Aantal arbeidsmigranten in Rijnmond groeit fors, lees hier hoe het in jouw gemeente zit

Nederland heeft behoefte aan meer arbeidskrachten. Mede door het openstellen van de Europese grenzen maken steeds meer mensen uit Midden- en Oost-Europa gebruik van de mogelijkheid om hier hun brood te verdienen. Maar die mensen hebben ook een dak boven hun hoofd nodig.

Rijnmond vroeg aan de regiogemeenten de cijfers van het aantal ingeschreven arbeidsmigranten, in wat voor woningen (huur of koop) zij verblijven en of de gemeente ook bezig is met beleid om met het toenemende aantal werknemers uit die landen het wonen te reguleren.

Bijna alle (21 van de 25 gemeenten) deden uitgebreid mee. Van de BAR- (Barendrecht, Ridderkerk en Albrandswaard) gemeenten en Hardinxveld-Giessendam kreeg Rijnmond geen cijfers. Sommige gemeenten leverden alleen het totaal op 1 januari 2019 aan.

In de 21 gemeenten woonden begin dit jaar ruim 32 duizend geregistreerde arbeidsmigranten. Zoals te verwachten wonen de meeste arbeidsmigranten in Rotterdam. In de Maasstad stonden 17 duizend 453 personen geregistreerd. Daarna volgen Schiedam (3832), Dordrecht (2530), Vlaardingen (2002) en Nissewaard (1147).

Ga je echter kijken hoeveel arbeidsmigranten er per inwoner in een gemeente verblijven, dan is Schiedam met 1 op 20 koploper. Opvallend qua grootte van de gemeente (maar dicht bij het Westland) is Maassluis (1 op 32) nummer 2, gevolgd door Rotterdam (1 op 37) en Vlaardingen (1 op 40). Ook Gorinchem (1 op 72), Brielle (1 op 73) en Nissewaard (1 op 74) blijven onder de 1 op de honderd inwoners.

Vergelijken we de cijfers van de achttien gemeenten die de cijfers van 2016 en 2019 aanleverden, dan komen we tot de volgende rekensom. In drie jaar tijd is dat totaal gestegen van 23 duizend 850 naar 30 duizend 177, oftewel een verschil van 6 duizend 327. Percentueel een stijging van ruim 26 procent.

Goed om te weten:
-Rijnmond heeft de gemeenten gevraagd om alleen de cijfers te geven van mensen die in het land van herkomst zijn geboren. In bijna alle gemeenten zijn kinderen niet meegerekend.
-Ook is het zo dat mensen die vier maanden of korter in een woning verblijven, zich niet hoeven in te schrijven bij de gemeente. Daarnaast kan het zo zijn dat iemand langer in een woning verblijft, maar dat deze persoon (buiten de wet om) evenmin is ingeschreven.
-De Drechtsteden leverden in verband met de wet op de privacy (AVG) getallen afgerond op vijftallen aan.

Kijk voor een reportage over arbeidsmigranten in Spijkenisse naar:

Alblasserdam

In Alblasserdam (20 duizend inwoners) woonden in 2016 65 arbeidsmigranten. Per 1-1-12019 waren dat er 100. Van hen kwamen er uit Polen 45, uit Roemenië 25, uit Hongarije 15, uit Slowakije, Bulgarije en Albanië alle 5. De arbeidsmigranten wonen op 100 verschillende adressen. Daarvan zijn er 35 huurwoningen en 25 koop. De meeste arbeidsmigranten wonen in de wijk Blokweer (40), waarna volgen Kinderdijk (25), Centrum (20) en Souburgh (15).

Alblasserdam heeft geen specifiek beleid voor bewoning van panden door Oost-Europeanen. De gemeente heeft een huisvestingsverordening en beleidsregels opgesteld die gelden voor alle inwoners.

Brielle

In Brielle (17 duizend inwoners) woonden per 1 januari 2019 233 mensen met een Oost-Europese achtergrond. In 2016 waren dat er nog 148.
De Polen vormen veruit de grootste groep: van 113 (2016) naar begin dit jaar (170). Daarna volgen de Roemenen (van 5 naar 19) en de Bulgaren (van 11 naar 17).

De gemeente Brielle inventariseert waar en hoe de arbeidsmigranten zijn gehuisvest. Mede op basis daarvan zal begin 2020 nieuw beleid worden ontwikkeld. Overigens zegt de gemeente dat de huisvesting van arbeidsmigranten primair een taak van de werkgevers. De gemeente heeft daarin een faciliterende/regelende rol.

Capelle aan den IJssel

In Capelle aan den IJssel (bijna 67 duizend inwoners) woonden in 2016 565 mensen met een Oost-Europese achtergrond. Drie jaar later (1-1-2019) waren dat er 664.
Ook de Polen vormen in deze gemeente de grootste groep. In 2016 waren dat er 370. Begin dit jaar waren dat er 433. Daarna komen de Roemenen (70), Hongaren (63), Bulgaren (32) en Litouwers (31). De meeste van hen wonen in Schollevaar-Zuid (237). Daarna komen de wijken Oostgaarde-Noord (80) en Middelwatering West (66).

De gemeente Capelle heeft geen beleid op dit punt en is ook niet van plan om beleid te ontwikkelen ten aanzien van de instroom van Oost-Europeanen.

Dordrecht

In Dordrecht (119 duizend inwoners) woonden op 1-1-2016 2200 arbeidsmigranten. Drie jaar later waren dat er 2530. De grootste groep komt uit Polen. In 2016 1620, dit jaar 1770. Andere grote groepen komen uit Bulgarije (240), Roemenië (195), Hongarije (135), Litouwen (75) en Slowakije (60). Het aantal adressen waar zij verblijven is in drie jaar gestegen 1180 naar 1350. Het gaat om 735 huurwoningen en 590 koop. De meeste arbeidsmigranten zijn te vinden in de wijken Oud Krispijn (465), Crabbehof/Zuidhoven (385), Reeland (300), Staart (280), Wielwijk (245) en Nieuw Krispijn (235).

Dordrecht maakt gebruik van de Rotterdam-wet (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) om te voorkomen dat er in buurten een concentratie van overlastgevende bewoners kan ontstaan. Een woordvoerder zegt: “Dat doen we bij de Lijnbaan, Vogelbuurt en de twee complexen Aardappelmarkt en Eisingahof. De screening van nieuwe huurders gaat nadrukkelijk niet om nationaliteit, maar om overlastgevend dan wel crimineel gedrag.”

In 2010 nam de overlast door tijdelijke huisvesting van arbeidsmigranten toe. De gemeente zegt toen maatregelen te hebben genomen, ook vanwege de veiligheid in woningen en uitbuiting van onder anderen Polen die soms hele hoge huren moesten betalen voor onveilige woonruimte.
De gemeente laat weten: “Er is een quotering ingesteld, die bepaalt dat twee procent van de woningen in een straat als kamers mogen worden verhuurd. Per kamer zijn dan maximaal vier bewoners toegestaan. Er is ook intensief gecontroleerd op de naleving, en nog steeds is dit een aandachtspunt, we voeren nog geregeld controles uit.”
Deze maatregelen gelden nog steeds en hebben volgens de gemeente een positief effect gehad op de leefbaarheid: die stond onder druk in straten waar heel veel verloop was van kamerhuurders.

Goeree-Overflakkee

Op het eiland Goeree-Overflakkee (bijna 50 duizend inwoners) is het aantal ingeschreven inwoners met een Oost-Europese achtergrond de afgelopen jaren gestegen. Stonden er in 2016 nog 266 personen uit die landen, op 1-1-2019 waren dat dat er 351. Zij verblijven in tweehonderd panden.
Mensen met een Poolse achtergrond vormen veruit de grootste groep: van 201 (2016) naar 247 (2019). Daarna volgen Hongaren (32), Litouwers (19) en Roemenen (11).
De meeste van hen wonen in Oude-Tonge (63), Ooltgensplaat (50) en Sommelsdijk (41).


De gemeente heeft geen beleid voor wat betreft de verdeling over straten/buurten/wijken. Wel wordt in samenwerking met de provincie een onderzoek uitgevoerd naar de huisvesting van arbeidsmigranten binnen de gemeente. In afwachting van de uitkomst van het onderzoek wordt geen medewerking meer verleend aan de huisvesting van arbeidsmigranten in reguliere woningen.
Uitgangspunt van het nieuwe beleid zal worden om geconcentreerde huisvesting van arbeidsmigranten in het buitengebied bij voorkeur op het terrein van de werkgever te organiseren.

