nieuws

'Mitsubishi moet oorlogsverleden erkennen voor verkoop Eneco'

Het hoofdkantoor van Eneco in Rotterdam
Het hoofdkantoor van Eneco in Rotterdam
Mitsubishi moet de fouten van oorlogsverleden 1940-'45 erkennen als het de aandelen van Eneco wil krijgen. Het Japanse bedrijf moet ook excuses aanbieden en de slachtoffers compenseren. Die voorwaarde moet in de koopovereenkomst staan tussen de Nederlandse gemeenten die de aandelen nu bezitten en de koper.
Dat vindt de stichting Japanse Ereschulden. De voorzitter, Jan van Wagtendonk, sprak donderdagavond in tijdens de Rotterdamse raadscommissie waarover de verkoop van aandelen Eneco werd gesproken. Wethouder Van Gils (D66) adviseerde de raadsleden om van die voorwaarde af te zien.
Van Wagtendonk vertelde als inspreker bij de commissie dat 3322 Nederlandse krijgsgevangenen in de Tweede Wereldoorlog als krijgsgevangene hebben gewerkt in één van de onderdelen van Mitsubishi. Dat bezat onder meer mijnen en scheepswerven.
"Ruim drieduizend Nederlanders zijn gebruikt als slaven. Mitsubishi ondersteunde de Japanse oorlog. De omstandigheden waren verschrikkelijk. Ik zal het maar niet beschrijven. De verhalen zijn te vergelijken met wat de Joden in Europa in diezelfde periode is overkomen," vertelde Van Wagtendonk, die zelf in Nederlands Indië woonde.
"In de jaren negentig hebben wij compensatie aan Mitsubishi gevraagd," aldus Van Wagtendonk. "Maar het bedrijf heeft die claim afgewezen op grond van het vredesverdrag van San Francisco."
Acht landen ondertekenden zes jaar na het einde van de oorlog met Japan (1951) een verdrag waarin onder meer de soevereiniteit van Japan is geregeld. Alleen aan de Amerikaanse dwangarbeiders is nadien excuses aangeboden.

Ter verantwoording

Van Wagtendonk vindt dat met de onderhandelingen over de verkoop van Eneco zich de kans voordoet om Mitsubishi ter verantwoording te roepen. "Ik doe een beroep op u om in de overeenkomst dit als harde voorwaarde te stellen," vroeg hij de leden van de Rotterdamse raadscommissie.
De stichting deelde al eerder op de dag het verzoek aan de Haagse gemeenteraad. Die heeft beloofd om het onderwerp in de aandeelhouderscommissie - de bijeenkomst van de gemeenten die aandeelhouder zijn - te agenderen.
Er ligt sinds december een voorstel om de aandelen voor 4,1 miljard euro te verkopen aan Mitsubishi. De Rotterdamse raad moet daar over twee weken, op 30 januari, een besluit nemen.

Door het stof

Van Zevenbergen (SP Rotterdam) liet eerder aan Follow the Money weten dat hij vindt dat Mitsubishi door het stof moet gaan. Van der Velden van de Partij van de Dieren oordeelde donderdagavond dat het wel pijnlijk is dat in het hele traject niemand op het verleden van het bedrijf heeft gewezen.
Wethouder Van Gils (D66) zei dat uit het doorlichten van Mitsubishi Corporation niets over het oorlogsverleden naar voren is gekomen. "Omdat het bedrijf pas in 1954 is opgericht. Het staat los van de andere bedrijven met de naam Mitsubishi."
"Dat neemt niet weg dat de voorgeschiedenis pijnlijk is. En het is goed dat we als we 44 leden van de aandeelhouderscommissie ook Mitsubishi verzoeken om in gesprek te gaan met de stichting," aldus Van Gils.
Dat lijkt het maximaal haalbare waar de aandeelhouders nu voor lijken te gaan. Want, zo bleek uit de woorden van Van Gils: "Dit als één van de voorwaarden maken, dat past niet wat betreft de eerder gemaakte afspraken. Het dossier is zo precair dat me het niet het meest verstandige lijkt om dit onderdeel van de verkoop te laten worden."
De partijen in de raad nemen het verzoek van de stichting Japanse Ereschulden mee in de beraadslaging en willen op 20 januari een definitief besluit nemen.