Telehoren op de rechtbank uit nood: 'Misschien is dit een blijvertje'

Het was even wennen, maar op de rechtbank Rotterdam beginnen ze er steeds meer lol in te krijgen: het spreken met verdachten, advocaten en andere partijen via telefoon of beeldverbinding. Een coronamaatregel, al gaan er steeds meer stemmen op het deels zo te houden. "Dit is veel efficiënter."

De rechtszalen zien er dezer dagen heel anders uit. Geen publiek, geen verdachten en vaak geen advocaten. De rechters ogen als loketbedienden, want sinds kort zijn zij van elkaar gescheiden door grote stukken plexiglas. Maar het meest in het oog springt het videoscherm waarop alle niet aanwezige partijen te zien zijn.

Het leggen van verbindingen met politiebureaus en gevangenissen verloopt niet altijd even vlekkeloos. "Met horten en stoten, maar elke dag gaat het beter", zegt Robine de Lange. Zij is president van de rechtbank Rotterdam en ook voorzitter van de presidentenvergadering. In die hoedanigheid is zij vaak in Den Haag bij het landelijk crisisteam.

De Lange wil niet van een digitale revolutie spreken, maar is wel enthousiast over de ontwikkelingen in de rechtspraak. "Het beveiligd mailen bijvoorbeeld. Daar hadden we heel 2020 voor uitgetrokken en dat is nu in sneltreinvaart uitgerold."

Zij verwacht dat enkele noodmaatregelen blijvertjes zijn. "Sommige zittingen duren heel kort. Daarvoor moesten mensen uit het hele land hier naartoe reizen. Dat lossen we nu op met telehoren, dat spaart tijd. Ik weet dat ze dat op de Antillen al langer doen."

Meer zaken

Lieke Coenraad is familierechter in Rotterdam. "Als het goed gaat werken met Skype zie ik wel winst: dan kan je veel meer zaken op een dag doen."

Maar zij ziet ook een nadeel. "Wij moeten bijvoorbeeld beslissen of mensen gedwongen worden opgenomen in een ggz-instelling. Daarvoor gaan we normaal gesproken bij mensen thuis op bezoek. Je ziet of het vies is, of het fris ruikt. Dat wordt lastig als je mensen aan de telefoon hebt. Ik moet nu kijken met mijn oren."

Haar collega Jacqueline Frima beaamt dat. Haar afdeling houdt zich bezig met faillissementen en schuldsanering. "Bellen werkt, maar je mist toch het halve verhaal. De mimiek van mensen zegt veel. Ook is het soms best vermoeiend: ik heb dan op mijn telefoons veel verschillende lijnen open, met advocaten en andere partijen. Als ze door elkaar gaan praten, weet je niet meer wie wie is."

De rechters werken grotendeels vanuit huis. Lieke Coenraad: "Ik spreek recht van achter de keukentafel. Ik ben verrast hoe snel mensen zich aanpassen aan deze nieuwe manier van werken. We maken gebruik van beveiligde telefoons. Die waren binnen een paar dagen keurig thuis bezorgd."

Collega's missen

"Het is prima te doen en we werken ons de tandjes. Ik mis wel het informele overleg met collega's", zegt Frima.

Ze zit op een afdeling waar het wel eens heel druk kan worden: de faillissementen. We zien een lichte toename, maar de echte gevolgen van de coronacrisis moeten nog komen. Denk ook aan particulieren met schulden. We houden er rekening mee dat we ons team straks moeten uitbreiden met rechters van andere afdelingen. Misschien ook wel met nieuwe rechters, bijvoorbeeld oud-advocaten met ervaring met faillissementen."

Ook familierechter Coenraad voorziet extra werk: "Mensen, ook kinderen, zitten thuis, waarbij de spanning kan oplopen. Mishandeling, misbruik, dat onttrekt zich nu nog aan onze waarneming."

Door de coronamaatregelen blijven veel dossiers onaangeroerd. Met het gevaar van ophoping in het najaar. Robine de Lange: "Dat speelt met name in straf-, familie- en jeugdzaken, omdat fysiek behandelen daar de voorkeur geniet. Maar in andere sectoren, zoals handels- en bestuursrecht, lagen zaken te wachten op het schrijven van een vonnis. Die worden nu in versneld tempo afgedaan. Dat is dan wel een mooi voordeel van deze ellende."

Lees meer

Volg alles over het coronavirus in ons speciale dossier

Afbeelding

Meer over dit onderwerp:
Nieuws Rotterdam rechtbank coronavirus
Deel dit artikel: