Gommers, Koopmans en Kuipers: 'Derde golf gaat komen'

Een jaar geleden hadden we ons niet kunnen voorstellen dat het coronavirus ons land nog steeds in z'n greep zou houden. Toch lijkt met het vaccineren een einde in zicht. Komt dat voor de zomer al? Of brengen we de zomervakantie in Nederland door?

Hoewel de hoop groot is, is de kans klein dat een vakantie naar Ibiza erin zit. "Een vakantie naar het buitenland? Ik denk het niet", zegt bestuursvoorzitter Ernst Kuipers van het Erasmus MC. "Hutjemutje in het vliegtuig wordt 'm niet", vult viroloog Marion Koopmans aan. "Misschien wel op de fiets naar Duitsland, dat soort dingen."

Toch wil Kuipers wel hoop houden. "Een aantal maanden geleden hadden we niet durven hopen op vaccins. En er komt nog meer aan!" Nu er meer ruimte is om te testen, zou Nederland zich kunnen richten op groepen mensen zonder klachten: "Die je specifiek voor activiteiten wil testen."

Mondkapjes op in 2022?

Denk bijvoorbeeld aan een bezoekje aan de kroeg of de bioscoop: "Testen en dan ergens heen", bevestigt Koopmans, die dat als een realistisch toekomstbeeld ziet. "Er zijn nu al heel veel experimenten en mijn verwachting is dat dit heel snel uitgebreid kan worden."

Over het coronavirus in de verdere toekomst is het lastig speculeren, vinden de corona-experts. In Amerika werd gepraat over het dragen van mondkapjes in 2022 (dat zou nog wel aan de orde zijn), maar dat is volgens Koopmans in Nederland niet aan de orde. "Hij bereidt het Amerikaanse volk alvast voor op het gegeven dat het virus blijft circuleren. Maar wel met langzaam maar zeker minder impact, omdat veel mensen dan al gevaccineerd zijn. Dan wordt het een van de wintervirussen, maar hoe dat zich gaat ontwikkelen weten we nog niet." 

Tekst gaat verder onder de video

"In de Verenigde Staten hebben ze het wat minder nauw genomen met veel maatregelen, waarvan wij denken dat ze veel effect hebben. Dus ik denk dat de keuze voor mondkapjes in 2022 voor ons anders uit zou vallen", besluit Koopmans.

Versoepelingen en drukte op de ic

Koopmans, Kuipers en ic-hoofd Diederik Gommers schoven aan bij Rijnmond om te praten over het afgelopen jaar met corona en het vaccineren. Want ook al gloort er licht aan het einde van de tunnel, de periode van corona blijft zwaar. Zeker voor het ic-personeel. 

"Toen ik het ic-personeel de plannen vertelde voor een eventuele derde golf sloeg de emotie toe", vertelt Gommers, die eerder op de dag een gesprek had met het personeel. "Al sinds november is er bij het Erasmus opgeschaald naar 72 bedden en als ze dan horen dat we bij een derde golf misschien gaan opschalen naar 102 bedden... 'Het kan niet meer', zeiden ze. 'We wíllen ook niet meer bedden; we willen goede zorg leveren en dat is nu al moeilijk.' Toen ze hoorden over versoepelingen van de coronamaatregelen en verder opschalen, knakte er echt iets." 

Tekst gaat verder onder de video

Ondertussen wordt het ziekenhuispersoneel wel gevaccineerd, wat bij sommigen voor opgeluchte reacties zorgt. Zoals Kieny, die haar eerste prik kreeg en hoopt dat ze snel weer naar normaal kan. "Dat je weer vrij naar buiten kan en dat je niet bang hoeft te zijn dat je iemand tegenkomt. Nu zit je binnen en mis je je contacten."

Diederik Gommers, die de eerste prik in het Erasmus MC gaf, voelt zich niet anders na zijn vaccinatie. "Maar ik vind het heel indrukwekkend dat iemand voelt dat ze met een vaccinatie meer vrijheid krijgt." Vaccineren is volgens het ic-hoofd erg belangrijk, hoewel de derde golf daar niet mee voorkomen wordt. 

Derde golf komt eraan

"De derde golf gaat er wel komen", denkt Koopmans. "Het is lastig voorspellen hoe groot hij zal zijn: het hangt af van dingen die we niet weten. We weten dat de Britse variant besmettelijker is, maar hoeveel besmettelijker bijvoorbeeld? Hoe snel gaat de verspreiding? En hoeveel mensen houden zich aan de coronamaatregelen?"

De drie corona-experts hebben hun hoop op de vaccins gevestigd. "Dat gaat een heel belangrijk deel van de oplossing zijn; samen met testen en blijven volhouden van bepaalde maatregelen", zegt Koopmans. "Die combinatie blijft belangrijk." Volgens de viroloog was er in de RIVM-cijfers van afgelopen week een eerste effect te zien van het vaccineren van de oudste leeftijdsgroepen. 

Echt grote effecten laten nog even op zich wachten, weet Kuipers. "We moeten ons realiseren dat de aller oudsten niet de grootste verspreiders zijn. En dat zij niet degenen zijn die op de ic komen als ze ziek worden. We moeten echt nog even door met de volgende groepen, voor we effect gaan zien. Des te meer reden om nog even vol te blijven houden tot we de vaccins krijgen en anderen ook geprikt kunnen worden." 

Kinderen vaccineren

Tot de vaccins er zijn, blijft testen ook een goed wapen tegen het virus. "Testen zelf kan ook veel effect hebben, dat zag je wel in Lansingerland", begint Koopmans. In Lansingerland was er op een school een uitbraak van de Britse variant, waarna alle inwoners werden getest. "Er is niets anders gedaan dan veel testen en je zag de besmettingscijfers dalen."

"Je detecteert meer", vult Kuipers aan. "Je kunt meer mensen erop wijzen; je bent geïnfecteerd, dus je moet je aan maatregelen houden." Kinderen zouden een rol hebben gespeeld bij de verspreiding in Lansingerland, maar of zij ook gevaccineerd zouden worden is nog de vraag. "Daar zijn de laatste dingen nog niet over gezegd", aldus Koopmans.

"Kinderen hebben weinig of veel minder last van die infecties. Een vaccinatie is een afweging: hoe erg zijn de klachten en heeft die vaccinatie een meerwaarde? Ik weet eerlijk gezegd niet wat het advies gaat worden", geeft Koopmans toe. 

"Maar", wil Kuipers nog toevoegen, "voordat kinderen zenuwachtig worden: het is nu vooral belangrijk dat volwassenen eerst gevaccineerd worden."