Postduiven en port; de eerste marathon van Rotterdam

De eerste marathon van Rotterdam werd gewonnen door een Amsterdammer, de route liep naar Gouda en terug, de doorkomsttijden werden doorgegeven met een postduif en de winnaar dronk onderweg af en toe wat port.

Terug naar het jaar 1908. Op 25 mei werden er in Rotterdam Olympische Spelen gehouden. Ze dienden als voorwedstrijden voor de Olympische Spelen die later dat jaar in Londen waren. Bij dat sportevenement hoorde een ‘marathonrace van 40 kilometer’. De winnaar liep een tijd van 2 uur, 56 minuten en 41 seconden.

Het parcours

Start en finish waren op het Schuttersveld in Rotterdam-Crooswijk. De route ging via onder meer Nieuwerkerk aan den IJssel naar Gouda en terug. Dat de marathon een hoop publiek trok, blijkt uit verslag uit het Rotterdamsch Nieuwsblad van 26 mei 1908.

Voor de Marathonrace had Zondag de burgemeester van Nieuwerkerk bijzondere maatregelen genomen, opdat de deelnemers aan dezen wedloop ongehinderd konden passeren. Niet minder dan 5 veldwachters hadden aldaar post gevat om de duizenden en duizenden, die nieuwsgierig stonden te reikhalzen, op een fatsoenlijken afstand te houden. Langs den heelen weg tot Gouda was ook héél veel belangstelling.”

Postduiven

De start in Crooswijk was om 10:30 uur. De lopers vertrokken niet alleen, zo blijkt uit het Rotterdamsch Nieuwsblad van 26 mei 1908: "Terwijl de automobiel van het Nieuwsblad pijlsnel wegreed om postduiven naar het keerpunt te brengen, vanwaar de stand van den wedloop en de aankomst te Gouda naar het feestterrein kon bericht worden.”

Langs de route stonden uiteraard op verschillende plekken controleurs. Even voor 12:00 uur kwamen de eerste deelnemers bij het keerpunt in Gouda. In het verslag van het Rotterdamsch Nieuwsblad is te lezen dat de lopers rond 13:15 uur Rotterdam naderden. Een paar lopers hadden bij Gouda moeten opgeven.

Fanfare

Even voor 13:30 uur kondigde de fanfare aan dat de eerst loper het feestterrein had bereikt. De lopers moesten nog een rondje over de baan op het terrein, om precies aan de veertig kilometer te komen. Opnieuw het Rotterdamsch Nieuwsblad: “Onder luide hoera’s van alle toeschouwers liep de prijswinnaar met nog een flink gangetje het terrein rond en volbracht den volledige afstand binnen 3 uur tijds en wel in 2.56  41.”

De winnaar

Een verslaggever van het Algemeen Handelsblad sprak direct na de finish met winnaar Theunissen, een arts uit Amsterdam. In de krant van 26 mei 1908 schreef hij: “Zeer frisch liep deze onder groot enthousiasme van de duizenden toeschouwers zijn baan, en stond onzen verslaggever onmiddellijk daarna zelfs een interview toe. Slechts zes weken had hij getraind.”

Theunissen vertelde aan de krant dat hij onderweg dorst had gehad,  “doch zijn manager was onverbiddelijk en hij kreeg slechts nu en dan wat port.” De winnaar kwam redelijk fit over de finish: “Hij gevoelde zich nog zeer flink, doch had een blessuur aan een van de voetzolen.”

Belasting

De ‘prijsuitdeeling’ werd gedaan door baron Tuyll van Serooskerken, voorzitter van de Atletiekunie. Hij vertelde volgens het Algemeen Handelsblad over oude tijden toen “de vrouwen den Marathon-winner te gemoet vlogen, om hem te omhelzen, en kreeg hij vrijdom van belastingen.” Het verslag in de krant gaat verder: “Dat het eerste is veranderd vond spr. Goed, want hij kon nu spreken zonder jalouzie. En met burgemeester van Van Leeuwen zou hij eens over vrijdom van belasting spreken.”

Of winnaar Theunissen uiteindelijk een jaar geen belasting heeft betaald, is niet duidelijk.  De Amsterdamse winnaar van de eerste marathon van Rotterdam was ook één van de Nederlandse deelnemers aan de Olympsiche Spelen in Londen in 1908. Hij zou ook daar de marathon lopen, maar startte uiteindelijk niet.

2 kilometer en 195 meter erbij

De marathon in 1908 in Rotterdam was 40 kilometer lang. Inmiddels is de officiële afstand van de marathon 42 kilometer en 195 meter. Die afstand ontstond in 1908, tijdens de Olympische Spelen in Londen.

Het parcours van de marathon in Londen liep van Windsor Castle naar het Olympisch Stadion. Vanuit de koninklijke loge zou de koninklijke familie de finish bekijken. Het parcours werd omgelegd zodat de finish precies voor die loge zou zijn. Na de aanpassing was de lengte van de marathon 42 kilometer en 195 meter. Daarmee finishten de lopers precies voor de koninklijke loge.

Dit artikel is tot stand gekomen met hulp van Guus van Veldhuizen/Stadsarchief Rotterdam.

Meer over dit onderwerp:
Nieuws Vergeten Verhalen Marathon 2019
Deel dit artikel: