nieuws

Slavenregister Curaçao online: 'Ik heb het vermoeden dat mijn familiegeschiedenis hier begint'

Jarenlang werden op Curaçao mensen als slaaf gehouden en weer doorverkocht. Zij zijn nu online terug te vinden. Op de website van het Nationaal Archief staat sinds maandag het slavenregister van het eiland. Hierin staan zo'n 21.000 mensen die in slavernij leefden tussen 1839 en 1863. Voor veel Curaçaoënaars is het een belangrijke stap in de zoektocht naar het verleden.
"Ik heb het vermoeden dat mijn familiegeschiedenis hier begint", zegt Datchenko Willems terwijl hij thuis door het slavenregister scrolt. "Voor mij is het belangrijk om te zien waar je vandaan komt. Waren er binnen je familie tot slaaf gemaakten of stam je ervan af?" Willems wil het graag weten. "Ik zeg altijd: iemand die zijn eigen geschiedenis niet kent, is als een boom zonder wortels."
"Ik ben ontzettend blij", zegt de Curaçaose Marvelyne Wiels over het online in kunnen zien van het register. "Eindelijk is er ruimte en tijd genomen om informatie te verschaffen, zodat wij kunnen zoeken naar waar wij vandaan komen en wie onze voorouders zijn. Fantastisch."

"Het is het vullen van leegtes in je leven"

"De voorouders van mijn moeder waren ook slaven. Zowel de ouders van mijn opa als oma waren huisslaven," zegt Wiels. Door het online register komt het voor haar ineens dichtbij. "Je hoorde de verhalen, maar het is dan onwerkelijk. Je hoort namen, maar kon het niet vastpakken. En nu kan je vanuit het register gaan onderzoeken en stukken terugzien, dan is het ineens dichtbij. Het is het vullen van leegtes in je leven, dat vind ik zo mooi."
"Een aantal jaar geleden heeft mijn moeder, samen met twee familieleden, een stamboom gemaakt tot vier of vijf generaties terug", zegt Willems. "Als ik het heb over mijn achternaam Willems, dan was dat de Nederlandse man Hendrik Willems. We zijn gaan zoeken naar waar die naam vandaan komt. Er verscheen dat hij een slaaf had met de naam George. Toen die vrij werd gelaten kreeg hij de achternaam Willems, maar dat moet ik nog verder uit gaan zoeken."

Tula

Het register is sinds 17 augustus in te zien. Deze datum werd niet zomaar gekozen, want dat is een belangrijke dag voor Curaçao. Op 17 augustus 1795 kwamen de slaven onder leiding van Tula in opstand om te pleiten voor hun vrijheid.
Nog ieder jaar wordt deze opstand herdacht op de 'Dia di Lucha pa Libertat', de dag van de vrijheidsstrijd. Dit wordt ook wel de Tula herdenking genoemd. Toch kunnen Wiels en Willems vooralsnog niets vinden in het register over de nationale held van Curaçao.
"Ik ga wel proberen te kijken of er iets in staat. De grote vraag die velen van ons hebben: heeft hij nageslacht gehad? Ik denk van wel. Het was een jonge, viriele man die vast wat zal hebben gedaan", zegt Wiels lachend. "Of wij erachter zullen komen in mijn tijd weet ik niet, maar ik weet zeker dat hij kinderen heeft achtergelaten en er nazaten zijn van hem."
Het slavenregister van Curaçao is in te zien via de website van het Nationaal Archief