenaam van de gereformeerde kerk van weleer. “Het is nu toch tijd om te stoppen met het elkaar over en weer veroordelen”, vindt Barnard. 

Verschillen

Niet dat de Rotterdamse predikant wil aansturen op een nieuw huwelijk. Daarvoor zijn er teveel verschillen tussen de remonstranten en de PKN. De remonstranten gelden als vrijzinnig. Dat is afgelopen week ook maar weer gebleken toen het kerkgenootschap zonder enig voorbehoud de omstreden Nashville-verklaring tegen homoseksualiteit verwierp. PKN, dat een sterke orthodoxe vleugel kent, moest op eieren lopen. 

PKN voelt er bovendien niets voor om de Dordtse Leerregels te laten varen. Het document behoort tot de waardepapieren van de Protestantse Kerk, zegt PKN-scriba René de Reuver in Trouw. Wel noemt hij het ‘uitdagend’ om vierhonderd jaar na dato de statements van de Dordtse Leerregels samen met de remonstranten te lezen.

Meer over dit onderwerp:
Nieuws
Deel dit artikel: