nieuws

'Havenbedrijf heeft de mond vol over duurzaamheid, maar acteert over de grens heel anders'

haven rotterdam
haven rotterdam © Rick Huijzer
De Rotterdamse haven doet alsof het heel erg duurzaam opereert, maar over de grens wordt door het Havenbedrijf vooral geïnvesteerd in fossiele brandstoffen. Dat staat in een rapport van de Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO), waar NRC Handelsblad woensdag over schrijft. Het havenbedrijf is het niet eens met die conclusie.
De doelstelling is dat de Rotterdamse haven in 2050 volledig CO²-neutraal is. Op dit moment is de Rotterdamse haven verantwoordelijk voor ongeveer twintig procent van die uitstoot in Nederland.
In het buitenland is de haven betrokken bij investeringen in de havens van Pecem (Brazilië) en Sohar (Oman). In deze gevallen is de Rotterdamse haven voor 30 en 50 procent eigenaar. Volgens SOMO gaat het om fossiel intensieve havenprojecten.
In beide havens spelen de overslag van olie of kolen een grote rol. "Aangezien deze investeringen zich alleen op de lange-termijn terugverdienen, blijven landen voor decennia afhankelijk van fossiele industrieën, waaronder de kolenindustrie."
"Zolang er buitenlandse projecten worden ontwikkeld met daarin een centrale rol voor de fossiele industrie draagt dit alleen maar bij aan verdere klimaatverandering", schrijven de onderzoekers verder. "De lasten worden dan elders gedragen, terwijl de eindrekening voor het klimaat hetzelfde blijft."

Niet zonder risico

De nieuwe projecten leveren zeker werk en inkomstenbronnen op voor regio, maar ze zijn niet zonder risico, zegt SOMO. "De projecten kunnen leiden tot het verlies van huidige inkomstenbronnen voor de lokale bevolking, landonteigening en sociale ontwrichting. Daarnaast zorgen deze projecten voor ingrijpende veranderingen aan ecosystemen met aantasting van biodiversiteit tot gevolg."
De gemeente Rotterdam en het Rijk zijn voor respectievelijk 70 en 30 procent aandeelhouder van het Havenbedrijf. Volgende maand bespreekt de Rotterdamse gemeenteraad de verhouding met het Havenbedrijf. Volgens NRC hebben raadsleden van GroenLinks en D66 al aangekondigd dat ze het SOMO-rapport willen bespreken met wethouder Van Gils.
SOMO onderzoekt op eigen initiatief multinationals en de gevolgen van hun activiteiten op mensen en milieu. Het bedrijf wordt gefinancierd door overheden en particuliere fondsen.

Zonne-energie

Het Havenbedrijf Rotterdam heeft als weerwoord dat het niet investeert in kolen of olie, maar in de havens zelfs. "De energietransitie is een wezenlijk deel van ons internationale beleid", schrijft het Havenbedrijf in een reactie aan Rijnmond.
"Zo zijn we in Sohar bezig met het opzetten van een programma voor het opwekken van zonne-energie en waterstof. Ook wordt het Havenbedrijf vaak gevraagd voor het leveren van kennis, ervaring en digitale oplossingen om de lokale havenprocessen efficiënter te maken. Door deze toegenomen efficiëntie neemt de belasting op het milieu en omgeving van deze havens af."