Gedragswetenschapper over agressieve ziekenhuisbezoekers: 'Triest dat je bij hen moet smeken'

Het Beatrixziekenhuis in Gorinchem luidt de noodklok over de toenemende agressie in ziekenhuizen. Gedragswetenschapper Martine Bouman van de Erasmus Universiteit veroordeelt het fysieke en verbale geweld van bezoekers, maar zij weet wel waar hun agressie vandaan komt.

"Wat we zien is dat mensen in een mentale uitputtingsslag terecht komen", legt  Bouman uit. "Tijdens de eerste coronagolf was de situatie anders dan bij de tweede golf. Dat zegt iets over de tijdsduur."

Ook is het belangrijk dat mensen niet tegenover elkaar gaan staan, benadrukt de gedragswetenschapper. "We moeten onze verschillende visies kunnen uitspreken, maar het moet er niet toe leiden tot dat de één tegenover de ander staat."

Als mensen mentaal moe worden, dan is de kans dat men zich afreageert op de ander veel groter. "Het is dan toch belangrijker om naar jezelf terug te gaan. De ander kan er niks aan doen dat we in de stress zitten. Mensen moeten dan een pas op de plaats maken", zegt Bouman.

De gedragswetenschapper vertelt dat professionals, bijvoorbeeld het ziekenhuispersoneel, minstens net zo'n grote uitputtingsslag doormaken.

"En misschien nog groter, omdat ze dagelijks proberen mensen beter te maken of levens te redden", merkt Bouman op. Het kan ook zo zijn dat de richtlijnen niet voor iedereen even duidelijk zijn geweest, waardoor aan de poorten van ziekenhuizen misverstanden ontstaan. Bovendien kunnen mensen niet meer terugvallen op vaste patronen. "Het valt dan tegen als ineens niet iedereen mee op bezoek mag."

"Dat is soms een uitputtingsslag. Helaas projecteren mensen dat dan op een ander, terwijl de ander er niets mee kan doen", zegt Bouman.

Tot drie tellen

Het Beatrixziekenhuis is bezig met een campagne om bezoekers erop te wijzen niet agressief te handelen. Bouman vindt dat mensen elkaar scherp moeten houden. "Een campagne kan effect hebben. Het is al triest dat je moet smeken", vindt de gedragswetenschapper.

"Ik denk dat het juist goed zou zijn om positieve voorbeelden te geven en te laten zien, zodat mensen gaan denken dat zij zich aanstellen, verontschuldigingen gaan aanbieden als zij buiten hun boekje zijn gegaan." We kunnen het volgens Bouman ook met elkaar bespreekbaar maken.

Agressie kan makkelijk voorkomen worden door even tot drie seconden te tellen, merkt Bouman op. "Als je het kunt opbrengen om een glimlach op je mond te houden, ook al is het een rare situatie, dan kunnen mensen ook zien dat ze niet goed bezig zijn." Een vriendelijk knikje of gebaar helpt volgens haar ook al. 

Maar als het moet, dan vindt ook Bouman dat bij agressie in het ziekenhuis aangifte gedaan moet worden. "Als het moet, dan moet je de grenzen stellen. Fysiek en verbaal geweld kan echt niet."