Atlantikwall Museum Hoek van Holland 'doet niet aan nep'

Hoek van Holland was in de Tweede Wereldoorlog een belangrijke plek binnen de Atlantikwall, de ruim vijfduizend kilometer lange verdedigingslinie van de Duitsers. Zij maakten van het dorp 'Festung Hoek van Holland'. Diverse bunkers in 'De Hoek' herinneren nog aan die tijd.

De bunker aan de Noorderpier is omgetoverd tot het bezoekerscentrum van het Atlantikwall Museum. "Gerund door vrijwilligers, al bijna 25 jaar lang", zegt voorzitter Cor Quist. 

Meegegaan en nooit meer weggegaan

Cors zoon Christian is conservator van het museum. De geschiedenis van Hoek van Holland is hem met de paplepel ingegoten. "Ik was een jaar of negen toen we hier gingen wandelen bij de pier. We hoorden geluid, herrie. Toen bleek dat ze een bunker aan het uitgraven waren. M'n vader wilde de dag erna meteen terug om te gaan helpen als vrijwilliger. Hij zei tegen mij: 'Je mag mee, maar houd rekening dat het een lange dag wordt en je je gaat vervelen.' Maar ik ben meegegaan en nooit meer weggegaan. En dat is inmiddels twintig jaar geleden."

Hij vond de Antlantikwall zo interessant, dat hij vervolgens geschiedenis is gaan studeren. "De Duitsers bouwden dit vanwege veranderende oorlogsomstandigheden in 1940 en 1941. De Duitsers veroverden destijds een groot deel van West-Europa, maar Groot-Brittannië niet. Dat bleef als gevaar aan de Noordzee liggen. Toen de aanval op de Sovjet-Unie werd geopend, was de westkant niet goed verdedigd en wilden zij dat compenseren met verdedigingswerken."

De Atlantikwall is daar de uitkomst van. "Een gigantisch logistiek proces", legt Christian uit. "Er zaten hier in Hoek van Holland alleen al zo'n vijfduizend soldaten. Maar bij de bouw waren ook veel Nederlandse arbeiders betrokken. Een enorme operatie."

Tekst gaat verder onder de video

De vrijwilligers houden de boel draaiende in het museum. Er worden rondleidingen georganiseerd door de duinen, door middel van een boottocht of door het gangenstelsel wat de Duitsers vroeger gebruikten. 

We bouwen de boel op met originele spullen uit de Tweede Wereldoorlog. We doen hier niet aan nep
Henk van Toor, vrijwilliger

Vrijwilligers Melvin Speelmeijer en Henk van Toor leiden presentator Erik Lemmers woensdag rond door de bunker aan de Noorderpier, de hoofdlocatie van het Atlantikwall Museum. Hij ziet de kleine manschappenruimte, waar negen soldaten verbleven. "Het is een verdedigingswerk, dus de muren zijn twee meter dik. Daardoor is het een kleine ruimte", zegt Melvin.

Henk neemt het stokje over bij het wapengedeelte. Hij is al bijna twintig jaar vrijwilliger. "En met plezier. Je werkt met meerdere geïnteresseerden samen en we hebben een hechte band. We bouwen de boel graag op, mét originele spullen uit de Tweede Wereldoorlog. We doen hier niet aan nep."

Vandalisme

Voor de tweede bunker die bij het museum hoort, moet Erik Lemmers met Christian Quist dieper de duinen in. "Deze is teruggebracht alsof het nog 1943 is", zegt Christian. De zwarte buitenkant ziet er wat vreemd uit, constateert de presentator. "We hebben hier veel last van vandalen, die graffiti spuiten op de bunkers. Dat hebben we al een aantal keer overgeschilderd, maar dan krijg je telkens wel een beetje kleurverschil."

En dat gebeurt helaas vaak, zegt Christian. "Aan de lopende band. De boel wordt kort en klein geslagen en vernield. Er zit veel arbeid in voor ons om dat weer netjes te krijgen."

Tekst gaat verder onder de foto

Afbeelding

Smalle gangen

Naast de originele ruimtes van weleer is er van alles te zien in het museum en de bijbehorende bunkers. Wapens, kleding en luchtfoto's zijn slechts een greep daarvan. Een authentiek Duits antitankkanon dat is teruggeplaatst in de bunker aan de pier, staat met de loop naar buiten als het museum open is. 

Dat is nu even niet het geval. De anderhalve meter afstand is in de smalle gangen van de hoofdlocatie niet te handhaven en dus is het museum tot nader order gesloten. "Ik wilde dat ik kon zeggen voor hoelang", zegt Cor teleurgesteld. Wel hopen de vrijwilligers binnenkort de rondleidingen weer op te kunnen pakken in de duinen langs de bunkers en het gangenstelsel, mét inachtneming van de coronamaatregelen.

"Het enige positieve aan het coronavirus is dat we nu in de gelegenheid zijn om achterstallig werk te doen", zegt de voorzitter van het museum. "En dat doen we dus ook."

Zes weken lang trekken de verslaggevers door de regio tijdens de Zomertoer, Bestemming Rijnmond. Deze week is Hoek van Holland aan de beurt, maar daarna trekken we door naar de Hoeksche Waard, Drechtsteden, Goeree-Overflakkee, Nissewaard/Albrandswaard en Gorinchem en de gemeente Molenlanden. Heb jij vakantietips die wij niet mogen missen? Laat het ons weten via zomertoer@rijnmond.nl!

Deel dit artikel: