Reis af naar het Schiedam van 1598 met nieuwe app

In de oude binnenstad van Schiedam kun je een virtuele tijdreis van ruim 400 jaar maken. Met de gratis app 'Schiedam 1598' op je telefoon lijkt het alsof je door het Schiedam van die tijd wandelt. Een stadje dat in die tijd leefde van de visserij en naar schatting zo'n 7 duizend inwoners telde.

Het gemeentearchief van Schiedam lanceerde deze week de app met driedimensionale tekeningen in stilte. De tekeningen zijn gebaseerd op de beroemde stadsplattegrond die Jacobus de Gheyn eind zestiende eeuw maakte.

Ook is tijdens de virtuele tour geluid te horen dat kenmerkend voor die tijd zou zijn. De in die tijd beroemde kunstenaar en cartograaf was leermeester van Rembrandt en etste de contouren van Schiedam in 1598 in een koperen plaat. De originele plaat is al decennia in beheer van het archief in Schiedam. 

Tachtigjarige Oorlog

"Het is heel bijzonder om te zien dat dit zeer gedetailleerde werk van De Gheyn ruim vierhonderd jaar later in een app transformeert. Als je de app start, zie je op centimeters nauwkeurig hoe die plek eruitzag tijdens de tijd van de Tachtigjarige Oorlog", zegt Laurens Priester van het Gemeentearchief Schiedam.

"De tijd dat er nog geen jenever en grote molens waren in Schiedam en alles draaide om de visserij. Er waren ook louter zandpaden." De tot leven gewekte plattegrond van De Gheyn herkent via een gps-signaal waar je je bevindt en plaatst je in het decor van 1598.  "Het is opvallend hoe sommige stukken nog hetzelfde zijn in Schiedam."

Voor zover bekend maakte De Gheyn niet veel stadsplattegronden in zijn leven. "Twee jaar voordat hij deze Schiedamse kaart maakte deed De Gheyn dat ook met Den Haag. Het is niet bekend waarom nou juist Schiedam ook is getekend. Het was voor de bestuurders in die tijd best iets om mee te pronken als zo'n bekende kunstenaar je stad tekent. Hij werd er ook gewoon voor betaald", vertelt archivaris Priester.

"Het vogelvlucht perspectief in de app kan je af en toe wat misselijk maken, maar dat moet je maar op de koop toe nemen", lacht Priester met een mondkapje op en met handschoentjes aan. Hij pakt de roodkoperen etsplaat van De Gheyn weer in zuurvrij papier in voordat die in de kluis verdwijnt.  

Onooglijk straatje

Jacob de Gheyn mag dan de mooiste oude stadsplattegrond van Schiedam hebben vervaardigd, heel eervol wordt hij in Schiedam niet herdacht. Op bedrijvenpark 's-Graveland is een onooglijk straatje in 1956 vernoemd naar de man die Schiedam letterlijk op de kaart zette.

Misschien moeten we de interactieve app 'Schiedam 1598' daarom zien als een modern eerbetoon. In ruim 400 jaar van ets in koper naar applicatie op de smartphone, driedimensionaal en interactief. Ook voor Schiedammers niet onbelangrijk: gratis te downloaden. De Gheyn moest eens weten...

Meer over dit onderwerp:
Nieuws Schiedam Waterweg geschiedenis
Deel dit artikel: