nieuws

Per telegram kreeg Rotterdam 'Sterker door Strijd' als wapenspreuk

Het devies 'Sterker door Strijd' is onlosmakelijk met Rotterdam verbonden. In deze coronatijd is de kreet op veel plekken te zien in Rotterdam. Boven de zuidelijke ingang van de Maastunnel hangt een spandoek met de tekst. Bij verschillende ziekenhuizen hingen Feyenoordsupporters ‘Sterker door Strijd’ op om de medewerkers een hart onder de riem te steken.
‘Sterker door Strijd’ is niet zomaar een leus die door Rotterdammers is omarmd. Het is sinds 1948 officieel de wapenspreuk van de stad. Rotterdam kreeg het devies van koningin Wilhelmina. Burgemeester Oud ontving op 19 januari 1948 een telegram van de koningin.

Moed en kracht

Wilhelmina deelde mede dat ze ‘Sterker door Strijd’ had toegevoegd aan het wapen van Rotterdam vanwege de moed en de kracht van de bevolking tijdens de Tweede Wereldoorlog. De hele tekst van het telegram luidde:
“Het is Mij een bijzondere voldoening, U, mijnheer de burgemeester, mede te delen, dat Ik heden het besluit tekende tot toevoeging aan het wapen van Rotterdam van de woorden
'Sterker door Strijd'
als herinnering ook voor het nageslacht aan de moed en de kracht, waarmee de bevolking van Rotterdam alle beproevingen van de oorlog heeft gedragen en het belangrijkste aandeel, dat zij genomen heeft in de bevrijding des vaderlands.
- WILHELMINA
Burgemeester Oud lichtte de gemeenteraad op 22 januari in. Hij vertelde dat hij meteen op 19 januari een telegram terug had gestuurd: “Met grote vreugde en bijzondere erkentelijkheid ontving ik Uwer Majesteit telegrafische mededeling van de toevoeging der woorden ‘Sterker door Strijd’ aan het wapen van Rotterdam. Dit hernieuwd bewijs van Uwer Majesteit belangstelling voor alles wat onze gemeente aanbelangt zal gemeentebestuur en burgerij een nieuwe aansporing zijn om alle krachten in te spannen bij het werk van wederopbouw.”

Naakte David

De woorden ‘Sterker door Strijd’ werden toegevoegd op een wit lint onder het stadsschild van Rotterdam. Een paar maanden later, in mei 1948, werd bekend dat koningin Wilhelmina een beeld wilde schenken dat het devies ‘Sterker door Strijd’ moest verbeelden. Daarvoor werd een ontwerpwedstrijd uitgeschreven. Die werd gewonnen door beeldhouwster Hank Hans.
Zij maakte een beeld van marmer dat David voorstelde. Niet zoals de bekende David van Michelangelo die Goliath met een steen versloeg. De Rotterdamse David velde met een knuppel de Duitse adelaar. Het Carrara-marmer waarvan het beeld werd gemaakt kwam uit Italië. Het blok marmer moest in tweeën worden gezaagd omdat het anders het stadhuis niet in kon. Hank Hans maakte haar beeld in het damestoilet van het stadhuis.
De naakte David riep commotie op. Eerst bij burgemeester Oud, die het beeld in een hoek wilde zetten. Hank Hans bleef bij haar punt dat het beeld voor de vrije ruimte was gemaakt.

Wilhelmina en Juliana

Ze wist Oud te overtuigen. Op 30 november 1951 werd het beeld door koningin Juliana onthuld. Inmiddels prinses Wilhelmina was daarbij aanwezig. Het was de eerste keer sinds haar troonsafstand dat ze bij een officiële aangelegenheid was.
Burgemeester Oud sprak zijn dankbaarheid uit dat zij ‘haar welverdiende rust heeft willen onderbreken om naar Rotterdam te komen’.
Koningin Juliana sprak Rotterdam toe voordat zij het beeld onthulde: “Sterker door Strijd werd Rotterdam en zal dat blijven. Het streed in de oorlog, zoals heel Nederland streed, maar leed uitzonderlijk. Rotterdam herrijst, schoner dan tevoren. Er wordt geen wond geslagen of men herrijst met groter weerstand. Er wordt geen leed gedragen, of men herrijst sterker. Er wordt geen strijd gestreden, of men herrijst met nobeler doel voor ogen.”
Het 3,5 meter hoge beeld ‘Sterker door Strijd’ is nog altijd in de centrale hal van het stadhuis van Rotterdam te zien.

De leeuwen van Henegouwen en Holland

De wapenspreuk ‘Sterker door Strijd’ hoort dus nog niet zo heel lang bij Rotterdam. Het stadswapen is wel eeuwenoud. Het schild met twee rode en twee zwarte leeuwen komt uit de 14e eeuw, toen Rotterdam stadsrechten kreeg. Graaf Willem IV, graaf van Henegouwen en Holland verleende de stadsrechten in 1340 aan Rotterdam.Lees meer: Drie keer stadsrechten voor RotterdamErgens tussen 1340 en het overlijden van de graaf in 1345 kreeg Rotterdam het wapen. De rode leeuwen kwamen uit het wapen van de graven van Holland, de zwarte van Henegouwen. De witte band in de groene onderkant stond voor de Rotte.
De twee leeuwen die het schild vasthouden en de kroon erboven, werden in de 17e eeuw toegevoegd. Ze hadden geen symbolische betekenis. Het was versiering.