Deze Rotterdamse huisarts schreef hydroxychloroquine voor en wordt nu verguisd én aanbeden

In één klap is hij de bekendste huisarts van Nederland geworden. De man met hét wondermiddel tegen corona: hydroxychloroquine. De een vindt hem een kwakzalver, de ander ziet hem als nieuwe directeur van het RIVM. Wie is Rob Elens?

Elens(58) runt een praktijk in het Limburgse plaatsje Meijel. Zoals elke huisarts kreeg hij patiënten met corona op het spreekuur. En in zijn geval begon toen een verhaal van drama en verlossing. “Ik had 25 corona-patiënten, daarvan gingen er twaalf dood. Ik gaf bij de volgende patiënten hydroxychloroquine en ze bleven alle tien leven. Dat kan geen toeval zijn.”

Wat in Limburg kan, kan overal, vindt hij. “We hadden duizenden doden kunnen voorkomen.” Elens zegt het zeer zelfverzekerd, met de onmiskenbare Rotterdamse tongval. Hij is een duidelijk geval van ‘niet lullen maar poetsen’. Niet wachten maar doen. Impulsief en praktisch. Dat is al heel zijn leven zo.

Rob Elens groeide als kind op in Rotterdam-West aan de Hooidrift. Daarna woonde hij onder meer in Brielle en Oostvoorne om terug te keren in de stad voor zijn studie. Eerst fysiotherapie, daarna medicijnen aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

Tropenarts

“Eind jaren negentig ben ik tropenarts geweest in Malawi en daar ken ik het middel hydroxychloroquine van. Een hartstikke goed en veilig medicijn tegen malaria. Daarom ben ik het in mijn eigen praktijk gaan gebruiken tegen corona, in combinatie met zink. Hydroxy is de gun en zink de bullet, waardoor het middel rechtstreeks in de cel wordt geschoten.”

Elens kon het niet lang gebruiken in Meijel. De Inspectie voor de Gezondheidszorg legde hem een verbod op: teveel twijfels, te grote risico’s. Hydroxychloroquine zou tot hartproblemen kunnen leiden, met de dood tot gevolg. “Maar ze kunnen mij geen getallen noemen. Welke kans is er op sterfte? Moet ik dan maar weer paracetamol geven en als het niet werkt naar het ziekenhuis verwijzen, waar velen sterven?” 

Ook onder collega’s oogstte hij felle kritiek: een huisarts kan het niet maken om op eigen houtje te gaan experimenteren. Nico Terpstra is een van de criticasters. “Dat je iets probeert, ok. Maar als tien patiënten genezen, zegt dat natuurlijk helemaal niks. Je moet degelijk wetenschappelijk onderzoek afwachten.”

Oppervlakkig gezien lijken ze misschien wel wat op elkaar, Elens en Terpstra. Ook Nico Terpstra(63) is een man van de wereld. Hij voer eerst als zeeman de aarde rond (“Ik ben nog leerling stuurman geweest op de Holland Amerika Lijn en stuurman bij Van Nievelt Goudriaan”) voor hij huisarts werd. Hij is nu actief op het platteland van West-Friesland.

“Ik heb een verzorgingstehuis in mijn praktijk en net als Elens heb ik veel patiënten zien sterven. Maar het gros is beter geworden, zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Daar kun je dus geen conclusies aan verbinden. Ik denk dat mijn collega een lesje statistiek moet krijgen.”

Kwakzalverij

Nico Terpstra is behalve huisarts ook voorzitter van de Vereniging tegen de Kwakzalverij. Jaarlijks reikt die een prijs uit voor de kwakzalver van het jaar, de meester Kackadorisprijs. Maakt Elens een kans voor 2020? 

Terpstra lacht. “Er zijn zeker leden die hem als kwakzalver zien, maar ik kijk daar zelf anders tegenaan. Hydroxychloroquine is niet een of ander vaag kruid. Het is een bestaand middel, wordt op verschillende plaatsen getest en misschien werkt het wel. Mijn punt is alleen: je moet het eerst goed onderzoeken en dat is nog niet gebeurd. Het is not done als huisarts om het nu al als wondermiddel de wereld in te slingeren. Hij creëert valse hoop door zieltjes te winnen voor zijn eigen geloof.”

Hydroxychloroquine is inderdaad niet gebrouwen in een Limburgs dorp. De Amerikaanse president Trump prijst het aan. Zijn collega in Brazilië, Bolsonaro, doet hetzelfde. Ook in Nederland wordt het getest. Rob Elens: “In India kan je het heel goedkoop bij de lokale apotheek halen. Wat zie je daar? In dat immense land zijn heel weinig doden.”

De Wereldgezondheidsorganisatie WHO stopte onlangs de grootschalige tests met hydroxychloroquine na waarschuwingen in het gerenommeerde tijdschrift The Lancet. Elens: “Ik heb hier een brief van honderd wetenschappers voor mij, die gehakt maakt van dat onderzoek.” En inderdaad: The Lancet heeft het artikel inmiddels ingetrokken. De WHO heeft de tests hervat.

Nico Terpstra: “Dat is wetenschap in actie: de fout is opgespoord en aangepakt. Dat heet zelfreinigend vermogen. Dat is het bochtige pad van de wetenschap en niet het makkelijk scoren-pad.”

Thierry Baudet

Rob Elens werkt ondertussen gewoon door als ‘dorpsdokter’ zonder het wondermiddel. “Al krijg ik nog steeds uit het hele land honderden verzoeken om recepten.” Vooral op social media is Elens een held. Een man die het durft op te nemen tegen de gevestigde orde, die zijn kop boven het maaiveld uitsteekt. Politicus Thierry Baudet heeft hem omarmd.

“Ik ben helemaal geen Forum voor Democratie-aanhanger. Maar hij wil stemmen trekken en ik wil een podium voor verandering. Daar vinden we elkaar.” Baudet diende een motie in om hydroxychloroquine weer beschikbaar te stellen voor huisartsen, omdat het een ‘verbluffend middel’ zou zijn. De PVV steunde hem.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid deed het af als ‘de kwakzalver-motie.’ Opvallend: De Jonge is wel enthousiast over de productie van een coronamedicijn, dat onder meer aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam is ontwikkeld. Professor Grosveld van de EUR sleepte na een gesprek ‘van drie minuten’ met De Jonge enkele tonnen binnen voor het onderzoek.

Waarom wil het kabinet toch niets doen met ‘zijn’ wondermiddel?, zo vraagt Rob Elens zich af. “Ik heb Hugo de Jonge daar een brief over gestuurd. We zouden toch samen corona bestrijden? Hydroxychloroquine is niet alleen goed en veilig, het is ook goedkoop. Daar ligt misschien het antwoord: een goedkoop middel past niet in een massaal vaccinatieprogramma. Er zit gewoon iets achter.”

Complotten

Dat zijn uitspraken die collega Nico Terpstra doen steigeren. Hij vindt het verwerpelijk complot-denken. “Dan betreden we een wereld die zo ver van mij af staat. Ik kan daar niets mee. Ook zoiets: Elens is orthomoleculair arts, altijd in de weer met supplementen en vitaminen en zink. Daar klopt allemaal niets van. Met dat spul beoefen je echt een kwakzalver-tak van sport.” 

Terpstra verbaast zich over de aandacht die Elens krijgt, in de media en de politiek. “Hoe kan het dat iedereen aan de haal gaat met dit soort onbewezen verhalen? Ik blijf hopen op het gezonde verstand in Nederland.”

Rob Elens kent geen twijfel en trekt zich niets aan van de kritiek. “Ik heb wel iets te vertellen. Ik heb een boodschap. Je kunt je eigen gezondheid beïnvloeden, met supplementen en vitamines, ja. Als je er maar vroeg bij bent.” En gebruikt hij eigenlijk zelf hydroxychloroquine? “Ik slik nog elke week twee tabletten.”
 

Meer over dit onderwerp:
Nieuws
Deel dit artikel: