FEYENOORD

Feyenoord-verdediger Hartman wacht maanden herstel, dit is waarom het zo lang gaat duren

Quilindschy Hartman verlaat het veld tijdens Feyenoord-FC Utrecht
Quilindschy Hartman verlaat het veld tijdens Feyenoord-FC Utrecht © VK Sportphoto/Yannick Verhoeven
Feyenoord won zondag na een 2-0 achterstand alsnog met 4-2 van FC Utrecht en liep pardoes drie punten in op PSV. Toch was de sfeer na afloop verpest door de zware knieblessure van Quilindschy Hartman. De linksback van Feyenoord schreeuwde het na een half uur spelen uit van de pijn, nadat hij in duel met Niklas Vesterlund een penalty veroorzaakte en zich daarbij verstapte.
Hartman doorliep de jeugdopleiding van Feyenoord en kampte eerder met een zware knieblessure aan zijn rechterknie. Hij scheurde in 2021, op 19-jarige leeftijd, zijn voorste kruisband af tijdens zijn eerste trainingsweek bij het eerste elftal. De revalidatie en terugkeer duurde destijds meer dan een jaar, nadat Hartman een operatie moest ondergaan.
Hartman staat daardoor tegen wil en dank op een lijstje met spelers als Ron Vlaar, Rick Karsdorp, Memphis Depay, Virgil van Dijk, Ruud van Nistelrooy en Zlatan Ibrahimovic: allemaal maakten ze een kruisbandblessure mee en allemaal moesten ze langere tijd revalideren. Afgelopen zondag verliet Hartman op eigen kracht het veld in het duel met FC Utrecht, maar Arne Slot vreesde direct na afloop van dat duel al voor een zware blessure.
Quilindschy Hartman scoort namens Nederland de 1-2 tegen Frankrijk
Quilindschy Hartman scoort namens Nederland de 1-2 tegen Frankrijk © Orange Pictures - Andre Weening
Direct na afloop van het duel met FC Utrecht reageerde Slot al op de trieste aftocht van zijn verdediger. "Je gaat eraf met een blessure die niet zoiets is als een 'tikkie' tegen een enkel en dat het morgen weer beter is. Ik hoop op een zelfde soort scenario als met Calvin (Stengs, red.), maar daar ben ik niet overtuigd van", zei Slot. Dat Hartman zelf het veld verliet, zorgde niet voor een positiever gevoel bij de trainer van Feyenoord.
"Ik heb ook meegemaakt, ook met spelers met wie ik gespeeld heb, dat ze een ernstige knieblessure opliepen en nog een paar minuten doorspeelden en er dan nog een keer doorheen zakten, en dat later de diagnose bleek dat het om de kruisband ging. Ik wil niet zeggen dat dat nu zo is, maar het zegt dus niet altijd alles als een speler lopend het veld afgaat, maar wellicht is het hopelijk een goed teken", zei Slot na het duel met FC Utrecht, nog niet wetende wat de definitieve uitkomst van het onderzoek zou brengen.
Arne Slot hield na afloop al zijn hart vast voor een zware blessure van Hartman
Door zijn zware knieblessure mist Hartman het EK dat komende zomer in Duitsland wordt gehouden en waar hij veel minuten voor Oranje had kunnen maken. Ook is al duidelijk dat hij de start van het nieuwe seizoen zal missen. Extra triest is de bijkomstigheid dat hij bij grote clubs nadrukkelijk in de belangstelling stond na zijn sterke ontwikkeling en prestaties op het veld.
Voetbalclubs doen tegenwoordig vanwege de privacywetgeving geen mededelingen meer over de aard van een blessure. Ook nu heeft Feyenoord dat niet gedaan, maar de club heeft wel bevestigd dat Hartman een zware knieblessure heeft en voor een langdurig herstel staat. Niet alleen mist hij de resterende duels van dit seizoen, maar ook de start van het nieuwe seizoen zal Hartman niet halen.

'Kruisband meest aannemelijk optie'

Dat betekent dus een herstel van minstens vijf maanden, waardoor het alles weg lijkt te hebben van een nieuwe kruisbandblessure voor de verdediger. Het is de horrorblessure voor topsporters. We deden navraag navraag bij twee sportmedisch specialisten en zij zeggen daarover: "Het is een raar moment voor een voorste kruisbandruptuur, maar het is wel de meest aannemelijke optie. Wellicht dat het alleen de binnenband is die gescheurd is, dan zou het wellicht net kunnen met vijf maanden herstel."
Ervan uitgaande dat het wederom de kruisband is die Hartman parten speelt, doken we in de aard van deze blessure. Wat doet een kruisband precies? En waarom is het moeilijk om weer op je niveau terug te komen?
Om antwoord te krijgen op die vragen spraken we met Rien Heijboer, jarenlang werkzaam als orthopedisch chirurg in het Erasmus MC in Rotterdam en daarnaast als arts ook verbonden aan Feyenoord en het Nederlands elftal. Tijdens zijn medische loopbaan zag hij tal van topvoetballers langskomen, waarbij de nodige kniereconstructies werden uitgevoerd. Hij legt uit wat de functie is van een kruisband en waarom het herstel zo lang duurt.

Wat doet een kruisband?

"De voorste kruisband houdt het schuiven van het onderbeen ten opzichte van het bovenbeen naar voren in bedwang, de achterste kruisband doet dat andersom", begint Heijboer zijn uitleg. "Als de kruisband scheurt, is het net een elastiek dat knapt." Sporters weten vaak zelf al hoe laat het is als ze een knappend geluid in de knie horen.
Heijboer legt uit waarom het lastig is om weer op hetzelfde niveau als voor de blessure terug te keren. "De voorste kruisband is niet alleen een band die zorgt voor stabiliteit, maar er zitten ook zenuwuiteinden in die bijdragen aan de coördinatie."
"De stabiliteit is niet eens zo'n groot probleem, de operatie is erop gericht dat je bij snelle wendingen niet door je knie zakt. Ingewikkelder mechanismen zoals coördinatie kan je niet helemaal teruggeven. Alles wat je met een intacte kruisband kan doen, wordt moeilijker na een reconstructie."

Voorste en achterste kruisband

Bij het oplopen van een kruisbandblessure sta je langere tijd langs de kant. Toch is er een flink verschil tussen een scheuring van de voorste en de achterste kruisband, legt Heijboer uit. "De achterste kruisband heeft minder vaak een operatie nodig, omdat die een natuurlijk herstel kan hebben. Dat in tegenstelling tot de voorste kruisband."
"Door het scheuren stroomt het bloed weg als in een aquarium. De achterste kruisband zit in een stevigere omhulling dan de voorste kruisband. Het 'geheim' is dat de bloeduitstorting die bij een scheuring van de achterste kruisband ontstaat, zorgt voor een nieuwe verbinding in de knie."
In tegenstelling tot bij de achterste kruisband, is bij een scheuring van de voorste kruisband vaak wel een operatie nodig, een soort transplantatie. "Daarbij wordt een pees uit bijvoorbeeld de hamstring geplaatst die de kruisband vervangt. Die wordt na de operatie door het lijf zelf omgebouwd tot nieuwe kruisband en dat is waarom het herstel zo lang duurt."
Quilindschy Hartman raakte geblesseerd na zijn overtreding op Niklas Vesterlund tijdens Feyenoord-FC Utrecht
Quilindschy Hartman raakte geblesseerd na zijn overtreding op Niklas Vesterlund tijdens Feyenoord-FC Utrecht © VK Sportphoto - Yannick Verhoeven

Optrainen en langzaamaan belasten

"Bewegen is in het begin al belangrijk. Volledig strekken en buigen. De bovenbeenspier optrainen om de knie te beschermen en dan langzaamaan naar sport-specifieke dingen zoals hardlopen, dan wenden en keren, dan springen en landen en uiteindelijk met de bal."
"Uiteraard is voorzichtigheid geboden tijdens het herstelproces", legt Heijboer uit. "Alles wat gevaar kan opleveren voor een nieuwe scheuring moet je in het herstelproces vermijden. Als de knie in het begin dik is, dan kan je niet goed strekken. Dan moet dat uiteraard eerst herstellen voordat je een nieuwe stap kunt maken in je herstel."
Er is een mogelijkheid om na zo’n blessure zonder operatie te herstellen, al is dat volgens Heijboer niet geheel zonder risico's. "Als je het probeert zonder operatie, dan is het uitproberen wat kan. Het is dan niet onmogelijk, maar als je na een half jaar alsnog door je knie gaat, dan zul je je afvragen waarom je die operatie niet hebt gedaan."
"Zonder operatie heb je ook nog altijd drie tot vier maanden nodig voor herstel. Met een operatie heb je wel meer zekerheid, maar dan ben je er dus wel langer uit."

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of filmpje via WhatsApp ons of Mail: nieuws@rijnmond.nl