nieuws

Niks dor hout: monumentale reuzen in de regio

Wie aan een monument denkt, denkt niet meteen aan een boom. Toch zijn er in Nederland duizenden bomen die de status monument verdienen. Zo ook in de regio Rijnmond. Bomendeskundige Huib Sneep koos drie markante 'boom-objecten' om bij stil te staan.
Een overzicht van alle monumentale bomen is te vinden op de website van de Bomenstichting. "Op een portaal kun je dan precies zien waar ze staan", zegt Schiedammer Sneep die meer van bomen weet dan wie dan ook. "Minstens 80 jaar moeten ze zijn (om een monument te worden) maar het kan ook gaan om een serie bomen die tezamen een object vormen op een markante plek", zegt Sneep die op de fiets als gids dient. "We beginnen op de Markt in Vlaardingen", zegt de rossige bomenkenner.

Vlaardingen

Op de Markt van Vlaardingen staat de Grote Kerk en daaromheen een cirkel van groene bomen. "Een krans van Hollandse lindebomen, heel bijzonder", begint Sneep. "Een typisch Nederlandse boom die gekloond wordt en dus zijn al die bomen genetisch hetzelfde. Ook de lindebomen langs de Oostzee komen hier vandaan. Die staan bij paleizen en werden ooit meegenomen toen Hollanders daar veel handel dreven. Ik schat ook deze 25 exemplaren hier in Vlaardingen zo'n 120 a 130 jaar oud, sommige zijn vervangen in de loop van de tijd maar de cirkel is compleet."
De Vlaardingse bomen zijn gezond en kunnen nog makkelijk 100 jaar mee volgens Sneep. "Sommige staan in het gras van de kerktuin maar de gemeente heeft ook goed werk geleverd door de metalen roosters aan te brengen. Ze blijven de wortels intact en krijgen ze genoeg lucht en water."

Schiedam Kethel

De volgende monumentale boom is de treurbeuk. "Op de oude katholieke begraafplaats van Schiedam Kethel staan er drie bij elkaar. Gigantische bomen die hangen en sommige mensen worden daar depressief van maar ik word er vrolijk van", zegt Huib Sneep. "Als jongen van zestien fietste ik hier al en toen heb ik ze al opgegeven voor de lijst van monumentale bomen van de bomenstichting. Je ziet ook onderaan de stam die verdikkingen, want ze zijn geënt. Dat is de entplaat en daar is dus een beukentakje met hangende bladeren op een wilde beuk gezet en dit is het resultaat. Prachtig, het is net een tent als je eronder staat." Sneep schat dat de drie beuken rond 1870 hier geplant zijn.
Het derde en laatste favoriete bomenobject van het rondje door de regio staat aan de Westersingel in Rotterdam. "Ik heb met die plataan daar iets speciaals. Hij is ooit verplaatst en ik heb een rol kunnen spelen bij het behoud van de 'Breytenbach-boom' zoals ie in de volksmond wordt genoemd", zegt Sneep. De Zuid-Afrikaanse auteur Breytenbach gaf de boom de titel 'Boom van de Onbekende Dichter' in 2014 toen de schrijver in Rotterdam optrad.

Westersingel Rotterdam

"Hij staat midden in het water eigenlijk. Platanen staan in de natuur ook vaak langs beekjes en stromen dus ze houden van nattigheid", aldus Sneep. "Toen hier de boel op de schop ging ooit moest hij verplaatst worden. Op mijn aanraden is er toen een laag grond op de wortels gegooid, een flinke laag. Bomen kunnen daar niet tegen in het algemeen, maar ik had in het buitenland gezien dat in de natuur bij overstromingen dat ook gebeurt en platanen daar prima tegen kunnen." In de jaren 70 zijn enkele zware zijtakken met staalkabels versterkt om afbreken te voorkomen.
De monumentale boom dateert van eind 19e eeuw. "Toen Rose zijn waterplan voor de binnenstad maakte werden de Heemraadssingel en Westersingel gegraven en in die tijd is de boom geplant. Ook in die tijd was men al heel erg bezig met de waterhuishouding in Rotterdam. Kun je nagaan, we hebben het over 1860. En ook deze bijzondere boom die iedereen in Rotterdam kent staat op die lijst met in totaal vijftienduizend monumentale bomen in Nederland."