Erasmus MC gaat alle coronapatiënten twee jaar intensief volgen

Het Erasmus MC volgt alle ex-COVID-19 patiënten in de regio Rijnmond na hun ziekenhuisopname. Hoe gaat het fysiek, cognitief en mentaal? Met de antwoorden kunnen artsen de behandeling van toekomstige patiënten verbeteren.

Ziekenhuisopname met COVID-19 overleefd. Voor patiënten en hun dierbaren een hele opluchting. Maar dan… Pakken ex-patiënten het leven weer normaal op? "We verwachten dat dat een grote groep mensen niet lukt", zegt hoogleraar revalidatie Rita van den Berg.

‘Gewone’ patiënten die op een IC hebben gelegen, kampen al vaak met problemen. Ze krijgen lichamelijke klachten zoals spierzwakte, cognitieve problemen zoals moeite met denken en praten, maar ook mentale problemen als depressie. "Van alle COVID-19-patiënten die in een ziekenhuis hebben gelegen, lag 26 procent op de IC."

Hoe ziet de studie eruit?

"In onze studie worden alle patiënten die een ziekenhuis in de regio Rotterdam-Rijnmond verlaten, twee jaar lang intensief gevolgd. Alle patiënten, degenen die naar een revalidatiecentrum gaan, een verpleeghuis maar ook de mensen die naar huis gaan zonder nazorg. Dat doen we twee jaar lang op allerlei momenten, ook als ze niet meer op controle hoeven te komen."

Bij COVID-19 patiënten verwachten de artsen dat de klachten na de ziekenhuisperiode nòg ernstiger zijn. De patiënten hebben gemiddeld langer op de IC gelegen, onder heftiger omstandigheden. Veel patiënten hebben lang op hun buik gelegen, wat ongebruikelijk is. Ze zijn lang in een kunstmatige slaap gehouden en op een andere manier beademd, onder hoge druk. We zien nu al dat ex-patiënten zeer intensief moeten revalideren. Ze hebben bijvoorbeeld nek- en schouderklachten, problemen met evenwicht, zijn lange tijd in de war en kampen met ernstige vermoeidheid.’’

Ook patiënten die niet op een ic hebben gelegen zullen naar verwachting andere of vaker problemen krijgen. "Opgenomen COVID-19 patiënten waren en zijn ernstig ziek, en zijn onder uitzonderlijke omstandigheden behandeld. Zorgmedewerkers waren voor hen anoniem, achter die beschermende maskers. En patiënten konden geen of nauwelijks bezocht worden door dierbaren. Dat kan cognitieve en psychische stoornissen geven. Al met al was de COVID-behandeling zowel voor IC patiënten als niet- ic patiënten niet te vergelijken met een normale ziekenhuisopname.

Door het plots oprukken van de onbekende pandemie moest in recordtempo voor deze nieuwe patiënten een zorgtraject worden gemaakt. "Dat traject bestaat nu uit revalidatie met onder meer fysiotherapie, psychologie, maatschappelijk werk en sporttherapie. Ook is een plan bedacht om mensen zo snel mogelijk weer terug te krijgen in de maatschappij, zodat ze weer naar het werk kunnen en sociale activiteiten mee kunnen doen. 

Zijn deze behandelingen (zorgpaden) de juiste? En worden ze op het juiste moment en de juiste plek gegeven? "Dat is de grote vraag", zegt Van den Berg. We weten te weinig van dit virus en de gevolgen op langere termijn. Daarom willen we van de eerste patiënten leren. Bieden we bijvoorbeeld voldoende nazorg? Behandelen we alle symptomen? Door goed naar de eerste groep te kijken kunnen we de behandeling aanpassen voor toekomstige patiënten, voor als er bijvoorbeeld een tweede golf komt. We weten immers niet hoe lang dit virus nog onder ons blijft.’

Wat testen jullie precies?

"We testen de patiënten heel breed. We willen bijvoorbeeld weten hoe de spierkracht van patiënten zich ontwikkelt, hoe de longen zich herstellen of ze genoeg slapen, stress hebben. Maar ook of en hoe snel ze weer aan het werk gaan, vrienden bezoeken en hoe ze de kwaliteit van hun leven beoordelen. Ook kijken we of er verschillen zijn in leeftijd, of jongere mensen bijvoorbeeld eerder herstellen dan ouderen, of het uitmaakt hoe zwaar iemand beademd is en of sociaal economische status en culturele achtergrond invloed hebben."

Hoe testen jullie dat?

"Met vragenlijsten, maar ook met fysieke testen, door mensen te laten wandelen bijvoorbeeld. Dat doen we 3 maanden na ontslag uit het ziekenhuis en na 6 maanden een jaar en 2 jaar."

Wat hebben patiënten er uiteindelijk aan?

"We verwachten dat we voor toekomstige patiënten beter kunnen voorspellen hoe hun herstel zal verlopen zodat we hen de beste zorg op het juiste moment op de juiste plek kunnen geven."

Voor dit onderzoek werken de afdelingen revalidatiegeneeskunde, longziekten en IC van het Erasmus MC nauw samen met revalidatiecentrum Rijndam en 6 ziekenhuizen in de regio Rijnmond.

Meer over dit onderwerp:
Nieuws Lof der Geneeskunst
Deel dit artikel: