nieuws

Onderzoek: OV-reizigers schieten spitstarief af

© Thijs Kern
Reizigers in het regionale openbaar vervoer hebben een hekel aan de term spitstarief. Het woord doet hen denken alsof ze worden bestraft, terwijl ze vanwege school of werk dan moeten reizen. Dat blijkt onder meer uit onderzoek dat in opdracht van de 23 gemeenten en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) is uitgevoerd.
"Reizigers staan kritisch tegenover het doorvoeren van tariefverhogingen in de spits. Er heerst een sterk gevoel van onrechtvaardigheid omdat het grootste deel van de spitsreizigers gebonden is aan een vast reismoment. Een kortingsprikkel voor reizen in de daluren wordt positiever gewaardeerd," staat in één van de rapporten.

Besluit

De gemeenteraden moeten voor de zomer een besluit nemen over het tarievenstelsel voor het openbaar vervoer. Dat is nodig om een betere spreiding van het groeiende aantal reizigers mogelijk te maken. Ook moet voldoende geld worden opgehaald om nieuwe investeringen in het vervoer te doen, hebben de gemeenten en de MRDH geconcludeerd.
De metropoolregio liet in de achterliggende maanden op verzoek van de gemeenten diverse onderzoeken uitvoeren. Ook werden mogelijkheden besproken met reizigers. Ruim 1500 mensen deden mee aan een onderzoek.

Onduidelijk

Welke prijs de reiziger in de toekomst gaat betalen, is nog onduidelijk. Wel staat vast dat de gemeenten een tarief binnen het gebied van de metropoolregio nastreven. De reizigers in Den Haag betalen nu 16,7 cent per kilometer. In Rotterdam is het nog 14,9 cent.
De tarieven voor het openbaar vervoer zijn de laatste jaren sterk gestegen. Een gemiddelde rit van twintig kilometer is een euro duurder gevonden. Daarnaast is het budget dat de landelijke overheid aan de metropoolregio geeft om het openbaar vervoer te verbeteren minder is geworden.
In de begeleidende brief van de MRDH valt te lezen dat wordt overwogen om met een dalurenkorting te gaan werken. Dat kan met een los tarief of met een abonnement zoals de NS dat heeft. Reizigers betalen bij een abonnement dan een vast bedrag (nu 56 euro) per jaar. In ruil daarvoor krijgen ze korting. Hoe vaker ze buiten de spits reizen, hoe meer en - afhankelijk van het tijdstip - hoe hoger de korting is.

Prikkel

Als de prijzen omhoog gaan, willen de reizigers wel weten wat er tegenover staat. Dan vinden ze, blijkt uit onderzoek, het minder bezwaarlijk om meer geld te betalen. Ook overwegen reizigers - waar mogelijk - door de financiële prikkel buiten de spits te reizen.
Opvallend is wel hoe in een van de rapporten wordt geadviseerd om bij prijsverhogingen te communiceren. Het lijkt er op dat zaken worden verhuld. Zo valt onder meer te lezen:
- Focus zoveel mogelijk op de nieuwe tarieven en communiceer deze zo weinig
mogelijk in combinatie met de oude tarieven. Slechts een klein deel van de reizigers is
zich exact bewust van de kosten voor het OV.
- Vertel hierbij een neutraal verhaal dat meer een formele mededeling is dan een
uitleg. Voorkom dat het overkomt alsof spitsreizigers bestraft worden voor gedrag
dat zij niet op vrijwillige basis doen.
- Laat hierbij in het midden of het voordelig of nadelig is voor individuele
reizigers.
- In veel sectoren is het normaal om met dynamic pricing te werken en ook van
NS kennen reizigers het principe al. Verontschuldigingen en uitleg zijn niet nodig en versterken mogelijk juist een gevoel van onrechtvaardigheid.
Voor de zomer moeten de raden van de 23 gemeenten hun mening hebben gegeven. Het gaat dan ook om een groepstarief, een tarief voor ouderen, voor kinderen en minima.