nieuws

Dertien getuigen in MH17-proces blijven anoniem wegens "aanzienlijke risico's"

De verdachten in het MH17-proces. Grafic: OM
De verdachten in het MH17-proces. Grafic: OM
Van dertien getuigen in de MH17-zaak zal de identiteit geheim blijven. Ze hebben bescherming gekregen, omdat ze zich bedreigd voelen en hun gezond- of veiligheid in gevaar kan zijn. Justitie zegt dat er "aanzienlijke risico's voor de getuigen" zijn.
Dat blijkt uit documenten die Nieuwsuur in handen heeft. Ook de officiële tenlastelegging, die de vier verdachten op 2 oktober 2019 kregen opgestuurd, is in het bezit van Nieuwsuur. Daaruit blijkt dat de verdachten moord en doodslag ten laste wordt gelegd, omdat ze opzettelijk een vliegtuig in gevaar hebben gebracht.
Bij de ramp met toestel MH17 van Malaysia Airlines kwamen in 2014 298 mensen om het leven. Een groot deel van de slachtoffers kwam uit Nederland, ook uit de regio Rijnmond. Het toestel zou zijn neergehaald door een raket van Russische makelij.
De verdachten hebben volgens justitie de "commandant(en) en de bemanning" van de Buk-raket voorzien van telefoons en informatie gegeven over de juiste locatie voor het afschieten van het projectiel. Ook hebben ze het transport begeleid en waren ze betrokken bij het verbergen van de Buk en de bemanning.
De verdachten die worden vervolgd zijn Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Chartsjenko. Chartsjenko is een Oekraïner, de anderen zijn Russen.

Extra beveiligde rechtbank

Op 9 maart is de eerste zitting in het MH17-proces, dat wordt gehouden in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol. Onzeker is of de verdachten daar ook daadwerkelijk wonen. Uit onderzoek van Nieuwsuur blijkt dat een van de verdachten, Leonid Chartsjenko, al jaren niet meer gezien is op zijn adres in Oekraïne.
Een zaak tegen Chartsjenko in Oekraïne is door de rechtbank aangehouden omdat onzeker is of hij op de hoogte is van de procedure tegen hem. Twee weken geleden besloot de officier van justitie daar om die zaak terug te trekken.
In een reactie zegt een woordvoerder van het Nederlands Openbaar Ministerie: "Het OM moet zijn uiterste best doen om een verdachte te bereiken, zodat die weet dat hij op de zitting moet verschijnen. Dat kan via de post, maar er zijn natuurlijk meer methodes om met iemand in contact te komen."

V7, V9, V11

De getuigen die bescherming krijgen, zijn aangeduid met code X48 en een reeks nummers met daarvoor een V (7, 9, 11, 22, 43, 44, 45, 47, 49, 51, 52, 54). In een reactie zegt justitie dat de nummering niets zegt over het aantal getuigen.
Opvallend is dat de getuigen die bescherming krijgen in de meeste gevallen pas gehoord zijn in 2019. Het gaat om negen personen in totaal. De overige personen werden in 2018 gehoord en één in 2016.