Vaarverbod bij Waddengebied? 'Zolang de regels maar voor iedereen gelden'

Een meerderheid in de Tweede Kamer is voor het sluiten van de vaarroute vlak bij de Waddeneilanden als het stormt. Aanleiding is een ongeluk met het Nederlandse schip OOCL Rauma, dat eerder deze week zeven containers verloor ten noorden van Ameland. Het schip ligt sinds donderdagochtend vroeg in de Eemhaven in Rotterdam.

De kustwacht gaan donderdag met een vliegtuig opnieuw op zoek naar containers die een schip heeft verloren op de Noordzee boven Ameland.


De uit Finland vertrokken OOCL Rauma verloor de containers op de zuidelijke vaarroute, net als vorig jaar het geval was met de MSC Zoe. Van dat containerschip sloegen toen bijna 350 containers overboord. Het betekende een ecologische ramp voor het Waddengebied. Het opruimen van de zeecontainers en inhoud is nog altijd niet voltooid en een deel zal vermoedelijk nooit worden teruggevonden.

Opnieuw storm

Omdat de zuidelijke vaarroute wordt gedeeld met Duitsland lijkt de maatregel die de Kamer nu voorstelt er niet zomaar te komen. D66, CDA, ChristenUnie, PvdA, GroenLinks, Partij voor de Dieren en de SP pleiten daarom voor een noodverordening, waarmee de route snel kan worden afgesloten. Zij vinden het risico voor het Waddengebied, dat op de Werelderfgoedlijst van Unesco staat, te groot. Voor komend weekend wordt er opnieuw een storm verwacht.

"Sommige Kamerleden denken dat de zuidelijke vaarroute volledig binnen de Nederlandse territoriale wateren valt, maar dat is maar gedeeltelijk het geval", zegt Niels van de Minkelis van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR), de branchevereniging van de zeescheepvaart tegen de NOS. "Voor een groot deel valt de route erbuiten."

Heel stuk om

De Nederlandse territoriale wateren reiken tot twaalf zeemijlen uit de kust, oftewel zo'n 22 kilometer. Daarbuiten valt de route onder de verantwoordelijkheid van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO), een agentschap van de Verenigde Naties dat de internationale regels voor de zeevaart bepaalt.
"Zolang het schip buiten territoriale wateren vaart, kunnen landen de kapitein niet dwingen een bepaalde route te varen."

Volgens Van de Minkelis neemt een schipper dat besluit zelf niet zomaar. "Het is een heel stuk om. Dat heeft zeker economische gevolgen. Een schipper doet dat liever niet als er geen noodzaak is."

Mocht de maatregel er uiteindelijk toch komen dan is het volgens Van de Minkelis belangrijk dat die voor iedereen geldt. "Als de IMO besluit de route te sluiten, dan hebben wij ons daarbij neer te leggen. Dan maakt het ook niet uit want dan gelden de regels voor iedereen. Er zijn ook kleinere schepen die met containers varen. Dan zou het verbod ook voor die schepen moeten gelden."

Zeebodem

De Onderzoeksraad voor Veiligheid sloeg vorig jaar oktober alarm over de ondiepe vaarroute bij de Waddenkust. Grote schepen zouden volgens de OVV de zeebodem kunnen raken door het getij, de golven en de wind.
Sinds die waarschuwing, die halverwege het onderzoek naar de MSC Zoe werd afgegeven, geeft de Kustwacht de schepen elke dag een navigatiebericht. Vanaf windkracht 5 en golfhoogten vanaf 5 meter wordt schepen langer dan 300 meter en breder dan 40 meter geadviseerd de noordelijke route boven de Waddeneilanden te nemen.

Ook op milieugebied is er volgens Van de Minkelis het een en ander aan te merken op het sluiten van de zuidelijke route. "Nog steeds gaan er dan containers overboord. Het gebeurt dan alleen verder uit de kust, waardoor containers minder snel op een eiland zullen aanspoelen. Ook draagt het omvaren bij aan de CO2-uitstoot."

Hij wijst verder op de hoorzitting over de MSC Zoe. "Toen gaf Rijkswaterstaat aan dat de opruimactie nog veel moeilijker zou zijn geweest als het schip ver buiten de kust zou hebben gevaren. Containers zijn dan niet zomaar terug te vinden."

Code oranje of rood

Van de Minkelis pleit voor een waarschuwingssysteem, vergelijkbaar met de kleurcodes van de KNMI. "Nu hebben we alleen de Kustwacht die grote schepen adviezen geeft. Een code oranje of rood zou voor de scheepvaart misschien ook kunnen werken. Codes afgegeven bij een bepaalde golfhoogte en windkracht is wat logischer dan rücksichtslos een vaarroute afsluiten."

Edwin Granneman van Kustwacht Nederland betwijfelt of een ander waarschuwingssysteem zou werken. "Dan moet je continu heel veel gebieden en situaties gaan beschrijven. Containers vallen bij slecht weer soms van schepen af. Het is een soort risico dat erbij hoort. Op de weg krijgen vrachtwagens ook ongelukken."
 

Meer over dit onderwerp:
Nieuws Haven Havenbedrijf container Milieu Rotterdam
Deel dit artikel: