Onderzoek naar messengeweld in Rotterdam en drillrap: 'Soms verheerlijkt de muziek geweld'

Is er een link tussen messengeweld en drillrap in Rotterdam? Dat vraagstuk onderzoekt criminoloog Robby Roks in opdracht van de Erasmus Universiteit. "Je kan wel zeggen dat geweld richting de tegenstander door de muziek in sommige gevallen verheerlijkt wordt."

Nederland werd vorige week opgeschrikt door een dodelijke steekpartij in Scheveningen. Een confrontatie tussen een Rotterdamse en Amsterdamse drillrapgroep liep vreselijk uit de hand en dat kostte een 19-jarige Rotterdammer het leven.

"Drillrap is een subgenre van hiphop, dat vooral bekend staat vanwege de expliciete verwijzingen naar het straatleven en in het bijzonder naar geweld", legt Roks uit. "Een aantal jaren geleden is dat vanuit Chicago naar het Verenigd Koninkrijk en vervolgens naar Nederlandse jongeren overgewaaid."

Wordt geweld alleen beschreven of ook verheerlijkt in de muziek? "Dat is een goede vraag en altijd een moeilijke discussie bij rapmuziek in het algemeen", zegt Roks. "Het wordt in ieder geval beschreven, maar als je er van een afstandje naar kijkt zou je ook wel kunnen zeggen dat het in sommige gevallen verheerlijkt wordt: dat het goed is om geweld tegen je tegenstander te gebruiken."

En dat gebeurt onder meer via het "intimideren van de tegenstander" met messen. "Hele grote messen", benadrukt Roks. "Het gaat niet alleen om keukenmessen. Zeer zorgwekkend."

'Beetje uitdagen'

Maar hoe kon een vijandige verhouding tussen een Rotterdamse en Amsterdamse drillrapgroep zó uit de hand lopen, dat het uiteindelijk het leven van een 19-jarige Rotterdammer kostte? Leden van de groepen komen elkaar niet zomaar op straat tegen. "Normaal gesproken niet, maar ze gaan wel bij elkaar op bezoek", vervolgt Roks. "Amsterdammers komen naar Rotterdam en andersom, om onder meer video's of foto's op te nemen terwijl ze op het terrein van de ander zijn. Beetje uitdagen."

"Dat is ook zorgwekkend, maar in veel gevallen vindt het plaats terwijl de tegenstander er niet is en dan is het dus symbolisch. Maar het kan ook vreselijk uit de hand lopen, op het moment dat die groepen elkaar om wat voor reden dan ook wél treffen. Scheveningen is daar een heel treurig voorbeeld van", zegt de criminoloog. "Dit soort conflicten ontstaan en lopen niet alleen via de muziek uit de hand; de hele sociale media eromheen heeft net zo veel invloed."

Roks weet nog niet precies hoe groot de drillrapcultuur is in Rotterdam. "Je ziet dat een aantal groepen echt als muzikanten actief zijn, maar daaromheen heb je een eigenlijk veel groter publiek", stelt hij. "Allerlei fans van het genre, die zich met name online bemoeien met dingen die in de scene gebeuren. Het is onder jongeren een populaire muziekstroming."

Overzeese voorbeelden

De drillrapcultuur in Rotterdam en Nederland is dus over komen waaien vanuit de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. "Dat zien we eigenlijk al veel langer", vervolgt Roks. "Eind jaren 80/begin jaren 90 lieten allerlei groeperingen, toen met name in Den Haag, zich inspireren door 'gangsterrap'. Je ziet al veel langer dat Nederlandse jongeren zich laten inspireren door overzeese voorbeelden. Omdat dat juist ook vanwege die andere context interessant, spannend en gevaarlijk is. Ze kunnen daarmee iets nieuws toevoegen aan hun identiteit."

Roks verwacht zijn onderzoek naar de link tussen messengeweld in Rotterdam en drillrap in november afgerond te hebben. "We hopen na de zomer onze bevindingen te presenteren. Ik vind het voorbarig om nu al concrete conclusies te delen."

Deel dit artikel: