Werf restaureert laatst overgebleven beugsloep ter wereld

Vrijwilligers van de Menheerse Werf in Middelharnis zijn bezig aan een megaklus. Ze knappen de MD10 Johanna Hendrika op; de laatst overgebleven beugsloep ter wereld. Het werk moet over acht jaar afgerond zijn.

De MD10 werd in 1896 gebouwd op Katendrecht, in opdracht van een Flakkeese rederij. "Rond die tijd had je in de Nederlandse visserij twee topschepen, de grootste en meest geavanceerde schepen van de vloot die op zee visten: loggers en beugsloepen", legt Coerd de Heer van de Menheerse Werf uit. 

Tekst gaat verder onder de foto

Afbeelding

Beugsloepen en loggers

Middelharnis was een beugsloephaven, Vlaardingen bijvoorbeeld juist een loggerhaven. "Als je de twee boten bekijkt, lijken ze hetzelfde", zegt De Heer. Maar dat waren ze niet. "Kort gezegd: loggers waren fabrieksschepen en visten met netten op zee. De vis werd aan boord verwerkt, gepekeld en in vaatjes gedaan. Het zeilen was ondergeschikt aan het vissen."

Bij beugsloepen was dat niet het geval. "Die visten met een beug, een lijnenstelsel van achttien kilometer lang. Om die lijn uit te zetten, moest je voor de wind die lijn uitzetten. Bij de laatste drijver moest je eigenlijk alweer terug naar de eerste. Dan moest je, goed zeilend, snel terug." De vis werd levend onderin het schip bewaard, in een ruimte waar zeewater doorheen liep. "Dat was de enige manier om de vis levend aan wal te krijgen."

Hoewel de 28 meter lange Johanna Hendrika dus dienst deed als beugsloep, werd het later omgebouwd tot logger en vervolgens verscheept naar Scandinavië. Dat betekende de teloorgang van de beugsloep. "Het was de laatste fase van de vissende zeilvisserij", zegt De Heer. "Er zat geen motor in. De schepen die tien jaar later werden gebouwd, hadden een motor. "

Eerste hoofdstuk

De MD10 kreeg in de jaren '30 ook een schroef. Bij de restauratie van het schip blijft die behouden. "Want als je nu ooit nog wil varen met het schip, heb je een motor wel nodig."

De restauratie zit pas 'in het eerste hoofdstuk', zegt De Heer. "We hebben technisch alles gemeten en een restauratieplan gemaakt. Het doel is om over een jaar of acht het schip af te hebben. We restaureren het wel naar de originele beleving. We doen op het dek bijvoorbeeld geen concessies, maar hebben onderhuids wel de moderne techniek."

Het uiteindelijke doel? Varen met de MD10. Elektrisch. "Hij móét gaan varen", zegt De Heer. "Dat is wat ons op de been houdt."

Tekst gaat verder onder de foto

Afbeelding

'We leven nog!'

De Heer zag het voortbestaan van de werf in april nog somber in. De werf is normaal gesproken gratis toegankelijk en inkomsten haalt hij uit rondvaarten, het organiseren van evenementen, de verhuur van de bed & breakfast en het verhuren van bootjes. Door het coronavirus vielen die inkomsten grotendeels weg en schatte De Heer destijds het nog maar twee maanden vol te kunnen houden.    

"Maar we leven nog!", zegt De Heer. "We hebben toen een nieuw plan gemaakt. Onze Bed & Breakfast is tot 1 september volledig volgeboekt. Dat is fijn, maar redt de boel niet." En dus zette hij met de vrijwilligers volop in op het reperaren van andermans bootjes. "Dit jaar lossen we het op die manier op, maar ons nieuwe plan wordt om er een zorgwerf van te maken."

De restauratie van de MD10 wordt dan ook voorlopig deels bekostigd met inkomsten uit de B&Β en de reparaties. De Heer hoopt verder op een subsidie vanuit de gemeente Goeree-Overflakkee.

Afbeelding

Zes weken lang trekken de verslaggevers door de regio tijdens de Zomertoer, Bestemming Rijnmond. Deze week wordt Goeree-Overflakkee uitgelicht op tv, radio, de website en sociale media. De verhalen en reportages zijn hier terug te vinden.

Deel dit artikel: