Rotterdam toen en nu: Entrepothaven

Wat is nog over van Rotterdam van weleer? Het centrum is grotendeels opnieuw gebouwd na de Tweede Wereldoorlog. Maar hoe zit op andere plekken? De vergelijking kunnen we maken door het werk van fotograaf Frans van Dijk, die tussen 1910 tot 1970 vooral bedrijven en industrie vastlegde. Deze week elke dag zo’n plek: toen en nu. Vandaag: de Entrepothaven.

Oorsprong 

Bijna 150 jaar geleden werden concrete plannen gemaakt voor het aanleggen van de Entrepothaven, het uitbaggeren kon beginnen. Negen jaar later, in 1879, was de haven dan eindelijk klaar. Aan de haven stond een groot bijpassend pakhuis: De Vijf Werelddelen. Het magazijn werd gebruikt voor de opslag van o.a. wijn, koffie, thee en specerijen. 

De oprichter van de Rotterdamsche Handels Vereeniging (RHV), Lodewijk Pincoffs, speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van de haven. De Rotterdamse zakenman was één van de initiatiefnemers en stopte geld in het ambitieuze project. De Vijf Werelddelen was één van de modernste pakhuizen ter wereld. Het project was zo groot dat er aparte aannemers werden aangesteld voor de onder- en bovenbouw van het pand. 

De haven had een grote toekomst, maar het liep toch iets anders dan gepland. Pincoffs bleek miljoenen schulden te hebben en vluchtte in mei 1879 naar Amerika. De RHV ging failliet.

In 1885 nam de gemeente de Entrepothaven over, het heette vanaf dat moment Vrij Entrepot van de gemeente Rotterdam.

De ongelukken    

De Entrepothaven is meerdere malen het toneel geweest van vreselijke ongelukken. Al in 1886 gebeurde het eerste ongeval. Kinderen waren in de haven aan het spelen, een 7-jarig meisje viel in het water. Haar broertje schreeuwde om hulp en ze werd al vrij snel uit het water gehaald door H.H. Tissing en J.H. Strang. Maar het was al te laat, de officier van gezondheid, kon niet anders dan de dood constateren, schreef het Rotterdamsch Nieuwsblad

Tien jaar later verdronk voor het eerst een havenarbeider, over dit ongeval zijn geen details bekend. Wel staat in het Rotterdamsch Nieuwsblad dat de weduwe een schadevergoeding ontving. In 1904 overleed een stoker van het stoomschip Cairstrath uit Zaandam, hij viel van de loopplank en verdronk. 

Tekst gaat verder onder de afbeelding 

schuif met de pijltjes over de afbeelding om van toen naar nu te gaan

De 44-jarige schipper W.Nijgh overleed in 1929 aan boord van het motorschip Adriana. De Katwijker werd getroffen door stukken van een uit elkaar vliegend wiel van een handlier. Nijgh was op slag dood. In de nacht van 1 oktober 1938, was het weer zover. De 42-jarige havenarbeider P.C. Bertling fietste door de Entrepothaven maar werd door de duisternis verward. Hij kwam in het water terecht en verdronk. 

Tijdens en na de oorlog zijn er bijna geen ongelukken meer gebeurd. Het laatste ongeval vond plaats in 1983, weer was iemand verdronken. Op 8 april vond de politie een lichaam in de haven van wie de identiteit nog onbekend was. Een dag later bleek het een man zonder vaste woon- of verblijfplaats te zijn.

De Brand en aanpassingen

In 1962 kreeg het Vrij Entrepot te maken met een felle brand. Het magazijn America aan de kant van de Stieltjesstraat kreeg het zwaar te verduren. Dikke rookwolken dreven over een groot deel van de stad. Volgens de kranten zette de brandweer groot materieel in, waaronder twee blusboten. Om 9.00 uur, toen de brand vijf kwartier had gewoed, bestond er weinig hoop meer dat van het pakhuis nog iets te redden was. Een jaar later werd het weer hersteld door een aannemingsbedrijf uit Schiedam. 

De nieuwe planning, huidige situatie

Vanaf 1986 kreeg de haven een nieuw doel. De handel nam af en werd verschoven naar de Botlek en de Maasvlakte. De opslag van koffie en specerijen werd vervangen door woningbouw, kleine bedrijven, winkels en horeca. Tegenwoordig is dit nog steeds zo. 

Meer over dit onderwerp:
Nieuws Vergeten Verhalen
Deel dit artikel: