ARCHIEF RIJNMOND 19 mei 2019 - Waar leef je voor?

Afgelopen week heb ik bevestigd gekregen waar ik voor leef. Ik heb mijn eigen antwoord op de vraag ‘waar leef je voor?’ uit de mond van iemand anders gehoord.

En dat is een antwoord dat niet iedereen zal begrijpen, denk ik zo.

Het antwoord is namelijk: voor niks.
Ik leef zomaar, voor niks, zonder doel.

Van de week heb ik een montage zitten maken van de aflevering van de talkshow Kunstmin Live met Mike Boddé als gast. In voor- en najaar wordt steeds een serietje van die talkshows gehouden in Schouwburg Kunstmin in Dordrecht. Laatst was cabaretier en muzikant Mike Boddé daarin te gast. Die aflevering heb ik opgenomen. En tijdens het monteren van de opnames - voor het programma Het Opkamertje - hoorde ik allerlei fragmenten van die avond bij herhaling voorbij komen.

Bij Kunstmin Live kwam onder meer Mike’s fascinatie voor de Britse schilder Francis Bacon ter sprake, en in een geprojecteerd filmpje droeg een Britse acteur allemaal uitspraken van Bacon voor. Waaronder zoiets als: ‘Alles wat ik doe is voor de kunst. Ik leef voor de kunst.’

Dat heeft intrigerend werk opgeleverd. Wie een beetje bekend is met schilderijen van Bacon ziet meteen allerlei verwrongen koppen voor zich van mensen die innerlijk met iets lijken te worstelen. Je ziet als het ware aan de buitenkant van die mensen hun binnenkant.
Indrukwekkend.

Maar ‘leven voor de kunst’?

Dat kon Mike deze schilder niet nazeggen.
In de montage kunt u Mike horen verklaren: ‘Ik geloof niet dat ik voor iets leef. Ik leef voor niks.’

Toen ik dat vanuit de zaal hoorde, veerde ik op.
Die uitspraak trof mij als van een ontwapenende eerlijkheid.
Ik voelde ook een sterke herkenning.

Als je niet gelooft in een of andere hogere macht, dan moet je concluderen dat jouw aanwezigheid hier op aarde berust op, nou ja,  op toeval, dat je áánwezigheid hier een kleine onderbreking is van een langdurige áfwezigheid, dat jouw bestaan er in groter perspectief volstrekt niet toe doet, en dat elk idee van zingeving of doel een vorm is van zelfbedrog. Je bent er zomaar, zoals je er eerst zomaar níet was, en je er straks zomaar niet méér zult zijn.

Dat is voor nogal wat mensen een lastig te verteren gedachte, neem ik aan. Ik denk ook altijd dat de ongemakkelijkheid van zo’n gedachte een voedingsbodem vormt voor heel veel vormen van geloof.

Want ja: dat kan toch niet? Dat alles ‘voor niks’ is?

Nou, dat kan heel goed.
Wat mij betreft ís dat ook zo.

En de kunst is om te leven met die gedachte én iets te maken van de tijd die je gegeven is. Aardig zijn voor mensen die je levenspad kruisen, iets doen met je talenten, zoiets.

Is dat niet leeg?
Concluderen dat je ‘voor niks’ leeft?

Misschien wel ja.
Een beetje.
Het vraagt ook om een zekere mentale kracht om zoiets toe te geven, denk ik.
Maar het lijkt me de onontkoombare consequentie van de dingen nuchter bekijken.
En het hoeft een zinvol bestaan niet in de weg te staan.

Je kan toch niet zeggen dat Mike Boddé niks van zijn leven maakt.
Of ikzelf.

Wij doen allebei dingen waar we zelf plezier aan beleven, en waarmee we tegelijkertijd anderen een plezier doen. Zou ik denken.
Dat lijkt mij op het gebied van zingeving al heel wat.

Ik heb al een tijdje een biografie liggen van Maarten van Roozendaal, de te vroeg gestorven geweldige liedjesmaker en –zanger.


De titel van die biografie vat de levenshouding die ik hier probeer te schetsen aardig weer: ‘Het leven heeft geen zin. Maar ik wel.’

SPEELLIJST

1. Ik mis je – John Verkroost

MIKE BODDE
2. Liftmuziek - Mike Boddé
3. Mike Boddé over stemmen
4. Little unhappy boy – Mike Boddé & Kim Hoorweg
5. A whiter shade of pale/Green onions/Gimme some lovin - Mike Boddé & Thomas van Luyn

6. Samen met je zijn - Marjolein Meijers & Walter Kuipers

NEW ROTTERDAM JAZZ ORCHESTRA
7. Derek Otte & New Rotterdam Jazz Orchestra over ambitie
8. Oso - New Rotterdam Jazz Orchestra

AANKONDIGINGEN
9. Americanas – Metropole Orchestra Big Band

10. Gezellig – Trio Hasjee
11. Tango tegen tango – Cornelis Pons
12. Vrouwen moeten altijd even plassen – Mike Boddé
13. Port of Call – New Rotterdam Jazz Orchestra

 

Meer over dit onderwerp:
archiefrijnmond
Deel dit artikel: