Ligt er een bom in mijn straat? Rotterdam maakt bommenkaart openbaar

Rotterdammers kunnen vanaf donderdag online zien waar in de stad mogelijk nog bommen en munitie uit de Tweede Wereldoorlog in de grond zitten. De zogeheten bommenkaart is het resultaat van jarenlang onderzoek. De gemeente heeft de kaart vandaag openbaar gemaakt.

In de vijf oorlogsjaren heeft Rotterdam het zwaar te verduren gehad door luchtaanvallen. Het verwoestende bombardement van 14 mei 1940 door de Duitsers is het meest bekend. De geallieerden hebben tijdens de oorlog bommen op de stad en het havengebied laten vallen. Een deel van die bommen is niet ontploft. De projectielen zijn diep in de bodem terecht gekomen. Niet al die bommen zijn geruimd en dus zijn er plekken in Rotterdam waar mogelijk nog bommen in de grond zitten.

Geen gevaar

Deze bommen zullen niet spontaan exploderen. “Er is geen gevaar voor Rotterdammers”, benadrukt wethouder Bert Wijbenga. De bommen zitten al bijna tachtig jaar in de grond en er is nog nooit iets misgegaan. Volgens de gemeente is de kans zeer klein dat ze spontaan ontploffen.

De verdachte plekken zijn vanaf donderdag dus te zien op kaart die op de website is gepubliceerd. Als er op deze locaties grondwerkzaamheden worden uitgevoerd, dan zal er onderzoek moeten worden gedaan naar de mogelijke explosieven. Mocht er daadwerkelijk een bom worden gevonden, dan wordt die geruimd door de Explosievenopruimingsdienst van het Ministerie van Defensie.

Historisch onderzoek

De nieuwe bodembelastingskaart conventionele explosieven, zoals de bommenkaart officieel heet, is tot stand gekomen na jarenlang historisch onderzoek. Archieven in Amerika, Engeland en Duitsland zijn bezocht om alle bombardementen op Rotterdam in kaart te brengen. Ook zijn er verslagen van ooggetuigen bestudeerd.  

De stad is zo’n 300 keer gebombardeerd. Ongeveer 10 tot 15 procent van de vliegtuigbommen is niet ontploft. Veel van deze blindgangers zijn tijdens de oorlog al geruimd. Maar er is een aantal van die explosieven blijven liggen, bijvoorbeeld omdat de bommen te diep in de grond terecht zijn gekomen. De meeste blindgangers in Rotterdam liggen op een diepte van 8 tot 12 meter.

Wel zijn er in Rotterdam voorbeelden van bommen die geruimd zijn. De reden daarvoor is dat er op die plek grondwerkzaamheden zouden plaatsvinden. 

De bekendste daarvan is de Bellebom, een blindganger in de Bellevoystraat, van een Engels bombardement op 29 november 1944. Die duizendponder is in 1988 geruimd. Een groot deel van de woonwijk is destijds geëvacueerd. In 1990 is de Hillebom gedemonteerd. Deze vijfhonderdponder is bij een Brits bombardement in de grond aan de Lange Hilleweg terecht gekomen. 

Huizen gesloopt

Actueel is een mogelijke bom onder een woning in de Claes de Vrieselaan. In die straat moeten werkzaamheden aan de fundering van de huizen worden gedaan. Onderzoek heeft uitgewezen dat er zeer waarschijnlijk op acht meter diepte een vliegtuigbom ligt onder één van de huizen. Om deze bom te ruimen, moeten drie panden (zes woningen) worden gesloopt.

De wijk Bospolder-Tussendijken is grotendeels aangemerkt als verdacht gebied op de kaart. Deze wijk is zwaar getroffen tijdens de oorlog. Er zijn verschillende keren bommen op de wijk terecht gekomen die bedoeld waren voor de industrie en het havengebied. Dieptepunt van deze vergissingsbombardementen is dat van 31 maart 1943. Daarbij zijn ruim 400 mensen om het leven gekomen. 

Kathedraal

Ook in andere delen van Rotterdam zijn plekken die als verdacht zijn aangemerkt. Van sommige plaatsen is met zekerheid te zeggen dat er blindgangers liggen. Zo is door een geallieerd bombardement op 3 oktober 1941 een bom ingeslagen in de kathedraal aan de Mathenesserlaan.

Deze is diep in de bodem verdwenen. De dagen na de inslag is er gezocht, maar de bom is waarschijnlijk zo ver de grond ingegaan, dat hij na drie dagen zoeken niet is gevonden. Recht onder het altaar van de Laurentius- en Elisabethkathedraal ligt dus al sinds 1941 een bom. “Hij rust in vrede”, zegt het bisdom op de website.

Bommenkaart online

Alle plekken in Rotterdam die verdacht zijn, zijn dus vanaf nu voor iedereen in te zien op de website van de gemeente. Een eerdere versie van de bommenkaart - gemaakt na het ontdekken van de Bellebom - is minder inzichtelijk geweest voor de Rotterdammers. Die kaart was alleen in te zien door een bezoek te brengen aan de gemeente.

Serie RTV Rijnmond

De nieuwe bommenkaart van Rotterdam is te bekijken via www.rotterdam.nl/bommenkaart. RTV Rijnmond maakt naar aanleiding van de kaart de serie Blindgangers. De eerste aflevering is zaterdag 18 mei te zien op TV Rijnmond en op rijnmond.nl

In Blindgangers gaat presentator Marcia Tap op zoek naar de verhalen achter de blindgangers en is onder meer te zien hoe de kaart tot stand is gekomen en hoe metingen worden verricht in verdachte gebieden.

Meer over dit onderwerp:
Nieuws bommenkaart blindgangers
Deel dit artikel: