Openbaar Ministerie wil achterstand wegwerken via 'advocaatloze noodoplossing', advocaten maken zich zorgen

Het Openbaar Ministerie wil zelf meer straffen gaan uitdelen, zogenaamde strafbeschikkingen of boetes. Maar dat zonder advocaat erbij. Door het coronavirus is er een grote achterstand ontstaan in de behandeling van strafzaken en daarom moet zelf straffen uitkomst bieden. Maar deze 'advocaatloze noodoplossing' van het OM valt bij meerdere advocaten niet lekker. Zo ook niet bij de Rotterdamse strafrechtadvocaat Frank van Ardenne.

"Het is wel ernstig", zegt Van Ardenne. "De strafbeschikking bestond al: die is ooit in het leven geroepen voor zeer overzichtelijke zaken met voldoende bewijs en voor 'eenvoudige zaken', zoals vandalisme en belediging", legt hij uit. "Maar door deze coronacrisis en de achterstanden heeft men besloten om ook zwaardere zaken via de strafbeschikking af te doen."

"Dat betekent dus dat zaken die normaliter voor een onafhankelijke onpartijdige strafrechter zouden komen, nu door het Openbaar Ministerie zelf worden afgedaan. Dus dan zijn ze eigenlijk aanklager, rechter en 'de beul'."

Volgens Van Ardenne is het nog de vraag welke zaken straks ook via de strafbeschikking worden afgehandeld. "Ik denk dat het meer opschuift richting diefstal, oplichting, misschien lichte fraudezaken."

Fouten via strafbeschikking

Van Ardenne maakt zich vooral zorgen om de verkeerde beoordelingen die worden gemaakt in de behandeling van strafzaken via de strafbeschikking. Mensen kunnen in verzet als ze een strafbeschikking ontvangen. Als het Openbaar Ministerie bij verzet vervolgens toch wil doorzetten, komt de zaak uiteindelijk bij een strafrechter.

"Er zijn maar weinig mensen die dat doen. Maar van de mensen die dat doen, blijkt een derde te worden vrijgesproken. Dat betekent dat bij die zogenaamde eenvoudige zaken die we al hadden, een derde zou wegvallen bij verzet. Dat zou natuurlijk nooit mogen gebeuren, want het zouden knip en klare zaken zijn." 

Betalen is ook een aantekening

En daarom is een advocaat juist zo belangrijk volgens hem. "Veel mensen denken: ik betaal maar, dan ben ik er vanaf. Een advocaat kan jou op voorhand adviseren over de gevolgen." Door de boete te betalen, erken je schuld en heb je daarmee een aantekening op je strafblad. Daar staat niet iedereen bij stil. "Als je betaalt, dan ben je te laat en is het onherroepelijk." 

Rechtsbijstand verplicht

De overheid is verplicht om een advocaat te faciliteren voor de ontvanger van een strafbeschikking. Met name nu zwaardere zaken waarschijnlijk worden afgedaan aan de strafbeschikking, is 'goede rechtsbijstand bieden een redelijke eis', volgens Van Ardenne. 

Maar of die rechtsbijstand er ook daadwerkelijk voor iedereen zal zijn, is nog de vraag. "Er wordt gezegd dat ze weten dat die voorzieningen er moeten zijn, maar op dit moment is dat gewoon nog niet geregeld. Voor al die mensen die nu een strafbeschikking thuis in de brievenbus ontvangen, is dus niets geregeld."

Daarom verwacht Van Ardenne een golf van mensen die thuis zelf moeten bedenken of ze een advocaat naar hun strafbeschikking laten kijken of dat ze de boete betalen en daarmee een aantekening op hun strafblad krijgen.

Welke wel en welke niet?

Welke zaken straks wel en welke niet via de strafbeschikking worden afgehandeld, ligt in handen van het Openbaar Ministerie, een officier van justitie of z'n parketsecretaris. "Als zij vinden dat een bepaalde zaak op deze manier kan worden afgedaan en valt in bepaalde categorieën, namelijk, relatief eenvoudig, dan kunnen zij dat zelf beslissen. Maar daar ga je al: wat is relatief eenvoudig?"

 

Deel dit artikel: