nieuws

Welk mondkapje moet ik hebben en hoe gebruik ik dit op een goede manier?

Mondkapjes zijn vanaf volgende maand verplicht in het openbaar vervoer. Maar hoe kom je eraan en waar moet dit beschermingsmateriaal aan voldoen? Hoe gebruik je een mondkapje veilig en hoe zit het met het onderhoud? Huisarts Lineke van de Griendt uit Schiedam legt uit.
"Het gaat erom dat mensen mondkapjes gaan dragen die niét bedoeld zijn voor de zorg", zegt de huisarts. Minister-president Rutte gaf dat woensdagavond ook aan in de persconferentie, waarin de versoepelingen van de coronamatregelen werden aangekondigd. "Mondkapjes voor de zorg herken je aan een CE-keurmerk. Die zijn formeel voor de zorg bedoeld en zijn ook duurder."
Lees meer: Mondkapjes vanaf 1 juni verplicht in bussen, trams, metro's en treinen: 'Een uitdaging'

Chirurgische mondmaskers zijn niet per se voor de zorg bedoeld

Bouwmaskers, chirurgische mondmaskers of zelfgemaakte mondkapjes zijn wel toegestaan. Al doet de naam van de chirurgische mondmaskers dat misschien niet zo lijken.
"Die maskers zijn bedoeld om jouw speeksel niet bij een ander te brengen. Dus om een ander te beschermen en daar heeft de overheid het vooral over", zegt Van de Griendt. De kapjes hebben namelijk zo'n twintig procent lekkage aan de zijkant en zijn dus minder geschikt om jezelf te beschermen.
De maskers hebben een soort harmonica aan de voorkant en elastiekjes aan de zijkant. "Een recht-toe-recht-aan-lapje. Die zijn het eenvoudigst." Maar aan deze mondkapjes kleeft nog een nadeel: je moet ze weggooien na gebruik.

Bouwmaskers

Dat geldt ook voor de stofmaskers die gebruikt worden in de bouw. Deze zijn daarentegen wel bedoeld om jezelf te beschermen. "Daar zit een filter in, waardoor de ingeademde lucht wordt gefilterd", legt Van de Griendt uit. "Ze lekken aan de zijkant minder, zo'n acht procent. Als je twee uur in het ov bovenop elkaar moet staan, beschermen deze maskers misschien wel meer dan de chirurgische." Bouwmaskers zijn wel duurder, zo'n vier tot vijf euro per stuk.
Als mensen hoesten of niesen, komen daarbij macrodruppeltjes vrij. "Die houd je wel tegen met wat voor mondmasker dan ook. Maar de microdruppeltjes kunnen door een heleboel stofjes heen en dat kunnen we niet voorkomen', zegt de huisarts. Zij raadt dan ook om maskers waar meerdere lagen in zitten, te kopen of zelf te maken. "De kans is kleiner dat er dan wat naar buiten of naar binnen komt."

Zelf maken

Een van de mensen die zelf aan de productie van mondmaskers is begonnen, is verpleegkundige Ellen Lelieveld. Stap één is het kiezen van de juiste stof, legt ze uit: "Chiffon of katoen is het beste. Daarvan is inmiddels wetenschappelijk bewezen dat het het beste een virus of bacterie kan tegenhouden."
Net zoals huisarts Van de Griendt aangaf, zegt Lelieveld ook dat een dubbele stof van belang is. "Daar kan je dan eventueel nog een filter indoen, zoals een stukje keukenpapier, tissue of koffiefilter. Het moet wel plezierig zijn en je moet nog makkelijk kunnen ademen."
Het patroon voor de kapjes haalde ze van internet. Deze legt ze op de stof, knipt ze uit en naait ze aan elkaar. "Aan de zijkant moet je dan tunnels maken, zodat het elastiek voor achter je oren er doorheen past." Om het kapje goed te laten aansluiten rondom de neus, voegt ze aan de bovenkant van het katoen een klein tunneltje met binddraad toe. "Het is belangrijk dat je zo min mogelijk lekkage hebt, want als iemand hoest kan dat ver komen."
Tekst gaat verder onder de video

Hoe zet je een mondkapje goed op en af?

Ook bij het opzetten van het mondkapje moet je goed nadenken. "Eerst moet je goed je handen wassen. Dan pak je het kapje bij de elastieken beet en zet je het kapje op je neus. De elastieken gaan achter je oren en dan moet je het gebied rondom de neus nog goed aandrukken." Het afzetten gebeurt op dezelfde manier: via de elastieken.

Wassen en strijken

Een kapje zoals Lelieveld omschrijft, kan één dag gebruikt worden en moet daarna in de was. Het liefst op zestig graden, zodat bacteriën en virussen gedood worden. Na het wassen is het strijken nog belangrijk, om de laatste bacteriën uit de weg te ruimen. "Als je er een filter tussen gebruikt, moet je dat tijdens het dragen wel elke twee á drie uur vervangen."
De zelfgemaakte mondkapjes van Lelieveld houden zo'n zeventig tot tachtig procent van de bacteriën en virussen tegen. "Dat is behoorlijk effectief; een chirurgisch mondkapje houdt ongeveer 89 procent tegen. Het is dus echt niet voor niets."
Ze denkt dat het voor de meeste mensen goed te doen is om zelf aan de slag te gaan met naald en draad. Of dat massaproducties zullen worden, moet blijken. "Ik heb er inmiddels 38 in één weekend gemaakt. Toen was ik het wel een beetje zat."

Lees meer

Volg alles over het coronavirus in ons speciale dossier