Gorinchem

In Gorinchem (ruim 36 duizend inwoners) woonden op 1-1-2019 499 arbeidsmigranten. Dat is een ruim verdubbeling vergeleken met 2016 (242).
De Polen vormen de grootste groep (314, was 173 in 2016). Daarna komen de Roemenen (93, was 28), Bulgaren (24) en Hongaren (22).
De arbeidsmigranten wonen in 291 panden, waarvan 144 adressen als koopwoning staan geregistreerd. De meeste van die panden staan in de binnenstad (147), gevolgd door Gildenwijk (93), Haarwijk (83), Stalkaarsen (61), Laag Dalem (41) en Lingewijk (34).

De gemeente heeft nog geen specifiek beleid, maar is wel van plan om dat te ontwikkelen.

Hardinxveld-Giessendam


De gemeente Hardinxveld-Giessendam (18 duizend inwoners) heeft geen cijfers aangeleverd. Wel zegt de gemeente het volgende over het beleid: “Arbeidsmigranten die een huis kopen/huren, zijn vrij om te kiezen in welke wijk zij willen wonen. Momenteel is de wethouder wel in gesprek met verschillende partijen om goede huisvesting van scheepswerf-arbeidsimmigranten te realiseren.”

Hellevoetsluis

In de gemeente Hellevoetsluis (bijna 40 duizend inwoners) verbleven op 1-1-2019 362 arbeidsmigranten. De Polen vormen met 244 inwoners de grootste groep, gevolgd door de Roemenen (36), Hongaren (22), Slowaken en Bulgaren (beiden 18) en de Litouwers (15).
De arbeidsmigranten wonen verspreid over 234 adressen. De meesten wonen in de wijk de Kooistee (117), de Struyten (58), Hellevoet (52) en Nieuw Hellevoet (43).

In het bestemmingsplan van een woning in Hellevoetsluis is opgenomen dat een woning bestemd is voor het huisvesten van één huishouden, waardoor kamergewijze verhuur in strijd is met het bestemmingsplan. Hier kan een ontheffing voor worden aangevraagd in de vorm van een omgevingsvergunning.
Zodra deze vergunning is afgegeven is het wel toegestaan, mits voldaan wordt aan een aantal voorwaarden. Eén van die voorwaarden is dat er in een straat maximaal 5% van de woningen op deze manier verhuurd mag worden. Hierdoor ontstaat er geen grote clustering in een straat of gebied.
De gemeente Hellevoetsluis onderzoekt de mogelijkheden om het beleid aan te passen.

Hendrik-Ido-Ambacht

In Hendrik-Ido-Ambacht (31 duizend inwoners) woonden op 1-1-2016 95 arbeidsmigranten. Dat waren er begin dit jaar 115. De Polen (60) en Roemenen (30) vormen de grootste groepen. Zij wonen op 75 adressen. Het merendeel (55) woont in koopwoningen.
De arbeidsmigranten wonen in de wijken Centrum (50), Volgerlanden (35) en Krommeweg (30).

De gemeente heeft nog geen beleid. Een woordvoerder zegt: "We onderzoeken en bespreken de mogelijkheden wel regionaal, maar er is nog niets concreets."

Hoeksche Waard

In de gemeente Hoeksche Waard (85 duizend inwoners) is het aantal geregistreerde arbeidsmigranten tussen 2016 en 2019 gestegen van 267 naar 347.
De Polen vormen met 190 inwoners de grootste groep, gevolgd door de Hongaren (34), Roemenen (23), Litouwers (22) en Bulgaren (22).
De meeste arbeidsmigranten wonen nog steeds in Oud-Beijerland: van 91 in 2016  naar 108 in 2019. ’s-Gravendeel (gestegen van 32 naar 48) en Strijen (van 27 naar 31) volgen.
De grootste concentraties zijn te vinden in de kern van ’s-Gravendeel (30) en de Zoomwijck in Oud-Beijerland.

Het aantal woonachtige Oost-Europeanen is circa 0,4% van de totale bevolking in de Hoeksche Waard. De bewoning is volgens de gemeente bovendien redelijk gelijkmatig over het gebied. Daardoor bestaat er op dit moment geen behoefte om er beleid op te ontwikkelen.

Krimpen aan den IJssel

In Krimpen aan den IJssel (bijna 30 duizend inwoners) woonden per 1-1-2019 105 arbeidsmigranten. Dat waren er drie jaar eerder nog 109.
De Polen (49) vormen de grootste groep, gevolgd door de Hongaren (21) en Bulgaren (11).
Ze wonen verspreid over 79 woningen, waarvan 43 koopwoningen. De meeste woningen zijn in de wijk Kortland-Zuid (26, waarvan 11 huur), Boveneind (14, 5 huur) en Kortland-Noord (13, 9 huur). De gemeente zegt daarbij dat koop niet hoeft te betekenen dat de bewoners ook eigenaar zijn.

De gemeente heeft geen specifiek beleid. Wel gelden regels voor kamerverhuur. Per woning mogen maximaal twee kamers worden verhuurd aan een persoon per kamer. Ook de eigenaar moet in het pand wonen. De bewoners mogen niet zorgen voor milieu-, verkeers- en parkeerhinder.

Lansingerland

In Lansingerland (bijna 62 duizend inwoners) is het aantal arbeidsmigranten tussen 2016 en 2019 ook gestegen. Waar het er drie jaar geleden nog 339, begin dit jaar waren dat er 395.
Ook hier vormen de Polen de overgrote groep: 251. De Roemenen (56), Hongaren (29), Bulgaren (23) en Letten (12) komen daarna.
De Oost-Europeanen wonen in 2019 verspreid over 259 adressen in de gemeente. Die adressen liggen weer in meerdere wijken. De grootste aantallen zijn te vinden in de wijken Bleiswijk Centrum (33), Meerpolder (Berkel, 27), Hoekeindse Zoom (Bleiswijk, 27), De Ackers (Bergschenhoek, 26) en Boterdorp (Bergschenhoek, 24).

De gemeenteraad heeft recent nieuw beleid vastgesteld voor de vestiging van arbeidsmigranten. Het komende halfjaar worden nadere voorwaarden en spelregels over de gewenste werkwijze uitgewerkt. Er loopt al een pilot voor een woongelegenheid van 140 arbeidsmigranten aan de Violierenweg. In Lansingerland werken veel arbeidsmigranten in de tuinbouwsector.

Maassluis

In de gemeente Maassluis (rum 32 duizend inwoners) woonden in 2016 667 arbeidsmigranten in 295 panden. Per 1-1-2019 waren dat er 882, verdeeld over 383 panden.
Zij wonen met name in de Taanschuurpolder (121), Sluispolder west (120), Sluispolder oost (109) en Vogelbuurt (97). In de Taanschuurpolder en de Vogelbuurt wonen gemiddeld drie personen per woning.

Maassluis heeft het beleid in september aangescherpt. Arbeidsmigranten moeten getrouwd zijn, stellen zijn of vrienden als ze een woning betrekken. Het lukraak plaatsen van onbekenden bij elkaar onder een dak mag niet meer.

Molenlanden

Molenlanden (bijna 44 duizend inwoners) telde per 1 januari 2019 335 inwoners met een Oost-Europese achtergrond. Het merendeel heeft een Poolse achtergrond (261), gevolgd door Slowakije (28) en Roemenië (21).
Zij zijn verdeeld over 178 panden, waarvan er 13 een Oost-Europese eigenaar hebben. In de andere gevallen gaat het om panden die worden verhuurd.
De meeste panden (31) zijn in gebruik in Groot-Ammers, gevolgd door Nieuw-Lekkerland (30) en Arkel (17).

De gemeente zegt dat het aantal arbeidsmigranten sterk wisselt per seizoen. Sommigen blijven slechts enkele maanden. Als iemand vier maanden of korter in een huurwoning verblijft, hoeft deze persoon niet te worden ingeschreven.
In oktober heeft de gemeente een notitie aangenomen hoe om te gaan met arbeidsmigranten, die als een belangrijk onderdeel van de lokale economie worden beschouwd. Wel mogen panden met een WOZ-waarde lager dan 310 duizend euro niet worden ingezet voor de verhuur aan arbeidsmigranten. Dit omdat de lokale bewoners anders geen kans hebben om een woning te kopen.
Ook is dinsdag besloten om verder onderzoek te doen naar centrale huisvesting van arbeidsmigranten binnen de gemeente. Een initiatief van camping De Put in Ottoland wordt daarin meegenomen.

Nissewaard

In Nissewaard (85 duizend inwoners) waren per 1 januari 2019 1147 personen ingeschreven met een Oost-Europese achtergrond. Bijna de helft (529) komt uit Polen. Spijkenisse heeft al langer ook een gemeenschap die afkomstig is uit voormalig Joegoslavië (429). Daarna komen de Bulgaren (63), Roemenen (45) en Hongaren (42).

Nissewaard heeft geen specifiek beleid voor arbeidsmigranten met een Oost-Europese achtergrond. Wel zijn er regels voor regulering voor kamergewijze verhuur, tegen overbewoning en overlastgevende concentraties.

Papendrecht

In Papendrecht (ruim 32 duizend inwoners) verbleven op 1 januari van dit jaar 195 arbeidsmigranten. Dat waren er in 2016 175.
Het overgrote deel (120) vormen de Polen. Daarna volgen de Roemenen (40), de Tsjechen (15), Bulgaren en Hongaren (10).
De meesten van hen wonen in de wijk Westpolder (80), gevolgd door Kraaihoek (50), Wilgendonk (20), Middenpolder (15) en Molenvliet (15).
De arbeidsmigranten wonen op 130 verschillende adressen. Zestig van die adressen zijn woningen die worden verhuurd.

Het totale aantal arbeidsmigranten en de adressen waar zij verblijven is in de periode 2016-2019 stabiel. Papendrecht heeft geen speciaal beleid voor deze groep. Wel is er een bepaling in de huisvestingsverordening die kamerverhuur aan banden legt. Deze verordening geldt voor alle doelgroepen.

Rotterdam

In Rotterdam (639 duizend inwoners) waren per 1 januari 2019 17.453 arbeidsmigranten uit Oost-Europa ingeschreven. Drie jaar eerder waren dat er nog 13.800.
De grootste groep in de Maasstad komt uit Polen: van 7008 (2016) naar 9090 (2019). Andere grote groepen komen uit Bulgarije (van 2577 naar 3151), Roemenië (van 825 naar 1332) en Hongarije (1102 naar 1171).
De 17.453 arbeidsmigranten wonen verdeeld over 8777 adressen (1 op 2). De meesten van hen wonen in Charlois (6034), Delfshaven (2679), Feijenoord (2346), IJsselmonde (1438), Kralingen/Crooswijk (1003). Verdeeld over Noord en Zuid: 6380 om 9818. De overigen (1247) wonen in Hoogvliet, Pernis, Rozenburg en Hoek van Holland.

Rotterdam monitort de instroom. Naast de eisen van de Rotterdamwet zijn er ook nog aanvullende voorwaarden om een huisvestingsvergunning te krijgen. Wordt deze afgewezen, dan wordt nadien zo’n adres gecontroleerd. Gebiedsinterventieteams zien daarnaast toe op het naleven van de regels en treden op bij woonoverlast.
Ook mensen die korter dan vier maanden verblijven en zich wettelijk niet hoeven te registreren, kunnen om in aanmerking te komen voor een burgerservicenummer wel aanmelden voor het register niet-ingezetenen. Negentien gemeenten in Nederland houden er zo’n register op na.
 

Schiedam

Schiedam (78 duizend inwoners) levert de gegevens van Midden- en Oost-Europeanen als totaal aan. In 2016 telde die groep 2961 personen. Drie jaar later zijn dat er 3832.
De MOE-landers wonen verdeeld over 1690 adressen, een gemiddelde van nog geen 2,5 per adres.
De meesten van hen wonen aan de Rotterdamsedijk (236), Newtonbuurt (175) en Schrijversbuurt (128).

De gemeente Schiedam hanteert geen spreidingsbeleid. Er is beleid op het gebied van kamerbewoning en splitsing, voor wat betreft aantal personen per woning, beschikbare oppervlakte per persoon, maximaal aantal ‘verhuurde bedden per straat en leefbaarheid van de buurt. Dit beleid is vastgelegd in een verordening (beheer woonruimtevoorraad).
Deze verordening wordt momenteel geëvalueerd. Een herziene verordening wordt voor het einde van het jaar aan de gemeenteraad voorgelegd. Dit beleid is overigens niet doelgroepspecifiek, maar gericht op alle vormen van kamerbewoning en woningvorming.

Sliedrecht

In Sliedrecht (25 duizend inwoners) woonden op 1 januari 2019 155 arbeidsmigranten. Dat getal is de afgelopen drie jaren stabiel gebleven.
De meeste van hen komen uit Polen (85), gevolgd door Roemenië (45) en Bulgarije (10). Het aantal adressen dat wordt gebruikt is gestegen van 75 naar 95, waarvan er 65 huurwoningen zijn.
De arbeidsmigranten wonen verspreid over de wijk Centrum (70), Oost (60), West (25), Noord (5).

Het beleid in Sliedrecht is dat 2 procent van de huizen in een straat onzelfstandig bewoond mogen worden door mensen uit Oost-Europa. Die huizen mogen ook niet naast elkaar staan. Ze moeten verspreid zijn in de straat.
Met onzelfstandig wonen bedoelen we dat de kamers in een woning verhuurd worden. In Sliedrecht geldt dan dat er per huis maximaal vier kamers verhuurd mogen worden.

Vlaardingen

In Vlaardingen (72 duizend inwoners) is het aantal arbeidsmigranten sterk gegroeid. Van 1515 in 2016 naar 2002 op 1-1-2019.
De meesten van hen komen uit Polen (999 in 2016 naar 1324 in 2019). Daarna komen de werknemers uit Letland (215), Bulgarije (189), Roemenië (111), Hongarije (82) en Litouwen (65).
De arbeidsmigranten wonen verspreid over 1083 adressen. In 371 gevallen is de gebruiker ook de eigenaar. In andere gevallen wordt er gehuurd.
De woningen waarin zij verblijven zijn gelegen in het Centrum (incl. VOP en Oostwijk) 810, Westwijk (744), Vlaardinger Ambacht (incl. Babberspolder) 266 en Holy (182).

Naast de reguliere handhaving op overbewoning, heeft Vlaardingen een convenant gesloten met een aantal partijen, waaronder wooncorporaties. Dat convenant loopt in december 2020 af.
Daarnaast heeft Vlaardingen in het coalitieakkoord aangegeven drie locaties ten behoeve van
centrale huisvesting van arbeidsmigranten, die veelal uit Oost–Europa komen, te willen realiseren.
Een locatie (Zuidbuurtseweg) is hiervoor reeds aangewezen, de andere twee (Zwanensingel en de Elementen) zijn in onderzoek.

Westvoorne

In Westvoorne (bijna 15 duizend inwoners) woonden op 1-1-2019 63 mensen met een Oost-Europese achtergrond. In de loop der jaren is dat gelijk gebleven. In 2016 waren dat er nog 66.
Ook in deze gemeente vormen de Polen de grootste groep. Dat aantal is de afgelopen vier jaar stabiel gebleven: van 44 in 2016 naar 40 op 1 januari 2019. Verder wonen er in Westvoorne Bulgaren (7), Kroaten (5) en Hongaren (5).

De gemeente heeft nog geen specifiek beleid voor de bewoning van panden door Oost-Europeanen.
Wel wordt deze periode in de gemeenteraad gesproken over de kaders van het op te stellen beleid als het gaat om de huisvesting van arbeidsmigranten.

Zwijndrecht

In Zwijndrecht (bijna 45 duizend inwoners) verbleven in 2016 nog 215 arbeidsmigranten. Dat aantal is in de loop der jaren geleidelijk gestegen naar 345.
De Polen vormen de grootste groep (van 140 in 2016, naar 220 dit jaar). Daarna volgen de Roemenen (60), Roemenen, Slowaken, Bulgaren (allen 15). Zij wonen op 205 adressen. Dat waren er drie jaar geleden 135. De helft woont in een huurwoning (65), de rest in een koopwoning.
De meeste arbeidsmigranten wonen in de wijk Kort Ambacht (150), Noord (75) en Heer Oudelands Ambacht (45).

De gemeente Zwijndrecht heeft op dit moment geen beleid wat betreft de bewoning van panden door Oost-Europeanen en de verdeling over straten/buurten/wijken. De gemeente overweegt dit wel te maken.
 

Meer over dit onderwerp:
Nieuws
Deel dit artikel: