nieuws

Rotterdam liep voorop in de slavernijhandel; Tessa Hofland maakt er een podcast over

Illustratie: Ez Silva
Illustratie: Ez Silva
In de vierdelige podcast 'Nooit Bewust Opgeslagen' duikt journalist en historicus Tessa Hofland in het slavernijverleden van Rotterdam. "Want", zo zegt Tessa, “het slavernijverleden is van ons allemaal. Van alle Rotterdammers.”
“De slavernij is een onderdeel geweest van de Rotterdamse groei”, zegt Hofland. "De stad Rotterdam, die er honderden jaren geleden heel anders uitzag, heeft daar flink aan verdiend. Het gaat dan niet alleen om de slavenhandel, maar ook om alles daar omheen."
“Het is niet zo dat er tien rijke mensen waren die er aan hebben verdiend. Er waren verschillende scheepswerven in de stad. Als je daar alleen al naar kijkt dan heb je mensen die de schepen bouwden, die het bier en de broden maakten dat mee ging op de schepen, en mensen die de scheepstouwen maakten. En wat te denken van de - toen al - populaire Schiedamse jenever, die gebruikt werd als ruilmiddel? Of het Rotterdamse buskruit?”

Systeem

Hofland noemt de voorbeelden op om duidelijk te maken hoe allesomvattend het Rotterdamse slavernijverleden is. Sterker nog: ""Eind zestiende eeuw liepen de Rotterdammers voorop”.
Veel gebouwen uit dat stuk verleden zijn verdwenen tijdens het Rotterdamse bombardement. Toch is het volgens Hofland belangrijk om te leren hoe de stad er vroeger uit heeft gezien. Zo leek de Binnenrotte op een gracht en stonden er peperdure koopmanshuizen aan de Leuvenhaven. Maar, nog belangrijker dan de gebouwen zijn de lessen die we kunnen leren uit het verleden, meent Hofland. “Geschiedenislessen werken door in het heden. Als je dat snapt dan weet je waar sommige dingen vandaan komen en kun je jezelf bepaald gedrag afleren."
En als je dan wilt leren van deze geschiedenis. Waar moet je dan beginnen? Volgens Hofland kan het al helpen om slaaf-gemaakten te zeggen, in plaats van slaven. "Je benadrukt daarmee dat niemand ondergeschikt is aan een ander mens maar dat er een systeem was waarin dat gebeurde".
Ze stelt dat het belangrijk is om over dit stuk Rotterdams verleden te praten. "De verhalen over het slavernijverleden zijn vroeger altijd onderdeel geweest van de stad. Waarom zijn ze dan geen onderdeel meer van ons heden?”
Klopt de titel van de podcast dan wel? 'Nooit Bewust Opgeslagen'? Nee, zegt Tessa. "Tijdens het maken van deze geschiedenisreeks kwam ik erachter dat ik die titel vanuit een erg witte benadering heb gekozen. Het slavernijverleden is juist wel opgeslagen, alleen niet bij iedereen."
De podcast 'Nooit Bewust Opgeslagen' is hier te beluisteren.